افریقا

وکیپیڈیا توں
(لیایا گیا افریقہ)
Jump to navigation Jump to search
افریقا
Africa
Africa (orthographic projection).svg
رقبہ30,370,000 کلومیٹر2 (11,730,000 مربع میل), دوسرا
آبادی1.1 بلین[1] (2013, دوسرا)
کثافت آبادی36.4/km2 (94/sq mi)
لقب آبادیافریقی
ملک54 (اور 2 متنازع) (دیس لسٹ)
زیر نگین علاقے
زباناںافریقی زباناں
منطقۂ وقتمتناسق عالمی وقت−01:00 to متناسق عالمی وقت+04:00
وڈے شہرشہر
Nigeria دا جھنڈا لاگوس
Egypt دا جھنڈا قاہرہ
Democratic Republic of the Congo دا جھنڈا کنشاسا
South Africa دا جھنڈا جوہانسبرگ
Sudan دا جھنڈا خرطوم
Tanzania دا جھنڈا دارالسلام
Egypt دا جھنڈا اسکندریہ
Ivory Coast دا جھنڈا آبدجان
Nigeria دا جھنڈا کانو
Morocco دا جھنڈا دار البیضاء
Nigeria دا جھنڈا ابادان
Kenya دا جھنڈا نیروبی
Nigeria دا جھنڈا ابوجا
براعظم افریقا
مصرسوڈانایریٹریاایتھوپیاجبوندیصومالیہکینیایوگینڈاروانڈابرونڈیتنزانیہموزمبیقملاویمڈغاسکرسوازی لینڈلیسوتھوجنوبی افریقہزمبابوےبوٹسوانانمیبیاانگولازیمبیاجمہوریہ کانگوجمہوریہ کانگوگیبونساؤ ٹوم تے پرنسپاستوائی گنیکیمرونوسطی افریقی جمہوریہچاڈنائجیریانائجربیننٹوگوگھاناآئیوری کوسٹلائبیریاسیرالیونگنیگنی بساؤسینیگالگیمبیاماریطانیہمالیمغربی صحارامراکشالجزائرتیونسلیبیامشرق وسطیبحیرہ رومبحر ہندبحیرہ احمربحر اوقیانوسآبنائے جبرالٹر
افریقہ دا سیاسی نقشہ (ملک دا ناں دیکھنے دے لئی فارہ نقشے دے اُتے لے جاؤ، مضمون تک جانے دے لئی نقشے وچ متعلقہ ملک اُتے ٹک کرو)

افریقا (africa) رقبے دے لحاظ تو‏ں کرہ ارض دا دوسرا وڈا بر اعظم، جس دے شمال وچ بحیرہ روم، مشرق وچ بحر ہند تے مغرب وچ بحر اوقیانوس واقع ا‏‏ے۔

دلکش نظارےآں، گھنے جنگلات، وسیع صحراواں تے گہری وادیاں د‏‏ی سرزمین جتھے اج 53 ملکاں نيں جنہاں دے باسی کئی زباناں بولدے نيں۔


افریقا رقبے تے لوک گِݨتی دے حساب نال دنیا دا دوجا وڈا براعظم اے ۔ افریقا دا رقبا 30.2 ملین مربع کلومیٹر اے ۔ ایہنے زمین دا ٪6 تے زمین سیارے دی سُکی تھاں دا ٪ 20۔4 تھاں گھیریا ہویا اے ۔ ایتھے اک ارب دے نیڑے لوک وس ر‎ۓ نیں جیہڑے دنیا دی لوک گنتی دا 14.72% بندے نیں۔ ایدے اتر چ رومی سمندر اُبھے چڑھدے پاسے سویز نہر تے لال سمندر ، لمے چڑھدے پاسے اِنڈک ساگر تے لہندے پاسے اٹلانٹک ساگر نیں ۔ مڈغاسکر تے کُچھ جزیرا جُٹ ایہدے نال نیں ۔ ایہدے وچ 54 ازاد دیس ، 9 جُڑیاں تھاں واں تے 3 نیم ازادی دیس نیں ۔

چڑھدے افریقا وچ انسان تے بن مانس دا جمݨ تھاں اے ۔ سبھ توں پراݨا انسان 2 لَکھ ورھے پہلاں ایتھیوپیا وج دریافت ہویا۔ ایکوایٹر افریقا وِچوں لنگھدا اے ۔ افریقا وچ کئی موسمی محول ملدے نیں ۔

نیرکتا

ناں افریقا اُبھے افریقا دے افری لوکاں توں بݨیا اے ۔

جغرافیا

افریقا 62 سیاسی تھانواں نال رل کے بنن والا براعظم اے۔ نال رلدے جزیرے رلا کے ایدا تھاں 30,368,609 مربع کلومیٹر (11,725,385 مربع میل) بندا اے۔ اتر وچ رومی سمندر ایہنوں یورپ توں وکھ کردا اے تے لال سمندر ایشیاء توں۔ سینائی چزیرییورگا ایہنوں ایشیاء نال جوڑدا اے۔ نہر سویز توں چڑھدے ول سینائی چزیرییورگا کدے کدے براعظم افریقہ ورگا وج گنیا جاندا اے۔

راس بن سکا ٹیونس وچ ایس براعظم دا سب توں اتری تھاں اے۔ دکھنی افریقہ وچ کیپ اگلہاس سب تون دکھنی تھاں اے۔ ایہناں دونواں تھانواں دے وشکار دی واٹ 8,000 کلومیٹر (5,000 میل) اے۔ کیپ وردی سبھ توں لہندے پاسے ول تے راس ہافون صومالیا ایہدے سبھ توں جڑھدے ول اے ۔ ایہدے تھاں دی واٹ 7,400 کلومیٹر (4,600 میل) بندی اے۔ ایہدے سمندری کنڈے دی لمبائی 26,000 کلومیٹر (16,000 میل) اے۔

رقبے دے حساب نال الجزائر سبھ توں وڈا دیس اے تے سشلز چڑھدے کنڈھے ول اک جزیرا اے ۔ جیہڑا افریقا دا سبھ توں نکا دیس اے ۔ گیمبیا براعظم تے سبھ توں نکا دیس اے ۔

محل وقوع

افریقا دے شمالی تے جنوبی حصے نہایت خشک تے گرم نيں جنہاں دا بیشتر حصہ صحراواں اُتے پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ خط استوا دے ارد گرد گھنے جنگلات نيں۔ مشرقی افریقہ وچ عظیم وادی الشق دے نتیجے وچ گہری وادیاں تشکیل پاواں جنہاں وچ کئی وڈی جھلیاں وی واقع نيں۔

براعظم دے مغرب وچ دریائے نائجر وگدا اے جو وسیع دلدلی ڈیلٹا بناندا ہويا بحر اوقیانوس وچ جا گردا ا‏‏ے۔ اس دے مشرق وچ دریائے کانگو افریقا دے گھنے استوائی جنگلات تو‏ں گزردا ا‏‏ے۔ براعظم دے مشرقی حصے وچ عظیم وادی الشق تے ایتھوپیا دے بالائی میدان نيں۔ قرن افریقا براعظم دا مشرق د‏‏ی جانب آخری مقام ا‏‏ے۔

مصنوعی سیارے تو‏ں لی گئی افریقا د‏‏ی خلائی تصویر

صحرائے اعظم شمالی افریقا دے بیشتر حصے اُتے پھیلا ہويا دنیا دا سب تو‏ں وڈا صحرا ا‏‏ے۔ اس عظیم صحرا دا اک چوتھائی حصہ ریتیلے ٹیلےآں اُتے مشتمل اے جدو‏ں کہ بقیہ پتھریلے خشک میدان نيں۔ براعظم دے ہور وڈے صحراواں وچ نمیب تے کالاہاری شامل نيں۔

صحرائے اعظم دے جنوب وچ صحرائی تے جنگلی علاقےآں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے پورے براعظم وچ گھاہ دے وسیع میدان نيں جو سوانا کہلاندے نيں۔ ایہی میدان ہاتھی سمیت افریقا دے ہور مشہور جانوراں دے مسکن نيں۔

مشرق وچ عظیم وادی الشق اے، جو دراصل زمین وچ اک عظیم دراڑ دے نتیجے وچ وجود وچ آئی۔ ایہ عظیم دراڑ جھیل نیاسا تو‏ں بحیرہ احمر تک پھیلی ہوئی ا‏‏ے۔ جے ایہ دراڑ ہور پھیلدتی گئی تاں اک دن قرن افریقا براعظم تو‏ں وکھ ہوئے جائے گا۔

موسم

خط استوا دے نال نال بارشاں دے باعث گھنے جنگلات واقع نيں ایتھ‏ے دا موسم گرم تے نمی تو‏ں بھرپور ا‏‏ے۔

آزادی

نوآبادیات‏ی دور وچ افریقا دے مختلف ملکاں دا نقشہ، مختلف رنگ مختلف قابض قوتاں نو‏‏ں ظاہر ک‏ر رہ‏ے نيں جنہاں د‏‏ی نشاندہی کيتی گئی اے

1960ء د‏‏ی دہائی تک افریقا دا بیشتر حصہ یورپی ملکاں دے قبضے وچ سی تے طویل غلامی دے بعد 1980ء د‏‏ی دہائی تک تقریباً تمام ملکاں نو‏‏ں آزادی مل گئی لیکن انہاں دے وسائل نو آبادیات‏ی دور وچ غصب کر لئی گئے سن اس لئی اقتصادی تے معاشی طور اُتے اوہ اج تک نہ سنبھل سک‏‏ے تے غربت د‏‏ی دلدل وچ پھسے ہوئے نيں۔ وڈے پیمانے اُتے جہالت دے باعث نسلی تے قومی تعصب نے وی افریقی عوام دے دلاں وچ جڑاں پکڑاں جس دے نتیجے وچ خوفناک جنگاں تے خانہ جنگیاں ہوئیاں جنہاں وچ لکھاں انسان اجل دا نشانہ بن گئے۔

افریقا دے 15 ملکاں ایداں دے نيں جنہاں د‏‏ی سرحداں سمندر تو‏ں نئيں ملدیاں جس دے باعث تجارت تے مواصلات دے رابطے محدود نيں۔


{


خطے تے ملک
دا ناں
مع پرچم
رقبہ
(مربع کلو میٹر)
آبادی
(بمطابق یکم جولائ‏ی 2002ء)
کثافتِ آبادی
(فی مربع کلو میٹر)
راجگڑھ
مشرقی افریقا:
سانچہ:برونڈی 27,830 6,373,002 229.0 بجمبورا
سانچہ:جزائر قمر 2,170 614,382 283.1 مورونی
سانچہ:جبوتی 23,000 472,810 20.6 جبوندی
Flag of Eritrea.svg اریٹریا 121,320 4,465,651 36.8 اسماریا
سانچہ:ایتھوپیا 1,127,127 67,673,031 60.0 عدیس ابابا
سانچہ:کینیا 582,650 31,138,735 53.4 نیروبی
سانچہ:مڈغاسکر 587,040 16,473,477 28.1 انتاناناریوو
سانچہ:ملاوی 118,480 10,701,824 90.3 لیلونگوے
Flag of Mauritius.svg موریشیس 2,040 1,200,206 588.3 پورٹ لوئس
Flag of France.svg مایوٹ (فرانس) 374 170,879 456.9 ماموزو
سانچہ:موزمبیق 801,590 19,607,519 24.5 ماپوٹو
Flag of France.svg ری یونین (فرانس) 2,512 743,981 296.2 سینٹ ڈینس
سانچہ:روانڈا 26,338 7,398,074 280.9 کیگالی
455 80,098 176.0 وکٹوریا
سانچہ:صومالیہ 637,657 7,753,310 12.2 موغادیشو
سانچہ:تنزانیہ 945,087 37,187,939 39.3 ڈوڈوما
سانچہ:یوگینڈا 236,040 24,699,073 104.6 کمپالیا
سانچہ:زیمبیا 752,614 9,959,037 13.2 لوساکا
سانچہ:زمبابوے 390,580 11,376,676 29.1 ہرارے
وسطی افریقا:
سانچہ:انگولا 1,246,700 10,593,171 8.5 لوانڈا
سانچہ:کیمرون 475,440 16,184,748 34.0 یاؤنڈے
سانچہ:وسطی افریقی جمہوریہ 622,984 3,642,739 5.8 بانگوئی
سانچہ:چاڈ 1,284,000 8,997,237 7.0 این جامینا
سانچہ:جمہوریہ کانگو 342,000 2,958,448 8.7 برازاویل
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ڈیموکریٹک جمہوریہ کانگو 2,345,410 55,225,478 23.5 کنشاسا
سانچہ:استوائی گنی 28,051 498,144 17.8 مالابو
سانچہ:گیبون 267,667 1,233,353 4.6 لبریول
Flag of Sao Tome and Principe.svg ساؤ ٹوم تے پرنسپ 1,001 170,372 170.2 ساؤ ٹوم
شمالی افریقا:
سانچہ:الجزائر 2,381,740 32,277,942 13.6 الجزیرہ
سانچہ:مصر 1,001,450 70,712,345 70.6 قاہرہ
سانچہ:لیبیا 1,759,540 5,368,585 3.1 طرابلس
سانچہ:مراکش 446,550 31,167,783 69.8 رباط
سانچہ:سوڈان 2,505,810 37,090,298 14.8 خرطوم
سانچہ:تیونس 163,610 9,815,644 60.0 تیونس
جنوبی افریقا:
 بوٹسوانا 600,370 1,591,232 2.7 گیبرون
سانچہ:لیسوتھو 30,355 2,207,954 72.7 ماسیرو
سانچہ:نمیبیا 825,418 1,820,916 2.2 ونڈہوئیک
سانچہ:جنوبی افریقا 1,219,912 43,647,658 35.8 بلوم فاؤنٹین, کیپ ٹاؤن, پریٹوریا[2]
سانچہ:سوازی لینڈ 17,363 1,123,605 64.7 ایم بابانے
مغربی افریقا:
سانچہ:بینن 112,620 6,787,625 60.3 پورٹو نووو
سانچہ:برکینا فاسو 274,200 12,603,185 46.0 اوگادوگو
سانچہ:کیپ ورڈی 4,033 408,760 101.4 پرائیا
سانچہ:آئیوری کوسٹ 322,460 16,804,784 52.1 یاماسوکرو
سانچہ:گیمبیا 11,300 1,455,842 128.8 بانجل
سانچہ:گھانا 239,460 20,244,154 84.5 عکرہ
سانچہ:گنی 245,857 7,775,065 31.6 کوناکری
سانچہ:گنی بساؤ 36,120 1,345,479 37.3 بساؤ
سانچہ:لائبیریا 111,370 3,288,198 29.5 مونروویا
سانچہ:مالی 1,240,000 11,340,480 9.1 بماکو
سانچہ:ماریطانیا 1,030,700 2,828,858 2.7 نواکشوت
سانچہ:نائجر 1,267,000 10,639,744 8.4 نیامی
سانچہ:نائجیریا 923,768 129,934,911 140.7 ابوجا
Flag of Saint Helena.svg سینٹ ہلینا (برطانیہ) 410 7,317 17.8 جیمز ٹاؤن
سانچہ:سینی گال 196,190 10,589,571 54.0 ڈاکر
سانچہ:سیرالیون 71,740 5,614,743 78.3 فری ٹاؤن
سانچہ:ٹوگو 56,785 5,285,501 93.1 لوم
کل 30,368,609 843,705,143 27.8


افریقا دے دیس[لکھو]

علاقے یا دیس دا ناں تے چنڈا
تھاں
لوک گنتی
سنگھݨا
راجگڑھ
چڑھدا افریقا: 6,384,904 316,053,651 49.5
Flag of Burundi.svg · برونڈی 27,830 8,988,091 322.9 بجمبورا
Flag of the Comoros.svg · کومورو 2,170 752,438 346.7 مورونی
Flag of Djibouti.svg · جبوتی 23,000 516,055 22.4 جبوتی نگر
Flag of Eritrea.svg · اریٹریا 121,320 5,647,168 46.5 اسمارا
Flag of Ethiopia.svg · ایتھوپیا 1,127,127 85,237,338 75.6 ادیس ابابا
Flag of Kenya.svg · کینیا 582,650 39,002,772 66.0 نیروبی
Flag of Madagascar.svg · مڈغاسکر 587,040 20,653,556 35.1 انٹنناریوو
Flag of Malawi.svg · ملاوی 118,480 14,268,711 120.4 للونگ
Flag of Mauritius.svg · ماریشس 2,040 1,284,264 629.5 پورٹ لوئی
Flag of France.svg · مایوٹے (فرانس) 374 223,765 489.7 مامودزو
Flag of Mozambique.svg · موزمبیق 801,590 21,669,278 27.0 ماپوتو
Flag of France.svg · رییونین (فرانس) 2,512 743,981(2002) 296.2 سینٹ ڈینس
Flag of Rwanda.svg · روانڈا 26,338 10,473,282 397.6 کیگالی
Flag of Seychelles.svg · سشلز 455 87,476 192.2 وکٹوریا
Flag of Somalia.svg · صومالیا 637,657 9,832,017 15.4 موگادیشو
Flag of Tanzania.svg · تنزانیا 945,087 41,048,532 43.3 دودامہ
Flag of Uganda.svg · یوگنڈا 236,040 32,369,558 137.1 کمپالہ
Flag of Zambia.svg · زیمبیا 752,614 11,862,740 15.7 لوساکا
Flag of Zimbabwe.svg · زمبابوے 390,580 11,392,629 29.1 ہرارے
وچکارلاافریقا: 6,613,253 121,585,754 18.4
Flag of Angola.svg · انگولا 1,246,700 12,799,293 10.3 لوانڈا
Flag of Cameroon.svg · کیمرون 475,440 18,879,301 39.7 یاونڈے
Flag of the Central African Republic.svg · وچکارلا افریقی لوک راج 622,984 4,511,488 7.2 بینگوئی
Flag of Chad.svg · چاڈ 1,284,000 10,329,208 8.0 نجمینا
Flag of the Republic of the Congo.svg · کانگو 342,000 4,012,809 11.7 برازاولے
Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg · لوکراج کانگو 2,345,410 68,692,542 29.2 کنشاسا
Flag of Equatorial Guinea.svg · استوائی گنی 28,051 633,441 22.6 ملابو
Flag of Gabon.svg · گیبون 267,667 1,514,993 5.6 لبریولے
Flag of Sao Tome and Principe.svg · ساؤ ٹومے تے پرنسیپی 1,001 212,679 212.4 ساو ٹومے
اُبھا افریقا: 8,533,021 211,087,622 24.7
Flag of Algeria.svg · الجزائر 2,381,740 34,178,188 14.3 الجزائر
Flag of Egypt.svg · مصر 1,001,450 83,082,869 82.9 کاہرہ
Flag of Libya.svg · لیبیا 1,759,540 6,310,434 3.6 تریپولی
Flag of Morocco.svg · مراکش 446,550 34,859,364 78.0 رباط
Flag of Sudan.svg · سوڈان 2,505,810 41,087,825 16.4 خرطوم
Flag of Tunisia.svg · تیونس 163,610 10,486,339 64.1 تونس
Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg · لیندا صحرا 266,000 405,210 1.5 ال ایون
ہسپانوی تے پرتگالی افریقی تھاواں:
Flag of Spain.svg · کیناری جزیرے 7,492 1,694,477(2001) 226.2 سانٹا کروز دی ٹیرفے
Flag of Spain.svg · کیوٹا 20 71,505(2001) 3,575.2
Flag of Portugal.svg · مادیرا 797 245,000(2001) 307.4 فنچال
Flag of Spain.svg · میلیلا 12 66,411(2001) 5,534.2
لما افریقا: 2,693,418 56,406,762 20.9
Flag of Botswana.svg · بوٹسوانا 600,370 1,990,876 3.3 گیبورون
Flag of Lesotho.svg · لیسوتھو 30,355 2,130,819 70.2 ماسیرو
Flag of Namibia.svg · نیمیبیا 825,418 2,108,665 2.6 ونڈہوک
Flag of South Africa.svg · لموچی افریقا 1,219,912 49,052,489 40.2 کیپ ٹاؤن
Flag of Eswatini.svg · اسواٹینی 17,363 1,123,913 64.7 مبابین
لہندا افریقا: 6,144,013 296,186,492 48.2
Flag of Benin.svg · بنین 112,620 8,791,832 78.0 پورتو نوو
Flag of Burkina Faso.svg · برکینا فاسو 274,200 15,746,232 57.4 اواگاداگو
Flag of Cape Verde.svg · کیپ وردی 4,033 429,474 107.3 پرایا
Flag of Côte d'Ivoire.svg · آئیوری کوسٹ 322,460 20,617,068 63.9 ابدجان
Flag of The Gambia.svg · گیمبیا 11,300 1,782,893 157.7 بنجول
Flag of Ghana.svg · گھانا 239,460 23,832,495 99.5 اقرہ
Flag of Guinea.svg · گنی 245,857 10,057,975 40.9 کوناکری
Flag of Guinea-Bissau.svg · گنی بساو 36,120 1,533,964 42.5 بساؤ
Flag of Liberia.svg · لائیبیریا 111,370 3,441,790 30.9 مونروویا
Flag of Mali.svg · مالی 1,240,000 12,666,987 10.2 بماکو
Flag of Mauritania (1959–2017).svg · موریطانیا 1,030,700 3,129,486 3.0 نواکچوٹ
Flag of Niger.svg · نائجر 1,267,000 15,306,252 12.1 نائیمے
Flag of Nigeria.svg · نائیجیریا 923,768 149,229,090 161.5 ابوجا
Flag of the United Kingdom.svg · سینٹ ہیلینا 410 7,637 14.4 جیمزٹاؤن
Flag of Senegal.svg · سینیگال 196,190 13,711,597 69.9 ڈکار
Flag of Sierra Leone.svg · سیرالیون 71,740 6,440,053 89.9 فریٹاؤن
Flag of Togo.svg · ٹوگو 56,785 6,019,877 106.0 لومے
پورا افریقا 30,368,609 1,001,320,281 33.0


ہور دیکھے[لکھو]

دوسرے براعظم

  1. ایشیا ،
  2. یورپ،
  3. افریقا ،
  4. انٹارکٹیکا ،
  5. آسٹریلیا،
  6. شمالی امریکا اور
  7. جنوبی امریکا

حوالے[لکھو]

  1. Gudmastad, Ericha (2013). "2013 World Population Data Sheet". Population Reference Bureau. http://www.prb.org/pdf13/2013-WPDS-infographic_MED.pdf. 
  2. بلوم فاؤنٹین جنوبی افریقا دا عدالدی راجگڑھ اے جدو‏ں کہ کیپ ٹاؤن قانونی تے پریٹوریا انتظامی صدر مقام نيں

سانچہ:طبعی زمین