نظام الملک طوسی

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج

نظام الملک طوسی سلجوق سلطنت دا وزیراعظم سی ۔ اسدا اصل دا اصل ناں حسن بن علی تے لقب نظام الملک سی ، اوہ ایران چ طوس دے اک زمیندار علی دا پتر سی ۔ 408ھ چ پیدا ہوئیا تے بچپن توں ای بہت ذہین تے کئی خوبیاں دا مالک سی ۔ اپنی ذہانت نال ای انتہائی کم عمری چ کئی علوم تے عبور حاصل کیتا ۔ سلجوقی عہد چ وزارت عظمی دے منصب تے فائز ہوئیا ، اس عہد دے سارے کارنامے نظام الملک طوسی دے 30 سالہ دور وزارت دے مرہون منت نیں ۔ ایہہ زمانہ سلجوقیاں دا درخشاں عہد کہلاندا اے ۔


اقتدار[لکھو]

نظام الملک نوں سلطان الپ ارسلان نے 1063ء چ وزیر اعظم بنائیا تے اسدی وفات 1072ء تک اوہ الپ ارسلان دا وزیر اعظم رہیا تے 1072ء توں 1092ء تک ملک شاہ اول دے دور حکومت چ وزارت عظمی دے عہدے تے فائز رہیا ، اس طرح اوہ کل 29 سال توں ودھ چر سلجوق سلطنت دا وزیر اعظم رہیا ۔


کارنامے[لکھو]

سلجوقی سلطان الپ ارسلان نے نظام الملک دیاں صلاحیتاں دا اندازہ لاندے ہوئے وزارت عظمی دا منصب اسدے سپرد کردتا ، اسنے الپ ارسلان دے عہد ایسے جوہر دکھائے کہ تہذیب وتمدن تے علوم و فنون دے ہزاراں چراغ روشن ہوگئے ۔ اسنے ملک دے کونے کونے چ مدرسیاں دا جال بچھا دتا تے سب توں وڈا مدرسہ بغداد دا مدرسہ نظامیہ سی جس دی تعمیر تے بے پناہ روپیہ صرف کیتا گئیا ۔ اس دے علمی تے ادبی کارنامیاں دے لمبی فہرست دے نال مذہبی تے دینی خدمات وی بے شمار نیں تے رفاہ عامہ دے کم تریخ چ اسدا ناں زندہ رکھن لئی کافی نیں ۔

تحریراں[لکھو]

نظام الملک نے گھٹو گھٹ 2 کتاباں ، سیاست نامہ تے دستور الوزراء تحریر کیتییاں ۔اسدی تحریر کردہ کتاب سیاست نامہ نوں بہت اہمیت حاصل ہوئی تے استوں اج وی استفادہ کیتا جاندا اے ۔ اس کتاب دا ترحمہ یورپ دیاں مختلف زباناں چ ہو چکیا اے ۔ سیاست نامہ چ نظام الملک نے سلطنت نوں قنونی شکل دین لئی اک جدید نظریئے دی بنیاد رکھی تے سلطان نوں نویں معنی نال مدلل کرن دی کوشش کیتی ، اسنے سلطنت دی ابتدا تے سلطان دے معنی تے بحث کیتی ۔ دستور الوزراء اسنے اپنے پتر ابوالفتح فخرالملک لئی تحریر کیتی ۔


زوال[لکھو]

عروج دیاں انتہائی بلندیاں تے پہنچن دے بعد برامکہ دی طرح اسدی قسمت دا ستارہ وی زوال چ آ گئیا تے ملک شاہ اول نے اسنوں وزارت توں علیحدہ کردتا ، زوال دے اسباب وی برامکہ دے اسباب دی طرح سن۔


انتقال[لکھو]

اسدے کارنامے سلجوق سلطنت لئی بے شمار نیں بلکہ اس درخشاں دور دیاں کامیابیاں سلجوق سلاطین دے علاوہ اس دیاں وی مرہون منت نیں ۔ نظام الملک طوسی 10 رمضان 485ھ بمطابق 14 اکتوبر 1092ء چ اصفہان تون بغداد جاندے ہوئے حسن بن صباح دے فدائین حشیشین دےہتھوںماریاگیا۔