اسوان ڈیم

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
نواں اسوان ڈیم

اسوان ڈیم مصر دے شہر اسوان دے نیڑے دریاۓ نیل تے قائم اک وڈا ڈیم اے ۔ اصل چ ایہہ دو ڈیم نیں جنہاں چ اک نواں تے اک پرانا اے ۔ نویں ڈیم نوں عربی چ "السد العالی" آکھئیا جاندا اے ۔


تریخ[لکھو]

پرانے اسوان ڈیم دی اساری برطانوی دور چ ہوئی جہڑی 1899ء چ شروع ہو کے 1902ء چ مکمل ہوئی ۔ ایہہ 1900 میٹر لمبا اے تے 54 میٹر اچّا سی ۔ 1907ء توں 1912ء تے 1929ء توں 1933ء دے وچکار دو مرحلےآں چ ایس ڈیم دی بلندی چ اضافہ کیتا گئیا ۔

اسوان ڈیم دے نال اساری گئی "سویت مصر دوستی دی یادگار

1946ء چ جدوں اک وار فیر ڈیم چ پانی ودھ گئیا تے ایس وار تیجی وار بلند کرن دی بجائے نویں ڈیم دی اساری دا منصوبہ بنائیا گئیا جسنوں پرانے ڈیم توں 6 کلومیٹر دور اسارئیا گئیا ۔ 1952ء چ جمال عبد الناصر دے دور حکومت چ چیکوسلواکیہ نال خفیہ عسکری معاہدے تے چین نوں تسلیم کرن تے امریکہ تے برطانیہ نے ڈیم دی تعمیر لئی 27 کروڑ ڈالر دا قرضہ دین توں انکار کر دتا ۔ جس تے جمال عبدالناصر نے نہر سوئز نوں قومی ملکیت چ لیندے ہوئے اس توں ہون آلی آمدنی نال ڈیم دی اساری دا اعلان کر دتا ۔ ایس فیصلے نے یورپ چ تہلکہ مچا دتا تے برطانیہ تے فرانس دی مدد نال اسرائیل نے مصر تے حملہ کردے ہوئے نہر سوئز تے مل مار لئیا ۔ ایہہ واقعہ سوئز بحران کہلائیا ۔ اقوام متحدہ ، روس تے امریکہ نے مداخلت کردے ہوئے قابض فوج نوں مصر توں باہر نکلن دا مطالبہ کیتا جسنوں تسلیم کر لئیا گئیا ۔

سرد جنگ دے دناں چ سویت یونین نے افریقہ چ اپنے اثرات ودھان لئی 1958ء مصر نوں اسوان ڈیم دی اساری چ تعاون دی پیشکش کیتی تے بطور تحفہ اک تہائی لاگت وی دین دا اعلان کیتا ۔ اس دے علاوہ تکنیکی ماہراں تے بھاری مشینری وی مہیا کیتی ۔

1960ء چ ڈیم دی اساری دا آغاز کیتا گئیا تے اسوان سد العالی 21 جولائی 1970ء نوں مکمل ہوئیا ۔


خصوصیات[لکھو]

جدید اسوان ڈیم 3600 میٹر طویل ، بنیاداں تے 980 میٹر تے ہلال تے 40 میٹر چوڑا تے 111 میٹر اچّآ اے ۔ ڈیم چ ہر سیکنڈ چ 11 ہزار معکب میٹر پانی لنگھ سکدا اے ۔ اس عظیم ڈیم دی اساری نال بنن آلی جھیل نوں "جھیل ناصر" دا ناں دتا گئیا جہڑی 550 کلومیٹر لمبا تے ودھ توں ودھ 35 کلومیٹر چوڑی اے ۔ اس دا سطحی رقبہ 5250 مربع کلومیٹر اے ۔

ڈیم توں 175 میگا واٹ دے 12 جنریٹر چلدے نیں جہڑے 2اعشاریہ1 گیگا واٹ دی پن بجلی پیدا کردے نیں ۔ بجلی دی پیداوار دا آغاز 1967ء چ ہوئیا ۔