تاشقند

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج


تاشقند دا اک منظر

تاشقند ازبکستان دا راجگھر تے سب توں وڈا شہر اے ۔ ایہہ صوبہ تاشقند دا صدرمقام وی اے ۔ 2006ء دے سرکاری اعداد و شمار دے مطابق شہر دی آبادی 31 لکھ جد کہ غیر سرکاری اعداد شمار دے مطابق 40 لکھ توں وی ودھ اے ۔ قرون وسطی چ ایہہ شہر چچ دے ناں نال جانیا جاندا سی جہڑا بعد چ چچ قند یا چش قند تے فیر تاشقند بن گئیا ۔ ترک زبان چ تاش دا مطلب پتھر اے قند شہر لئی استعمال ہندا اے جداں قوقند ، سمرقند وغیرہ ۔ ناں دی ایہہ تبدیلی 16ویں صدی عیسوی دے بعد عمل چ آئی ۔


تاشقند سویت دور ج سویت یونین دا وسطی ایشیا چ اہم شہر تے پورے وسطی ایشیا دا غیر اعلانیہ صدرمقام وی رہیا ۔ تاشقند شہر دے موجودہ ہجے " تاشکینت" وی روسی اثرات ظاہر کردے نین ۔


جغرافیہ[لکھو]

File:Uzbekistan locator map.svg
ازبکستان دے نقشے چ تاشقند

تاشقند ، شمقند (چمکینت قازقستان) تے سمرقند دے درمیان شاہراہ تے کوہ التائی دے مغرب دے بنھے زرخیز میدان چ واقع اے ۔ تاشقند عین اس مقام تے واقع اے جتھے دریائے چرچک تے اسدے معاون دریا ملدے نیں ۔ ایہہ زلزلے دی متحرک پٹی تے واقع اے تے زلزلے دے نکے موٹے جھٹکے آنا معمول دی گل اے ۔ 1966ء چ ایتھے آن والے زلزلے دی شدت ریکٹر سکیل تے 7اعشاریہ5 ناپی گئی جس نال شہر بالکل تباہ ہوگئیا سی ۔



تریخ[لکھو]

پرانے وقتاں چ تاشقند دریاۓ چرچک دے کنارے کوہ گولستان دے قدماں چ اک نخلستان دے طور تے مشہور ہوئیا تے پرانے زمانے چ ایہہ اس علاقے چ " کانگجو اتحاد دا گرمائی راجگھر سی ۔ تاشقند امارت چچ دے مرکزی قصبے دے طور تے تیجی توں 5ویں صدی عیسوی دے درمیان اک مربع قطعے دی شکل چ تعمیر کیتا گئیا سی تے سر دریا توں 8 کلومیٹر شمال چ واقع سی ۔ 7ویں صدی چ چچ چ 30 قصبے تے 50 توں ودھ نہراں دا جال بچھیا ہوئيآ سی ۔ جس دی وجہ توں ایہہ سوگدیائی تے ترک باشندیاں دے وچکار تجارت دا مرکز بن گئیا سی ۔ایہہ علاقہ 8ویں صدی عیسوی دے شروع چ مملکت اسلامیہ دا حصہ بنیا ۔ عرب اس شہر نوںالشش کہندےسن ۔ جدید ترکی ناں تاشقند 10ویں صدی عیسوی چ قارہ خانی خاندان (خاناں کاراخانی) دے دور حکومت دے دوران ملیا ۔

سنہ 1219ء چ چنگیز خان نے حملہ کرکے شہر نوں تباہ کردتا ۔ تیموریاں تے شیبانیاں دے دور چ اس شہر نے خوب ترقی کیتی تاہم اس عرصے چ ایہہ ازبکاں ، قزاقاں ، فارسیاں تے منگولاں دے حملیاں دا نشانہ بندا رہیا ۔


1809ء چ تاشقند خانان قوقند دے قبضے چ چلا گئیا ، اس وقت تاشقند دی آبادی اک لکھ سی تے ایہہ وسطی ایشیا دا خوشحال ترین شہر سی ۔ مئی 1865ء چ جنرل میخائیل چرنیائيف نے شہر تے حملہ کرکے اسنوں فتح کرلئیا ، عددی برتری تے مضبوط حصار حاصل ہون دے باوجود خانان قوقند دی فوجاں 2 دن وی روسی سلطنت دی فوج دے ساہمنے ٹھہر نا سکیاں تے شہر روسیاں دے قبضے چ چلاگئیا ۔ چرنیائيف جہڑا کہ شیر تاشقند دے ناں نال مشہور ہوئیا نے عوام دے دل جتن لئی خانان دے لگاۓ ہوۓ سارے ناجائز محصولات اک سال ختم کردتے تے عام لوکاں دے مسائل دے خاتمے دیاں کوششاں کیتیاں ۔ اسنوں زار روس ولوں تاشقند دا گورنر بنائیا گئیا تے اسنے زار الیگزینڈر ثانی کول ایہہ سفارش وی کیتی کہ تاشقند نوں روسی سلطنت دے زیر تحفظ اک آزاد ریاست بنا دتا جاوے ۔ زار نے چرنیائیف تے اسدے سپاہیاں نوں اعزازات تے تمغیاں نال نوازیا پر جنرل نے ایہہ حملہ زار دی اجازت توں بغیر کیتا سی اس لئی اوہ زیادہ عرصہ اپنا عہدہ برقرار رکھن چ ناکام رہیا تے چھیتی ای اسدی جگہ قسطنطین پیترووچ وان کوف مین نوں مقرر کردتا گئیا تے تاشقند نوں اک آزاد ریاست تصور کرن دی بجاۓ اسنوں روسی ترکستان دا راجگھر بنا دتا گئیا ۔ جس دا پہلا گورنر جنرل کوف مین سی ۔ پرانے شہر دے نیڑے اک چھاؤنی تے روسی آبادی بنائی گئی تے ملک دے کئی علاقیاں توں روسی لوکاں تے تاجراں نوں ایتھے آباد کیتا گئیا ۔ وسط ایشیا تے اپنا اثر و رسوخ رکھن لئی روس تے برطانیہ دے مابین ہون والے تنازعے جسنوں وڈی کھیڈ اکھیا جاندا اے دے دوران ایہہ شہر جاسوسی دا گڑھ بن گئیا ۔ 1889ء چ ٹرانس کیسپیئن ریلوے دی پٹری ایتھے پہنچی تے جنہاں کارکناں نے پٹری تعمیر کیتی اوہ ایتھے ای آباد ہوگئے تے جنہاں نے بالشویک انقلاب (انقلاب روس) دی نیہہ وی ایتھے رکھی ۔

File:Tashkent City districts.jpg
تاشقند شہر دے ضلعے
اشقند دی اک سڑک