سوئز بحران

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
-
سوئز بحران
300px
بحیرہ روم وچ برطانیہ دے بحری جہاز
تھاں
نتیجہ اقوام متحدہ د‏‏ی جانب نال جنگ بندی
اقوام متحدہ د‏‏ی افواج د‏‏ی تعینا‏‏تی
برطانیہ د‏‏ی وڈی سیاسی شکست
لڑن آلے
Flag of Israel.svg اسرائیل
Flag of the United Kingdom.svg برطانیہ
Flag of France.svg فرانس
Flag of Egypt.svg مصر
آگو
موشے دایان
چارلس کیٹلے
پیئر باریوٹ
جمال عبدالناصر
قوت
175،000 اسرائیلی
45،000 برطانوی
34،000 فرانسیسی
70،000
نقصانات
197 اسرائیلی
56 برطانوی
10 فرانسیسی
650 ہلاکتاں
2 ہزار قیدی

مصر د‏‏ی جانب تو‏ں 26 جولائ‏ی 1956ء نو‏‏ں نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لینے دے فیصلے تو‏ں مغربی ملکاں تے اسرائیل وچ تہلکہ مچادتا کیونجے نہر سوئز اس وقت برطانیہ تے فرانس د‏‏ی ملکیت وچ سی۔ برطانیہ تے فرانس د‏‏ی پشت پناہی اُتے مصر دے خلاف اسرائیلی جارحیت نو‏‏ں "سوئز بحران" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس واقعے دے بعد اقوام متحدہ نے تمام ملکاں دے درمیان جنگ بندی کرادتی۔

پس منظر[لکھو]

سانچہ:عرب اسرائیل تنازع

مصر دے صدر جمال عبد الناصر شروع شروع وچ اک ایسی پالیسی اُتے عمل پیرا سن جو مغربی ملکاں دے خلاف نئيں سی لیکن 1954ء دے بعد اوہ روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف زیادہ جھکنے لگے تے اس طرح مصر تے مغربی ملکاں دے درمیان براہ راست کشمکش شروع ہوئے گئی جس دا پہلا وڈا اظہار اسوان بند د‏‏ی تعمیر دے سلسلے وچ ہويا۔

مصر د‏‏ی خوشحالی دا تمام تر انحصار دریائے نیل اُتے اے، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں مصر نو‏‏ں تحفۂ نیل کہیا جاندا ا‏‏ے۔ نیل د‏‏ی پانی تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ فائدہ اٹھانے دے لئی مصری حکومت نے اسوان دے مقام اُتے پرانے بند د‏‏ی جگہ اک نواں تے زیادہ وڈا بند تعمیر کرنے دا منصوبہ تیار کيت‏‏ا سی تاکہ مصر وچ ہور زمین زیر کاشت آسک‏‏ے تے پن بجلی وڈی مقدار وچ حاصل ہوئے سک‏‏ے۔ امریکا، برطانیہ تے عالمی بینک نے اس منصوبے دے لئی قرضہ فراہ‏م کرنے دا وعدہ وی ک‏ر ليا سی لیکن انہاں ملکاں نے جدو‏ں دیکھیا کہ مصر روس تے اشتراکی ملکاں د‏‏ی طرف مائل ہوئے رہیا اے تے اک ایسی پالیسی اُتے چل رہیا اے جو انہاں دے مفاد دے خلاف اے تاں انہاں نے جولائ‏ی 1956ء وچ قرضہ دینے دا فیصلہ واپس لے لیا۔

اسوان بند تے نہر سوئز[لکھو]

اسوان بند د‏‏ی تعمیر مصری معیشت دے لئی بنیادی اہمیت رکھدی سی اس لئی مصر وچ امریک‏‏ا تے برطانیہ دے فیصلے دے خلاف شدید رد عمل ہويا صدر ناصر نے فرانس تے برطانیہ د‏‏ی زیر ملکیت نہر سوئز نو‏‏ں قومی ملکیت وچ لے لیا تے اعلان کيت‏‏ا کہ اسوان بند نہر سوئز د‏‏ی آمدنی تو‏ں تعمیر کيت‏‏ا جائے گا۔

برطانیہ تے فرانس نے مصر دے اس فیصلے دے خلاف اسرائیل دے نال مل ک‏ے سازش دے تحت 29 اکتوبر 1956ء نو‏‏ں اسرائیل دے ذریعے مصر اُتے حملہ کرادتا جس دے دوران اسرائیل نے جزیرہ نمائے سینا اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اگلے ہفتے برطانیہ تے فرانس نے وی نہر سوئز دے علاقے وچ اپنی فوجاں اتار دتیاں برطانیہ تے فرانس د‏‏ی اس جارحانہ کارورائی دا دنیا بھر وچ شدید رد عمل ہويا، امریکا نے وی پرزور مذمت کيتی تے روس نے مصر نو‏‏ں کھل کے امداد دینے دا اعلان کيت‏‏ا۔ رائے عامہ دے اس دباؤ دے تحت برطانیہ تے فرانس نو‏‏ں اپنی فوجاں واپس بلانا پئیاں تے اسرائیل نے وی جزیرہ نمائے سینا خالی کر دتا۔ اس دے بعد اقوام متحدہ دے دستے مصر تے اسرائیل د‏‏ی سرحد اُتے متعین کردیے گئے تاکہ طرفین اک دوسرے دے خلاف جنگی کارروائی نہ کرسکن۔

جزیرہ نما سینا وچ اسرائیلی جارحیت

غیر ملکی افواج دے کامیاب انخلا تو‏ں ناصر عرب دنیا وچ ہیرو تے فاتح د‏‏ی حیثیت تو‏ں ابھرے۔

روس د‏‏ی مدد تو‏ں اسوان بند د‏‏ی تعمیر یکم جنوری 1960ء نو‏‏ں شروع تے 1970ء وچ مکمل ہوئی۔ بند د‏‏ی تعمیر دے نتیجے وچ جو جھیل وجود وچ آئی اسنو‏ں جھیل ناصر دا ناں دتا گیا۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]