نظام الملک طوسی

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
نظام الملک
NizamIranianEditedPicture.jpg

سلجوقی سلطنت دا وزیر
منصب اتے
29 نومبر 1064 – اکتوبر14, 1092
بادشاہ الپ ارسلان, ملک شاہ اول
پیشرو الکندوری
جانشین تاج الملک ابوالغنائم

جم اپریل10, 1018
طوس, ایران
وفات اکتوبر14, 1092 (عمر 74 سال)
نہاوند, ایران
زنانی برگاتیونی ٹبر دی شہزادی
بچے احمد بن نظام الملک
شمس الملک عثمان
ابوالفتح نظام الملک
معید الملک
جمال الملک
فخر الملک
عز الملک
عمادالملک ابوالقاسم
صفیہ
مذہب اسلام سنی

نظام الملک طوسی سلجوق سلطنت دا وزیراعظم سی ۔ اسدا اصل دا اصل ناں حسن بن علی تے لقب نظام الملک سی ، اوہ ایران چ طوس دے اک زمیندار علی دا پتر سی ۔ 408ھ چ پیدا ہوئیا تے بچپن توں ای بہت ذہین تے کئی خوبیاں دا مالک سی ۔ اپنی ذہانت نال ای انتہائی کم عمری چ کئی علوم تے عبور حاصل کیتا ۔ سلجوقی عہد چ وزارت عظمی دے منصب تے فائز ہوئیا ، اس عہد دے سارے کارنامے نظام الملک طوسی دے 30 سالہ دور وزارت دے مرہون منت نیں ۔ ایہہ زمانہ سلجوقیاں دا درخشاں عہد کہلاندا اے ۔


اقتدار[لکھو]

نظام الملک نوں سلطان الپ ارسلان نے 1063ء چ وزیر اعظم بنائیا تے اسدی وفات 1072ء تک اوہ الپ ارسلان دا وزیر اعظم رہیا تے 1072ء توں 1092ء تک ملک شاہ اول دے دور حکومت چ وزارت عظمی دے عہدے تے فائز رہیا ، اس طرح اوہ کل 29 سال توں ودھ چر سلجوق سلطنت دا وزیر اعظم رہیا ۔


کارنامے[لکھو]

سلجوقی سلطان الپ ارسلان نے نظام الملک دیاں صلاحیتاں دا اندازہ لاندے ہوئے وزارت عظمی دا منصب اسدے سپرد کردتا ، اسنے الپ ارسلان دے عہد ایسے جوہر دکھائے کہ تہذیب وتمدن تے علوم و فنون دے ہزاراں چراغ روشن ہوگئے ۔ اسنے ملک دے کونے کونے چ مدرسیاں دا جال بچھا دتا تے سب توں وڈا مدرسہ بغداد دا مدرسہ نظامیہ سی جس دی تعمیر تے بے پناہ روپیہ صرف کیتا گئیا ۔ اس دے علمی تے ادبی کارنامیاں دے لمبی فہرست دے نال مذہبی تے دینی خدمات وی بے شمار نیں تے رفاہ عامہ دے کم تریخ چ اسدا ناں زندہ رکھن لئی کافی نیں ۔

تحریراں[لکھو]

نظام الملک نے گھٹو گھٹ 2 کتاباں ، سیاست نامہ تے دستور الوزراء تحریر کیتییاں ۔اسدی تحریر کردہ کتاب سیاست نامہ نوں بہت اہمیت حاصل ہوئی تے استوں اج وی استفادہ کیتا جاندا اے ۔ اس کتاب دا ترحمہ یورپ دیاں مختلف زباناں چ ہو چکیا اے ۔ سیاست نامہ چ نظام الملک نے سلطنت نوں قنونی شکل دین لئی اک جدید نظریئے دی بنیاد رکھی تے سلطان نوں نویں معنی نال مدلل کرن دی کوشش کیتی ، اسنے سلطنت دی ابتدا تے سلطان دے معنی تے بحث کیتی ۔ دستور الوزراء اسنے اپنے پتر ابوالفتح فخرالملک لئی تحریر کیتی ۔


زوال[لکھو]

حشیشین ہتھوں نظام الملک دا قتل اک آرٹ ورک چ

عروج دیاں انتہائی بلندیاں تے پہنچن دے بعد برامکہ دی طرح اسدی قسمت دا ستارہ وی زوال چ آ گئیا تے ملک شاہ اول نے اسنوں وزارت توں علیحدہ کردتا ، زوال دے اسباب وی برامکہ دے اسباب دی طرح سن۔


انتقال[لکھو]

اسدے کارنامے سلجوق سلطنت لئی بے شمار نیں بلکہ اس درخشاں دور دیاں کامیابیاں سلجوق سلاطین دے علاوہ اس دیاں وی مرہون منت نیں ۔ نظام الملک طوسی 10 رمضان 485ھ بمطابق 14 اکتوبر 1092ء چ اصفہان تون بغداد جاندے ہوئے حسن بن صباح دے فدائین حشیشین دے ہتھوں ماریا گیا۔

پیشرو
الکندوری
سلجوقی سلطنت دا وزیر
29 نومبر 1064 – 14 اکتوبر 1092
جانشین
تاج الملک ابوالغنائم

باہرلے جوڑ[لکھو]

حوالے[لکھو]