امرتسر

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
امرتسر
امبرسر
Golden Temple India.jpg
دیس: ہندستانFlag of India.svg
صوبہ: پعارتی پنجاب
ضلع : امرتسر
رقبہ: 5075 km²
لوک گنتی: 3,074,207
بولی: ہندی تے پنجابی

امرتسر، مطلب "امرت دا سروور"، پنجاب، بھارت دا سرحدی شہر ہے۔ ایہہ ستھان سکھ دھرم د دھارمک اتے سبھیاچارک کیند‍ر ہے| اس دی آبادی قریب 2000000 شہری اتے 3،000،000 دے قریب امرتسر ضلعے وچّ 2001 بھارتی جن-سنکھیا گننا انوسار ہے۔ اس دا پرشاسکی مکھ دفتر امرتسر ضلع ہے۔ ایہہ بھارت دی پنجاب پردیش وچّ اتری بھاگ ہے، جو کہ لاہور توں 67 کلومیٹر دور ہے۔ یاترا لئی سبھ توں ودھیا سماں اکتوبر اتے مارچ وچّ ہے| امرتسر وچّ مکھ بھاشا پنجابی ہے۔ ہور بھاشاواں وچّ ہندی، اردو اتے انگریزی ہن ۔

اتہاس[لکھو]

امرتسر شہر دی نیہہ 1577 وچ گورو رام داس جی نے پوتر سروور نوں ٹکّ لا کے رکھی۔کجھ حوالیاں مطابق ایہہ زمین نیڑے دے تنگ پنڈ دے واسیاں پاسوں خریدی گئی سی جدکہ کجھ ہورناں مطابق گورو امرداس دے سمیں مغل سمراٹ اکبر بادشاہ نے ایہہ زمین بیبی بھانی نں اوہناں دی گورو رام داس نال شادی سمیں تہپھے وجوں دتی سی۔جو اس سروور آلے دوآلے نگر وسیا اس دا شروع وچ ناں رامداسپر،چکّ رام داس یا چکّ گورو پیا۔گورو ارجن، جنہاں نے سروور مکمل کروایا، سنتوکھسر تے رامسر دے تال کھدوائے اتے سروور دے وچکار ہرمندر صاحب بنوایا، دے سمیں ایہہ شہر ترقی کردا گیا۔گورو ہرگوبند صاحب نے ہرمندر دے ساہمنے اکال تخت بنوایا اتے کولسر تے ببیکسر دے تال کھدوائے اتے شہر دی پچھمی حدود وچ لوح گڑھ دا قلعہ اسروایا ۔ 1635 وچ جدوں گورو ہرگوبند صاحب کیرتپور صاحب پرستھان کر گئے تاں تقریباً 65 سال شہر دا پربندھ پرتھی چند دے وارثاں ہیٹھ رہا۔1699 وچ گورو گوبند سنگھ جی نے خالصہ ساجن اپرنت بھائی منی سنگھ جی نں امرتسر شہر دے پربندھ لئی بھیجیا۔

18ویں صدی وچ کئی اتار چڑاؤ شہر وچ ہوئے ۔ 1765 وچ مسلاں دی سرداری قایم ہون اپرنت کئی مثل سرداراں نے امرتسر دا پربندھ سمبھالیا ۔ وکھ وکھ سرداراں نے پوتر سروور دے آلے دوآلے اپنے بنگے قایم کیتے اتے باہروار کٹڑے یا ہلکے قایم کیتے جوکِ وپاریاں تے دستکاراں دی ترقی تے وادھے لئی سن ۔ اہم فیصلے لین لئی امرتسر وچ سربتّ خالصہ دیوان کیتے جاندے سن۔اس طرحاں ایہہ شہر خالصے دی راجدھانی دے روپ وچ ساہمنے آیا۔ 18ویں صدی دے انت تک امرتسر پنجاب دا اک اگھا وپارک کیندر بن چکا سی۔

رنجیت سنگھ جوکِ 1801 تک مہاراجے دی پدوی پراپت کر چکیا سی نے 1805 وچ اتھے اپنا ادھیکار جمایا جدوں اس نے زمزما توپ تے بھنگی سرداراں دے قلعے اتے توشیخانے تے اپنا دبدبا بنا لیا۔1815 وچ رامگڑیا قلعہ ہتھیا لین اپرنت 1820 وچ آہلووالیا تے کنھیا مثل نں ادھین کر لین بعد پورا امرتسر رنجیت سنگھ دے پربندھ ہیٹھ آ گیا۔رنجیت سنگھ دے سمیں قلعہ گوبند گڑھ بنوایا گیا ،رام باغ لوایا گیا اتے دربار صاحب دی عمارت اتے سونا جڑواؤن دا کم ہویا ۔ اس سبھ نال شہر دی ترقی وچ انگنت وادھا ہویا اتے ایہہ صنعتی تے وپارک ترقی وچ ہور اگے ودھیا۔

مکھ آکرشن[لکھو]

ایہہ شہر سکھی اتہاس دا گڑھ رہا ہے | امرتسر وچّ تے اس دے نزدیک سکھاں دے بہت سارے اتہاسک تے دھارمک ستھلّ موجود ہن | امرتسر دلی توں جالندھر آؤندے جی.ٹی روڈ تے بھارت دا آخری مکھ شہر ہے اتے اس توں اگے ایہہ سڈک لاہور نو تر جاندی ہے | لاہور جو کی ونڈ تو پہلے پنجاب دی راجدھانی سی، امرتسر تو سارا 50 کہ.می دی دوری تے ہے | امرتسر شہر امرتسر ضلعے دا انشاشن اتے وپارک گڈھ وی ہے | پر اسدے بارڈر توں نزدیکی ہون کرکے اس دا ادیوگک وکیاس نہی ہو سکیا | امرتسر شہر دا مکھ ہوائی اڈا راجا ساہنسی انتر-راشٹری ہوائی اڈا ہے ہو کہ شہر دے کیندر توں یاراں کہ.می دی دوری تے ہے | اس اڈے توں بہت ساریاں ودیشی اڈانا چڑدیاں نے | اتھوں سنگاپور، تاشقند، اشگابات اتے لنڈن، برمنگھم تے ٹرنٹو نو وی اڈاناں نے | پنجابیاں دی ودیشاں وچّ بڑی آوا-جاہی ہون کرکے ایتھوں ہور اڈاناں دے شروع ہون دیاں وی گنجیشاں نے | امرتسر دے مکھ وپارک کاروبار ٹوریزم، ایتھوں دا کپڑا بازار، کھیتی، دستکاری، سیوا کھیتر اتے سوخم انجنرنگ ہے |



سکھیا[لکھو]

خالصہ کالج اس علاقے دو سبتوں پرانا سکھئک سنستھان ہے | شتابدی پرانا ایہہ سنستھان 1892 وچّ ستھاپتھ ہویا سی | ایہہ وگیان، کلا، کومرس، کمپیوٹر، بھاشاواں، سکھیا، کھیتی، اتے فزیوتھیرپی دے کھیتراں وچّ سخیا پردان کردا ہے | 1969 وچّ امرتسر وچّ گورو نانک دیوَ یونیورسٹی قایم ہوئی سی | امرتسر وچّ ڈی اے وی کالج اتے بی بی کے-ڈی اے وی کالج فار وومین وی ہن |






دھارمک تھاواں[لکھو]

شہر وچّ ہیٹھ دتیاں دھارمک تھاواں ہن: ٭ ہرمندر صاحب

٭ منجی صاحب

٭ دیواں استھان

٭ اکال تخت

٭ رامسر صاحب

٭ بابا دیپ سنگھ جی

٭ BebakSar

٭ Birth Place of Guru Hargobind Sahib

٭ Darbar Sahib Tarn Taarn

٭ Baba Budha Ji، Ramdas

٭ Guru da Bagh، Kokawali

٭ Bohli Sahib، Goindwal

٭ Bir Baba Budha Ji، Thattah-Chabhal

٭ Sri Darbar Sahib، Khadoor Sahib

٭ ChhehartaSahib، Guru Hargobind Ji

٭ Baba Bakala، Guru Teg Bahadur Ji

٭ Birth Place of Baba Budha Ji، Kathunangal






ایہہ وی ویکھو[لکھو]

امرتسر ضلع



باہری سبندھ[لکھو]

٭ امرتسر ضلعے بارے جانکاری ویکھن لئی ٭

٭ Amritsar City Website٭

٭ Amritsar Portal

٭ Amritsar District Administration

٭ Amritsar Municipal Corporation

٭ Shri Durgiana Tirath

٭ Tourist Office

٭ City Map

٭ My Pind – District Map

٭ Route from Chandigarh to Amritsar