شاہی قلعہ

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
Alamgiri Gate.jpg

شاھی قلعہ لہور دی اک مشھور تھاں اے۔ اے اندرون لہور دے جنوب مغربی نُکر چ واقع اے۔ اے کٹ توں کٹ وی(20)ایکڑ دی تھاں تکر پھیلیا ہویا اے۔ایہنوں بناون دا سہرا مغل بادشاہ اکبر دے سِر جاندا اے۔ اے بادشاہی مسجد دے سامنے وڈا تے سوہنا قلعہ اے۔ شیش محل، عالمگیری دروازہ، نولکھا مےدان تے موتی مسجد شاہی قلعے دی مشھور تھانواں نے۔


تریخ[لکھو]

اے گل سوں کھا کے تے نئیں آکھی جا سکدی کہ سب توں پہلاں قلعے دی تعمیر کنّے کیتی پَر تریخ داناں دے حساب توں ایہ 1025ء توں وی پہلاں اساریا گیا اے۔

تعمیر تے ودہاوا[لکھو]

  • 1241ء : منگولاں نے ٹاہ دتّا
  • 1267ء : سلطان غیاث الدین بلبن نے بنایا۔
  • 1398ء : امیر تیمور دی فوجاں نے فیر ٹاہ دتّا۔
  • 1421ء : سلطان مبارک شاہ ھوراں مٹی تے گارے نال بنایا۔
  • 1432ء : کابل دے شیخ علی نے مَل ماریا تے ایدے ٹٹے پجے حصیاں دی مرمت کرائ۔
  • 1566ء : مغل بادشاہ اکبر ھوراں نے پکی اِٹ دیاں نیواں پائیاں تے نالے ایدا گھیرا وی راوی ول ودھایا۔ اوہناں نے "دولت خانہء خاص و عام"، مشہور "جھروکہ ء درشن" تے "مسجدی دروازہ" وی تعمیر کرایا۔
  • 1618ء : بادشاہ جہانگیر نے ”دولت خانہ جہانگیر” تعمیر کرایا۔
  • 1631ء : شاھجہان نے ”شیش محل” بنوایا۔
  • 1633ء : شاھجہان نے ”خواب گاہ، حمام تے موتی مسجد تعمیر کرائ۔
  • 1645ء : شاھجہان نے ”دیوانِ خاص” بنوایا۔
  • 1674ء : عالمگیر نے سب توں اڈ قلعے دا داخلی دروازہ تعمیر کرایا جنہوں 'عالمگیری دروازہ' آکھیا جاندا اے۔
  • 1799۔ 1839ء ۔ ایہ ویلہ سکھ راجہ رنجیت سنگھ دا اے جنے بارہ دری راجا دھیان سنگھ تے حویلی چ قید خانہ بنوایا۔
  • 1846ء :انگریزاں نے مَل ماریا۔
  • 1927ء : انگریزاں نے محکمہ آثار قدیمہ دے حوالےکردِتا۔

مورت نگری[لکھو]

بارلے جوڑ[لکھو]