فتح قسطنطنیہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
سلطان محمد فاتح اپنی فوج نال قسطنطنیہ چ داخل ہندے ہوئے
سلطان محمد فاتح تے اسدی فوج ھنگری چ ڈھالی وڈی توپ نال قسطنطنیہ ول ودھدے ہوئے



فتح قسطنطنیہ یاں سقوط قسطنطنیہ ، بازنطینی سلطنت دے راجگھر دی عثمانی ترکاں دے ہتھوں فتح نوں آکھیا جاندا اے


مختصر تریخ[لکھو]

بازنطینی سلطنت دا راجگھر قسطنطنیہ 29 مئی 1453ء چ سلطنت عثمانیہ دے ہتھوں فتح ہوئیا ، صدیاں تک مسلم حکمراناں دی کوششاں دے باوجود دنیا دے اس عظیم الشان شہر دی فتح عثمانی سلطان محمد ثانی دے حصے چ آئی جہڑا فتح دے مگروں سلطان محمد فاتح کہلائیا ۔

سلطان محمد فاتح نے جمعہ 6 اپریل 1453ء چ قسطنطنیہ دی محاصرہ شروع کیتا جہڑا ، قسطنطنیہ دی فتح ، جمعرات 29 مئی 1453ء (بمطابق جولین کیلنڈر) تک جاری رہیا ۔ قسطنطنیہ دا دفاع شہنشاہ قسطنطنین XI دیاں فوجاں کر رہیاں سن ۔ فتح قسطنطنیہ نال ای اک ہزار سال توں ودھ چر تک قائم رہن آلی بازنطینی سلطنت دا وی خاتمہ ہو گیا ، جہڑی پہلے ای کئی نکیاں نکیاں یونانی ریاستاں چ وندی ہوئی سی ۔

سلطنت عثمانیہ دے تخت تے بیٹھن مگروں سلطان محمد فاتح نے درہ دانیال دے ساحل دے نال نال قلعے اسار کے قسطنطنیہ تے بازنطینی سلطنت تے دباء ودھانا شروع کر دتا ۔ 5 اپریل 1453ء چ اسنے 80،000 توں 2 لکھ دی فوج نال قسطنطنیہ دا محاصرہ کر لیا ۔ شہر دی حفاظت 7،000 سپاہیاں دی اک فوج کر رہی سی جس چ 2،000 باہرلے فوجی سن ۔ قسطنطنیہ دا محاصرہ شہر دی فصیل تے عثمانی توپ خانے دی بھاری گولہ باری نال شروع ہویا ، تے باقی عثمانی فوج نے شہر دے دوالے بازنطینی علاقےآں تے مل مار لیا ۔ شروع چ عثمانیاں شہر دی مکمل ناکہ بندی دیاں کوششاں ، بازنطینیاں ولوں شاخ زریں چ داخلے توں روکن لئی کیتے گئے پربندھاں پاروں ناکام ہو گئیاں ، تے 4 سعائی بحری جہاز کھان پین تے دوجیاں ضروری شیواں لے کے شہر چ جان چ کامیاب ہو گئے ۔

بازنطینیاں نے شاخ زریں دے داخلے دے تھاں تے قسطنطنیہ توں شمال چ برج غلطہ (گلاٹا ٹاور) تک لبمے سنگل (زنجیر) سمندر چ بنھے ہوئے سن ، جنہاں دا مقصد دشمن دے بحری جہازاں نوں شاخ زریں چ داخلے توں روکنا سی ۔ اینہاں زنجیراں دی وجہ توں سلطان محمد فاتح اپنے بحری جہاز شہر تک لے جان توں قاصر سی ، ایسے لئی اسنے اپنے بحری جہاز خشکی تھانیں لکڑی دے چربی لگے تختےآں تے دھک کے شاخ زریں چ لے کے گیا ۔ بازنطینیاں دیاں سلطان دے بحری جہازاں نوں اپنے توپاں لدے بحری جہازاں نال تباہ کرن دیاں کوششاں ناکام ہو گیاں تے سلطان دے جہاز شہر تک پہنچ گئے ۔

بازنطینی سلطنت[لکھو]

بازنطینی سلطنت دے 1،100 سالہ دور چ قسطنطنیہ دا کئی وار محاصرہ ہویا پر صرف اک وار 1204ء چ چوتھی صلیبی جنگ چ اس تے مل ماریا جا سکیا ۔ صلیبیاں دا شروع توں ای بازنتیئم (قسطنطنیہ) تے مل مارن دا ارادہ نئیں سی تے قسطنطنیہ چ اک کمزور لاطینی ریاست قائم ہو گئی ۔ بعد چ بازنطینی سلطنت کئی یونانی ریاستاں چ ونڈ ہو گئی جنہاں چ نیکائیا ، ایپیرس تے ٹریبیزونڈ قابل ذکر نیں ۔ ایہہ بازنطینی ریاستاں لاطینیاں دے خلاف حلیف بن کے لڑیاں سن تے بازنطینی تخت لئی اک دوجے دیاں مخالف بن جاندیاں سن ۔

تیاریاں[لکھو]

محاصرہ قسطنطنیہ چ ورتی جان آلی اوربان بمبار توپ دے نشقے تے 1464ء ج بنائی جان آلی توپ

سلطان مراد II دے مگروں اسدا پتر سلطان محمد فاتح 1451ء چ تخت تے بیٹھا ، تے ایہہ سمجھیا جان لگا کہ نواں سلطان کوئی قابل سلطان ثابت نئیں ہوئے گا جہڑا بلقان تے بحیرہ ایجیئن دے علاقےآں چ سعائی ریاستاں لئی کوئی وڈا خطرہ بن سکے گا ۔ اس گل نوں ہور پکا سلطان محد فاتح دے اسدی تخت نشینی تے مبارک باد دین آن آلے سفیراں نال دوستانہ رویے نے کر دتا ۔

1452ء دی بہار تے گرمیاں چ سلطان محمد فاتح نے اپنے پڑدادا سلطان بایزید I انادولی حصاری کہلان الے آبنائے باسفورس دے ایشیائی پاسے اسارے گئے قلعے دے سامنے باسفورس دے یورپی پاسے قسطنطنیہ توں کئی میل شمال چ اک نواں قعلہ تعمیر کروایا ، جس نال اس آبنائے چ ترک اثر و رسوخ ودھ گیا ۔ اس قلعے دا اک خاص پہلو بحیرہ اسود دیاں جینوائی کالونیاں توں جنگ چ قسطنطنیہ لئی آن آلی امداد نوں روکن دی صلاحیت سی ۔ اس قلعے نوں رومیلی حصاری دا ناں دتا گئیا ، رومیلی تے انادولو سلطنت عثمانیہ دے یورپی تے ایشیائی حصےآں دے ناں سن ۔

اوکڑاں[لکھو]

قسطنطنیہ دی حفاظت کرن آلی فوج نکی سی تے اسدی کل گنتی 7،000 سی جنہاں چوں 2،000 باہرے سپاہی سن ۔ جدوں محاصرہ شروع ہویا ، شہر دی آبادی 50،000 تک ودھ گئی ، جنہاں شہر دے دوالےاوں آن آلے مہاجر وی سن ۔ قسطنطنیہ دی فصیل دی لمبائی 20 کلومیٹر دے لاگے سی ( تھیوڈوری کندھ:ساڈھے 5 کلومیٹر ، شاخ زریں دے ساحل نال کندھ: 7 کلومیٹر ، بحیرہ مرمرہ دے ساحل نال کندھ: ساڈھے 7 کلومیٹر ) ، جہڑی اوس ویلے دی سبتوں مضبوط قلعہ بندی سی ۔

ہتھیار تے جنگی حکمت عملیاں[لکھو]

عثمانی جنگی حکمت عملی

قسطنطنیہ دا محاصرہ کرن توں پہلے عثمانی ترک درمیانے سائز دیاں توپاں ڈھالن چ مہارت رکھدے سن ، پر اینہاں دیاں کجھ توپاں شہر دا دفاع کرن آلی فوجاں دی توقعات توں ودھ دوری تک مار کر سکدیاں سن تے اینج عثمانی فوجاں اپنے نقصان کیتے بغیر دور توں ای شہر تے گولہ باری کرن دے قابل ہو گئیاں سن ۔ اک توپ جہڑی ھنگری دے اوبان نان دے انجینیئر نے ڈیزائن کیتی سی ، 27 فٹ لمبی سی تے 1300 پاؤنڈ (590 کلوگرام) دا گولہ اک میل (1.6 کلومیٹر) دی دوری تک سٹ سکدی سی ۔ عثمانیاں دی اسلحہ دے میدان چ برتری اوبان ناں دے اک پراسرار ھنگری دے باشندے دے پاروں سی ( کجھ اسنوں جرمن سمجھدے نیں) ۔

اس ڈھلائی دے استاد نے پہلے اپنیاں خدمات بازنطینی سلطنت نوں پیش کیتیاں ، پر اسدیاں خدمات دا معاوضہ دین دے سلطنت قابل نئیں سی ۔ اوبان فیر قسطنطیہ چھڈ کے سلطان محمد فاتح کول آ گیا ، تے دعوی کیتا کہ اس دی بنائی توپ 'بابل دی فصیل نوں وی توڑ سکدی اے ۔ اسنوں رقم تے سامان دے دتا گیا ، اسنے 3 مہینےآں چ ادرنہ (اڈریانوپل) چ ایہہ توپ تیار کر دتی ۔ جسنوں ایتھوں 60 ڈھگے (بیل) کھچ کے قسطنطنیہ لے کے گئے ۔ اس دوران اوربان نے ترک محاصرہ کرن آلی فوج لئی ہور توپاں وی تیار کیتیاں ۔

بازنطینی حکمت عملی 5 اپریل نوں سلطان خود اپنے آخری دستےآں نال قسطنطنیہ دے محاصرے لئی آیا ، دفاعی فوجاں نے پوزیشناں سمبھال لیاں ۔ اینہاں دی گھٹ کنتی پاروں فصیل دیاں اندونی بیرونی کندھاں تے فوجاں لانا ممکن نئیں سی اس لئی ایہہ فیصلہ کیتا گیا کہ صرف بیرونی فصیل تے سپاہیاں نوں لایا جائے ۔ بادشاہ قسطنطنین تے اسدے یونانی دستے زمینی فصیل دے گھبلے حصے تے پہرا دتا ،جتھے دریائے لیکس لنگھدا سی ۔ فصیل دا ایہہ حصہ سبتوں کمزور سی تے حملے دا سبتوں بوہتا خطرہ ایتھے سی ۔

شہر دا محاصرہ[لکھو]

فیصلہ کن حملہ[لکھو]

نواں ناں[لکھو]

اج دا قسطنطنیہ[لکھو]

اج قسطنطنیہ استمبول دے ناں نال ترکی دا سبتوں وڈا شہر تے اقتصادی مرکز اے

ہور ویکھو[لکھو]

نوٹ[لکھو]

٭ [1]

حوالے[لکھو]

  • فرانز بابنچر:محمد فاتح تے اسدا ویلہ(1992ء) پرنسٹن یونیورسٹی پریس