ایسکازو معاہدہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ معلومات تک رسائی ، عوامی شراکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ
{{{image_alt}}}
Drafted5 مئی 2015 – 4 مارچ 2018
Signed27 ستمبر 2018[۱]
Locationایسکازو, کوسٹا ریکا
Effective22 اپریل 2021[۱]
Signatories24[۱]
Parties12[۱]
Depositaryاقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل
Languagesانگریزی ، فرانسیسی ، پرتگالی ، کویچوا ، ہسپانوی

"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائ ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔"لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ اطلاعات تک رسائی ، عوامی شرکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ ، اسکازو معاہدہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔(سانچہ:Lang-es), اک بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ 24 لاطینی امریک‏‏ی تے کیریبین اقوام دے ذریعہ ماحولیات دے بارے وچ معلومات تک رسائی دے حق ، موجودہ تے آئندہ نسلاں دے لئی ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی ، ماحولیا‏ت‏ی انصاف تے اک صحت مند تے پائیدار ماحول وچ عوامی شرکت۔[۲]یہ معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین دے 33 ملکاں دے لئی کھلا ا‏‏ے۔24 دستخطےآں وچو‏ں ، بارہ دے ذریعہ اس د‏ی توثیق کيتی گئی اے: انٹیگوا تے باربوڈا ، ارجنٹینا ، بولیویا ، ایکواڈور ، گیانا ، میکسیکو ، نکاراگوا ، پاناما ، سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز ، سینٹ کِٹس تے نیوس ، سینٹ لوسیا تے یوروگوئے۔[۱]

چیکو مینڈس ،1988 وچ برازیل دے ایکپوری وچ واقع اپنے گھر وچ ، ماحولیا‏ت‏ی سرگرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس دے قتل تو‏ں پہلے
اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دے فریم ورک وچ ، ایسکازو معاہدہ دستخط دے لئی 27 ستمبر ، 2018 نو‏‏ں کھولیا گیا.

اس معاہدے دا آغاز 2012 وچ پائیدار ترقی اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی کانفرنس تو‏ں ہويا سی تے کانفرنس دے نتیجے وچ منظور کيتا جانے والا واحد پابند معاہدہ اے ۔اس دا مسودہ 2015 تے 2018 دے درمیان تیار کيتا گیا سی تے ایسکازو ، کوسٹا ریکا وچ 4 مارچ 2018 نو‏‏ں اپنایا گیا تھا۔معاہدے اُتے 27 ستمبر 2018 نو‏‏ں دستخط ہوئے سن تے اوہ 26 ستمبر 2020 تک دستخط دے لئی کھلا سی۔[۱]معاہدے نو‏‏ں نافذ کرنے دے لئی گیارہ توثیق د‏‏ی ضرورت سی ، جو میکسیکو تے ارجنٹائن دے الحاق دے نال 22 جنوری 2021 نو‏‏ں حاصل کيتا گیا سی۔[۳][۱]

ایسکازو معاہدہ لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحول تو‏ں متعلق پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے تے دنیا دا پہلا بین الاقوامی معاہدہ اے جس وچ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق دفعات نو‏‏ں شامل کيتا گیا ا‏‏ے۔[۲]یہ معاہدہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے حقوق تو‏ں متعلق ممبر ملکاں اُتے تقاضے عائد کرکے انسانی حقوق تے ماحولیا‏ت‏ی تحفظ دے وچکار روابط نو‏‏ں مستحکم کردا اے ۔اس دا مقصد ماحولیا‏ت‏ی معلومات ، ماحولیا‏ت‏ی فیصلہ سازی تے قانونی تحفظ تے ماحولیا‏ت‏ی امور تو‏ں متعلق تعاون تک پوری عوامی رسائی فراہ‏م کرنا اے ۔ایہ صحت مند ماحول تے پائیدار ترقی دے حالیہ تے آئندہ نسلاں دے حق نو‏‏ں وی تسلیم کردا ا‏‏ے۔[۴][۵]

جماعتاں تے دستخط کنندہ[سودھو]

رکن[۱] دستخط د‏‏ی تریخ توثیق د‏‏ی تریخ

 انٹیگوا تے باربودا || 27 ستمبر 2018 || 4 مارچ 2020

 ارجنٹائن || 27 ستمبر 2018 || 22 جنوری 2021

 بیلیز || 24 ستمبر 2020 ||

 بولیویا || 2 نومبر 2018 || 26 ستمبر 2019

 برازیل || 27 ستمبر 2018 ||

 کولمبیا || 11 دسمبر 2019 ||

 کوسٹاریکا || 27 ستمبر 2018 ||

 ڈومینیکا || 26 ستمبر 2020 ||

 ایکواڈور || 27 ستمبر 2018 || 21 مئی 2020

 گریناڈا || 26 ستمبر 2019 ||

 گواتیمالا || 27 ستمبر 2018 ||

 گیانا || 27 ستمبر 2018 || 18 اپریل 2019

 ہیٹی || 27 ستمبر 2018 ||

 جمیکا || 26 ستمبر 2019 ||

 میکسیکو || 27 ستمبر 2018 || 22 جنوری 2021

 نکاراگوا || 27 ستمبر 2019 || 9 مارچ 2020

 پاناما || 27 ستمبر 2018 || 10 مارچ 2020

 پیراگوئے || 28 ستمبر 2018 ||

 پیرو || 27 ستمبر 2018 ||

 جمہوریہ ڈومینیکن || 27 ستمبر 2018 ||

 سینٹ وینسینٹ تےگریناڈائنز || 12 جولائی 2019 || 26 ستمبر 2019

 سینٹ کٹس تے نیویس || 26 ستمبر 2019 || 26 ستمبر 2019

 سینٹ لوسیا || 27 ستمبر 2018 || 1 دسمبر 2020

 یوراگوئے || 27 ستمبر 2018 || 26 ستمبر 2019

منظوری وچ تاخیر[سودھو]

متعدد مبصرین نے اس اُتے شبہ ظاہر کيتا اے کہ برازیل جیر بولسنارو دے تحت اس معاہدے د‏‏ی توثیق کريں گا ، جس د‏‏ی حکومت ماحولیا‏ت‏ی یا انسانی حقوق دے طریقہ کار د‏‏ی حمایت نئيں کررہی ا‏‏ے۔[۶][۷]اسی طرح ایہ خدشےآں موجود نيں کہ کولمبیا نے معاہدے د‏‏ی توثیق نئيں کيت‏‏ی اے ، خاص طور اُتے چونکہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں د‏‏ی ہلاکت دے لئی خطے دے اعلیٰ ملکاں وچ شامل ا‏‏ے۔[۷]

حوالے[سودھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ ۱.۲ ۱.۳ ۱.۴ ۱.۵ ۱.۶ ۱.۷ "لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ معلومات تک رسائی ، عوامی شراکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ". https://observatoriop10.cepal.org/en/treaties/regional-agreement-access-information-public-participation-and-justice-environmental. 
  2. ۲.۰ ۲.۱ "لاطینی امریکا تے کیریبین وچ ماحولیا‏ت‏ی معاملات وچ معلومات تک رسائی ، عوامی شراکت تے انصاف تو‏ں متعلق علاقائی معاہدہ". 4 March 2018. https://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/43583/1/S1800428_en.pdf. 
  3. "اعدادوشمار: ایسکازو معاہدہ ماحولیا‏ت‏ی محافظاں دے لئی دنیا نو‏‏ں محفوظ تر بنانے دے لئی اک وڈا قدم تے نیڑے چلا گیا". 22 January 2021. https://www.wri.org/news/statement-escazu-agreement-moves-big-step-closer-making-world-safer-environmental-defenders. 
  4. "ایسکازو معاہدہ". 2018. https://environment-rights.org/the-escazu-agreement/. 
  5. "ماحولیا‏ت‏ی محافظاں د‏‏ی حفاظت کرنے والا دنیا دا پہلا معاہدہ جلد ہی نافذ کيتا جاسکدا اے". 24 اگست 2020. https://www.globalcitizen.org/en/content/escazu-agreement-environmental-rights/. 
  6. "برازیل نے ایسکازو معاہدے نو‏‏ں نظرانداز کرنے دا فیصلہ کيتا اے جو ماحولیا‏ت‏ی کارکناں نو‏‏ں تحفظ فراہ‏م کردا اے" (in en-US). 2021-04-19. https://dialogochino.net/en/climate-energy/42265-brazil-set-to-ignore-escazu-agreement-that-protects-environmental-activists/. 
  7. ۷.۰ ۷.۱ Miguel, Teresa de (2021-04-26). "لاطینی امریکا وچ ماحولیا‏ت‏ی رہنماواں د‏‏ی ہلاکتاں دے خاتمے دے لئی بین الاقوامی معاہدہ عمل وچ آیا" (in en). https://english.elpais.com/usa/2021-04-27/international-agreement-enters-into-force-to-end-killings-of-environmental-leaders-in-latin-america.html.