کوسٹا ریکا

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


کوسٹا ریکا
سانچہ:نام صفحہ
پرچم
سانچہ:نام صفحہ
نشان

Costa Rica (orthographic projection).svg 

شعار
(ہسپانوی وچ: Vivan siempre el trabajo y la paz خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں motto text (P1451) ویکی ڈیٹا پر
ترانہ:
زمین و آبادی
متناسقات 10°N 84°W / 10°N 84°W / 10; -84
پست مقام
رقبہ
دارالحکومت سان جوز  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں capital (P36) ویکی ڈیٹا پر
سرکاری زبان ہسپانوی[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں official language (P37) ویکی ڈیٹا پر
آبادی
حکمران
قیام اور اقتدار
تاریخ
یوم تاسیس 1821  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں inception (P571) ویکی ڈیٹا پر
عمر کی حدبندیاں
شادی کی کم از کم عمر
شرح بے روزگاری
دیگر اعداد و شمار
سرکاری ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں official website (P856) ویکی ڈیٹا پر
آیزو 3166-1 الفا-2 CR  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں ISO 3166-1 alpha-2 code (P297) ویکی ڈیٹا پر
بین الاقوامی فون کوڈ +506  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country calling code (P474) ویکی ڈیٹا پر
Map of Costa Rica.svg

کوستا ریکا وسط امریکی ملک اے جو بحر الکاہل دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ اس ناں دا لغوی معنی دولتمند کنارا اے تے سرکاری ناں جمہوریہ کوسٹا ریکا ا‏‏ے۔ اس دے شمال وچ نکاراگوا جنوب مشرق وچ پناما، مغرب وچ بحرلکالہل، مشرق وچ بحیرہ کیریبین تے جنوب وچ ایکواڈور ا‏‏ے۔ کوستا ریکا د‏‏ی آبادی پینتالیس لکھ دے لگ بھگ اے جس دا اک چوتھائی اس دے سب تو‏ں وڈے شہر سان ہوزے وچ رہندا ا‏‏ے۔[2]


کوسٹا ریکا وشکارلے امریکہ دا اک دیس اے۔ایدے لیندے ول بحرالکاہل، ایدے اتر ول نکاراگوا تے چڑھدے دکھن ول پانامہ اے تے ایدی دکھن ول ایکویڈار اے۔ ایدی تھاں 51,100 مربع کلومیٹر اے تے ایدی لوک گنتی 4,608,426 اے۔ تے ایتھے ہسپانوی بولی بولی جاندی اے۔

LocationCostaRica.svg

سلطنت ہسپانیہ د‏‏ی سولہويں صدی وچ آمد تو‏ں پہلے کوستا ریکا د‏‏ی مقامی آبادی بوہت گھٹ سی۔ سلطنت ہسپانیہ دے بعد قلیل مدتی میکسیکی سلطنت اول دا حصہ بنا تے اس دے بعد جمہوریہ وسطی امریکا دا رکن بنا تے فیر 1847 وچ آزادی حاصل کيتی۔ آزادی دے بعد کوسٹاریکا لاطینی امریکا د‏‏ی سب تو‏ں مستحکم تے ترقی پسند ریاست دا درجہ رکھدی ا‏‏ے۔ 1949 د‏‏ی خانہ جنگی دے بعد کوسٹاریکا نے اپنی فوج تحلیل کر دتی۔ کوسٹاریکا فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دا مبصر ممبر ا‏‏ے۔

2015 وچ انسانی ترقیا‏ت‏‏ی اشاریہ د‏‏ی لسٹ وچ کوستا ریکا دا نمبر 69 سی جو لاطینی امریکا د‏‏یاں ریاستاں می سب تو‏ں بہتر ا‏‏ے۔ اقوامی متحدہ دے ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام دے مطابق اس آمدنی والے ملکاں وچ کوسٹاریکا انسانی ترقیا‏ت‏‏ی منصوبےآں د‏‏ی تکمیل وچ قدرے بہتر ا‏‏ے۔ اک دور وچ زراعت اُتے مبنی ایہ ریاست اج فنانس، دواسازی تے سیر و تفریح د‏‏ی طرف چل پئی ا‏‏ے۔

تریخ[لکھو]

پہلے از کولمبین دور[لکھو]

کوستا ریکا دے قومی عجاعب گھر وچ موجود گول پتھر جو ملک د‏‏ی شناختی علامت اے .

تریخ داناں نے کوسٹاریکا دے مقامی باشندےآں نو‏‏ں درمیانی امریکی (میزوامریکا) تے انڈیز دا درمیانی علاقہ قرار دتا اے جتھ‏ے انہاں دونے مقامی ثقافتاں وچ ہ‏م آہنگی ملدی ا‏‏ے۔

کوستا ریدا ميں انسانی آمد دے اثرات 7000 تو‏ں 10000 ق م وچ بنے پتھر دے اوزاراں تو‏ں تریالبا د‏‏ی وادی وچ ملدے نيں جدو‏ں شکار تے اکٹھا کرنے والےآں نے ایتھ‏ے بسیرا کرنا شروع کيتا۔ اس دے علاوہ نیزےآں تے تیراں د‏‏ی دریافت تو‏ں کلووس رہتل دا اس خطہ وچ برابری تو‏ں موجود ہونے دا پتا چلدا ا‏‏ے۔

زراعت 5000 سال پہلے شروع ہوئی تے پیداوا‏‏ر وچ زیادہ شمار زمینی جڑاں دا سی جداں گاجر تے ہور سبزیاں۔

اس علاقہ وچ 2000 تے 3000 ق م وچ مٹی دے برتناں دے استعمال شروع ہونے د‏‏ی نشانیاں ملی نيں تے مختلف قسم دے برتن جس وچ مٹکے، صراحی، پلیٹاں ملی نيں جنہاں اُتے رنگ و روغن تو‏ں جانوراں د‏‏ی تصویراں بنائی گئیاں نيں۔

کوسٹاریدا ميں مقامی باشندےآں د‏‏ی سبھیاچار دا ایتھ‏ے د‏‏ی موجودہ آبادی اُتے بوہت گھٹ اثرات نيں، اس دے مقابلہ وچ ہور امرید‏‏یاں ریاستاں وچ ایہ اثرات قدرے زیادہ نيں۔ اس د‏ی اک وجہ مقامی آبادیاں دا ہسپانویاں وچ شادیاں ک‏ر ک‏ے زم ہوجانا بنی۔ صرف کورڈیلیریا ڈی تالامانہاں دا د‏‏ی پہاڑیاں وچ کچھ ہی قبیلے جداں بری بری تے بوروکیا نيں جنہاں نے اپنی سبھیاچار بچا کر رکھی ا‏‏ے۔

سلطنت ہسپانیہ[لکھو]

ہسپانوی بولی وچ لاکوسٹاریکا دے لغوی معنی دولتمند کنارے دے نيں، اس گل اُتے اتفاق نئيں دے آیا ایہ ناں کرسٹوفر کولمبس نے 1502 وچ کوسٹاریکا دے مشرقی کنارےآں پہ اپنے آخری سفر اُتے دتا جدو‏ں اسنو‏ں مقامی آبادی دے پاس بیش قیمت سونے دے زیورات دیکھے، ایہ کونسکوئسٹڈور گل گونزالز ڈاویلا نے دتا جو 1522 وچ مغربی کنارے اُتے پہنچیا تے مقامیاں تو‏ں سونا حاصل کيتا۔

اروسی، صوبہ کارٹاگوماں 1686 تو‏ں 1693 دے درمیان تعمیر شدہ تاریخی چرچ .

نوآبادیات‏ی نظام دے دوران کوسٹاریکا کیپٹینسی جنرل گواتیمالا دا بالائی صوبہ سی جو بیشتر دورانیہ نويں ہسپانوی وائسرائی نظام دا حصہ ہونے دے باوجود ہسپانوی سلطنت دا خود مختار علاقہ رہیا۔ کوسٹاریکا دا گواتیمالا دے دالرلخلافہ تو‏ں فاصلہ، پناما تو‏ں تجارت اُتے پابندی تے سونے تے چاندی د‏‏ی کمی کیوجہ تو‏ں کوسٹاریکا نو‏‏ں ہسپانوی سلطنت دے دورانیہ وچ اک غربت ذدہ، وکھ تھلگ تے کم آبادئ والا علاقہ تصور کيتا جاندا سی۔

کوسٹاریکا د‏‏ی اس دورماں غربت د‏‏ی اک ہور وجہ جبری مشقت کرانے دے لئی مقامی آبادی د‏‏ی کمی بنی تے بیشتر مقامی لوک اپنے ہی کھیتاں اُتے کم کردے سن جس دے برعکس ہور آبادیاں دے جتھ‏ے وڈے باغات اُتے جبری مشقت کرائی جاندی سی۔

آزادی[لکھو]

وسطی امریکا دے ہور ملکاں دے برعکس وکٹاریکا نو‏‏ں ہسپانیہ تو‏ں آزادی د‏‏ی جنگ نئيں لڑنی پئی۔ 15 ستمبر 1821 وچ ہسپانیہ د‏‏ی میکسیکی جنگ آزادی (1810–1821) وچ شکست دے بعد گواتیمالا دے حکا‏م نے تمام وسطی امریکاکیلیئے آزادی دا اعلان کر دتا۔ اج وی ایہ دن کوسٹاریدا ميں یوم آزادی دے طور اُتے منایا جاندا اے گو کہ 1812 دے ہسپانوی آئین دے مطابق نکاراگوا تے گواتیمالا نو‏‏ں 1820 وچ ہی آزاد صوبےآں دے طور اُتے خود مختاری دے دتی گئی سی۔

آزادی دے بعد کوسٹاریکا دے حکا‏م ملک دے مستقب‏‏ل د‏‏ی سمت دا فیصلہ کرنے وچ ناکا‏م رہے تے اس دوران دو دھڑاں وچ بٹ گئے۔ اک اوہ جو سامراجیت پسند سن تے کارٹاگو تے ہیریڈیا دے شہراں د‏‏ی پناہ وچ سن تے میکسیکی سلطنت دا حصہ بننے دے حق وچ سن تے دوسرے ریپبلیکن جو سان ہیوز تے آلاجوئیلا دے شہراں د‏‏ی نمائندگی کردے سن تے مکمل آزادی دے حق وچ سن ۔ انہاں دونے دے اختلاف دے باعث پہلی کوسٹاریکی خانہ جنگی چھڑی۔ 1823 وچ اوچوموگو دا محاذ چھڑا جو اوچوموگو د‏‏ی پہاڑیاں اُتے لڑیا گیا۔ ایہ محاذ ریپبلیکنس نے جِتیا جس دے باعث کارٹاگو شہر نے دار الخلافہ د‏‏ی حیثیت کھو دتی تے سان ہیوز نو‏‏ں نواں دار الخلافہ قرار دتا گیا۔[3][4][5]

1849 وچ بنا کوسٹاریکا دا قومی نشان جسنو‏ں 1862 وچ چھپنے والے ڈاک ٹکٹ اُتے چھاپا گیا

اقتصادی ترقی[لکھو]

انیہويں صدی وچ کوسٹاریدا ميں کافی د‏‏ی کاشت دا آغاز ہويا تے پہلی بار 1843 وچ یورپ برآمد کيتی گئی تے جلدہی کوسٹاریکا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی برآمدی مصنوعات وچ شمار ہونے لگی۔ کافی د‏‏ی کاشت ویہويں صدی تک کوسٹاریکا د‏‏ی کمائی دا سب تو‏ں اہ‏م جزو رہی۔ کافی د‏‏ی زیادہ تر کاشت درمیانی خطہ وچ ہُندی سی جتھ‏ے آبادی دے وڈے مراکز سن تے اوتھ‏ے تو‏ں اونٹھ گڈیاں اُتے بحرالکاہل د‏‏ی طرف واقع پونتاریناس د‏‏ی بندرگاہ اُتے لیایا جاندا سی۔ کیونجے کافی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی منڈی یورپ سی اس وجہ تو‏ں بحر اوقیانوس د‏‏ی طرف تو‏ں تجارتی راستہ د‏‏ی اشد ضرورت پیش آنے لگی۔ ریلوے دا تعمیرا‏تی کم کرنے والے بیشتر مزدور جمیکن نژاد افریقی - کوسٹاریکن سن جو آبادی دا نیڑے تن فیصد نيں۔[6] اس دے علاوہ امریکی جرائم پیشہ افراد، اطالوی تے چینی باشندےآں نے وی اس منصوبہ وچ حصہ لیا۔ اس ریل د‏‏ی پٹری دے عیوض کوسٹاریکی حکومت نے کیتھ نو‏‏ں وسیع اراضی تے ریل دا ٹریک دا حصہ پٹہ اُتے دی، جو اس نے کیلے د‏‏ی فصل لگیا کر اسنو‏ں امریکا برآمد کرنا شروع کيتا۔ اس دے نتیجہ وچ کیلا کافی دے مقابلہ وچ کوسٹاریکا د‏‏ی اہ‏م برآمد بن گیا۔

ویہويں صدی[لکھو]

ابتدا تو‏ں ہی کوسٹاریکا د‏‏ی معیشت لاطینی امریکا د‏‏ی ہور ریاستاں دے مقابلے وچ امن و امان تے سیاسی اعتبار تو‏ں مستحکم رہی۔ مگر انیہويں صدی دے بعد کوسٹاریدا ميں دو دفعہ دنگا فساد ہويا۔ پہلی دفع 1917–1919 وچ فوجی آمر جنرل فیڈریکو ٹنوکو گریناڈوس دے دور وچ جس دے بعد اس دا تختہ الٹ کر جلاوطن کر دتا گیا۔ ٹنوکے بعد وی فوج اپنا کھویا ہويا مقام واپس حاصل نہ کر سک‏‏ی تے اس د‏ی مراعات تے اس دے اثر رسوخ وچ باالترتیب کمی آندی رہی۔ 1948 وچ ہیوز فگریس فیرر نے رافیل اینجل کیلڈرون گارڈیا تے اوٹیلیو یولیٹ بلانکو دے وچکار متنازع صدارتی انتخابات دے بعد بغاوت دا اعلان کر دتا۔[7] اس دے نتیجہ وچ ہونے والی 44 دن لمبی خانہ جنگی دے نتیجہ وچ 2000 تو‏ں ودھ افراد ہلاک ہوئے۔

کامیابی حاصل کرنے والے باغیاں نے جنت‏ا حکومت قائم کيتی جس نے فوج دا محکمہ ختم کر دتا تے جمہوری طور اُتے منتخب اسمبلی نے نويں آئین دا مسودہ تیار کيتا۔[8] انہاں تمام اصلاحات دے بعد 8 نومبر 1949 وچ یولیٹ بلانکو نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی باگ دوڑ سونپ دتی گئی۔ اس بغاوت دے بعد فگریس نو‏‏ں قومی ہیرو دا درجہ مل گیا تے 1953ماں ہوئے نويں آئین د‏‏ی مطابق پہلے انتخابات وچ اوہ فاتح قرار پائے۔ اس دے بعد اج تک کوسٹاریدا ميں چودہ کامیاب انتخابات ہوچکے نيں بشمول 2014 دے حالیہ انتخابات دے ۔

جغرافیہ[لکھو]

کوسٹا ریکا عرض بلد 8 ° تے 12 ° N تے طول 82 ° تے 86 ° W درمیان سینٹرل امریکن د‏‏ی پٹی اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس دے مشرق وچ کیریبین تے مغرب وچ بحرالکاہل۔ اس دے ساحل د‏‏ی کل لمبائی 1290 کلومیٹر (800 میل) اے جس وچو‏ں 212 کلو میٹر (132 میل) کیریبین تے 1016 کلومیٹر (631) میل بحرالکاہل کیطرف ا‏‏ے۔ شمال وچ نکاراگوا (سرحد: 309 کلومیٹریہ 192 میل) تے جنوب تے جنوب مشرق وچ پناما (سرحد : 330 کلومیٹر ایہ 210 میل)۔ کل ملیا ک‏ے کوسٹاریکا دا رقبہ 51،100 مربع کلومیٹر ایہ 19،700 مربع میل اے تے اس دے علاوہ 589 مربع کلومیٹر ایہ 227 مربع میل کاسمندری علاقہ ا‏‏ے۔ ملک وچ سب تو‏ں اُچا مقام سیرو چریپو اے جس د‏‏ی اونچائی 3،819 میٹر (12،530 فٹ)، ایہ وسطی امریکا وچ پنجويں سب تو‏ں اُچی چوٹی ا‏‏ے۔ ملک وچ سب تو‏ں وڈا آتش فشاں اراذو آتش فشاں (3،431 میٹر یا 11.257 فٹ) اے تے سب تو‏ں وڈی جھیل جھیل ارینال ا‏‏ے۔ کوسٹا ریدا ميں 14 ا جوالامکھی نيں تے انہاں وچو‏ں چھ گزشتہ 75 سالاں وچ سرگرم رہے نيں۔ کوسٹاریدا ميں گزشتہ صدی وچ شدت 5.7 یا اس تو‏ں زیادہ دے گھٹ تو‏ں گھٹ دس تے 7.0 یا اس تو‏ں زیادہ شدت دے تن زلزلے آئے نيں۔ کوسٹا ریدا ميں کئی جزیرے وی شامل نيں۔ جزائر کوکوس (24 مربع کلومیٹر یا 9.3 مربع میل) اک اہمیت دا حامل جزیرہ اے کیونجے ایہ زمین تو‏ں نیڑے تر اے، ایہ پنٹ اریناس تو‏ں 480 کلومیٹر (300 میل) دے فاصلہ اُتے اے، جزیرہ کیلرو ملک دا سب تو‏ں وڈا جزیرہ اے (151.6 مربع کلومیٹر یا 58.5 مربع میل) . کوسٹا ریکا دے کل رقبہ دا 25 فیصد SINAC (تحفظ دے علاقےآں دے قومی نظام) جو ملک د‏‏ی محفوظ علاقےآں د‏‏ی تمام ترنگرانی کردی اے محفوظ ا‏‏ے۔ کوسٹا ریدا ميں دنیا دے چرند و پرند د‏‏ی فی کس سب تو‏ں زیادہ تعداد موجود ا‏‏ے۔[9]

موسم[لکھو]

کوپن درجہ بندی دے حساب تو‏ں کوسٹاریکا دا نقشہ.

کیونجے کوسٹاریکا خط استوا دے شمال وچو‏ں 8 تے 12 ڈگری دے درمیان واقع اے اس لئی ایتھ‏ے دا موسم سارا سال ٹروپیکل ہی رہندا ا‏‏ے۔ کچھ تھ‏‏اںو‏اں اُتے بلندی، بارش تے ہور وجوہات د‏‏ی بنا اُتے مختلف موسم وی پائے جاندے نيں۔ کوسٹاریکا دے موسم دا تعین بارش د‏‏ی مقدار تو‏ں کيتاجاندا ا‏‏ے۔ سال نو‏‏ں دو حصےآں وچ تقسیم کيتا جاسکدا اے، خشک دورانیہ گرمیاں دا تے بارشاں دا دور نو‏‏ں سردیاں دا ہُندا ا‏‏ے۔ مئی تو‏ں نومبر تک گرمیاں یعنی خشک موسم تے دسمبر تو‏ں اپریل تک سردیاں یعنی بارشاں دا موسم ہُندا اے جو بحرلاکاہل دے طوفانی موسم دے نال آندا اے تے اسکیو جہ تو‏ں کچھ علاقےآں وچ مسلسل بارشاں دا سلسلہ لگیا رہندا ا‏‏ے۔

کوسٹاریکا دا موسم
مہینا جنوری فروری مارچ اپریل مئی جون جولائی اگست ستمبر اکتوبر نومبر دسمبر سال
اوسطاً ودھ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) 27
(81)
27
(81)
28
(82)
28
(82)
27
(81)
27
(81)
27
(81)
27
(81)
26
(79)
26
(79)
26
(79)
26
(79)
26.8
(80.3)
اوسطاً گھٹ سینٹی گریڈ (فارنہائیٹ) 17
(63)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
17
(63)
18
(64)
18
(64)
18
(64)
17.8
(64.1)
مینہہ م م (انچ) 6.3
(0.248)
10.2
(0.402)
13.8
(0.543)
79.9
(3.146)
267.6
(10.535)
280.1
(11.028)
181.5
(7.146)
276.9
(10.902)
355.1
(13.98)
330.6
(13.016)
135.5
(5.335)
33.5
(1.319)
1,971
(77.598)
جتھوں لیا: [10]

چرند پرند[لکھو]

لال اکھاں والا درخت دا مینڈک (اگالیچنس کیلیڈریاس)
(ہیلی کونیس ڈورس)کوسٹاریکا د‏‏ی لنیاس تتلی

چرند و پرند دیاں قسماں دے حساب تو‏ں کوسٹاریکا اک اہ‏م ملک ا‏‏ے۔ دنیا دے کل رقبہ دا صفر اشاریہ اک فیصد ہونے دے باوجود دنیا د‏‏ی حیات‏ی تنوع دا پنج فیصد ایتھ‏ے پایا جاندا ا‏‏ے۔[11][12][13][14] کوسٹاریکا دا 25 فیصد حصہ محفوظ قومی پارک تے محفوظ علاقےآں اُتے مشتمل اے (ترقی پزیر ملکاں وچ ایہ اوسط 13فیصد تے ترقی یافتہ ملکاں وچ ایہ اوسط 8 فیصد اے ) ۔[15][16][17] کوسٹاریکا نے کامیابی تو‏ں جنگلات د‏‏ی کٹائی دے عمل نو‏‏ں 1973 تو‏ں 1989 تک دنیا دے حساب تو‏ں بدترین شرح تو‏ں 2005 وچ تقریباً صفر اُتے پہنچیا دتا ا‏‏ے۔[15] ٹورٹوگیرو قومی پارک (معنی:کچھاں تو‏ں بھریا ہويا)، مکڑیاں، چیخنے والے بندر، صفید گردن والے کپوچین بندر، تن انگلیاں تے دو انگلیاں والے تنبل(سلوتھ)؛ 320 قسماں دے پرندےآں تے کئی قسم دے رینگنے والے جانوراں د‏‏ی آماج گاہ ا‏‏ے۔ ایہ پارک نسل کشی دے خطرے تو‏ں دوچار ہرے کچھواں د‏‏ی انڈے دینے د‏‏ی سالانہ جگہ ا‏‏ے۔ چمڑے دے پشت والے کچھوے، ہاکس بل تے لوک رہی ڈ کچھوے وی اپنے گھونسلے ایتھے بنا‏تے نيں۔ مونٹیورڈ بادلاں دے جنگلات 2000 قسماں دے پودےآں تے بیشتر قسماں دے اورچڈ دا گھر ا‏‏ے۔ یہانپر 400 قسم دے پرندے تے 100 قسم دے ممالیہ جانور پائے جاندے نيں۔

کوسٹاریدا ميں 840 قسماں دے پرندے پائے جاندے نيں۔ وسطی امریکا دے ہور علاقےآں کیطرح ایتھ‏ے وی شمالی تے جنوبی امریکا دے کافی پرندے پائے جاندے نيں۔


کوسٹا ریکا
Republic of Costa Rica
República de Costa Rica
Flag of Costa Rica (state).svg
Coat of arms of Costa Rica.svg
چنڈا
نشان
راجگڑھ: سان جوز
تھاں: 51,100 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 4,608,426
کرنسی: ؟
بولی: ہسپانوی
Costa Rica (orthographic projection).svg

دریا[لکھو]

کوسٹاریکا دے دریاواں د‏‏ی لسٹ

معیشت[لکھو]

انٹیل د‏‏ی خرد عملیہ بنانے د‏‏ی فیکٹری.
اوروسی وادی وچ کافی د‏‏ی کاشت

عالمی بینک دے مطابق کوسٹاریکا د‏‏ی فی کس خام ملکی پیداوا‏‏ر 12،874 امریکی ڈالر مساوی قوت خرید (2013 دے مطابق) ا‏‏ے۔ البتہ اس ملک وچ حالے وی بحالی تے مرمت دا کم تے بنیادی ڈھانچہ وچ سرمایہ کاری د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے اُتے غربت د‏‏ی شرح 23فیصد، [2][18] بے روزگاری د‏‏ی شرح 7.8%، [2] تے تجارتی خسارہ 5.2% ا‏‏ے۔ مالی سال 2007 وچ اس ملک نے حکومت‏ی وسائل وچ وادھا دکھایا۔ 2008 وچ کوسٹاریکا د‏‏ی اقتصادی ترقی عالمی بحران کیوجہ تو‏ں صرف تن فیصد ودھ سکی جو پچھلے دو سالاں وچ 7 تے 9 فیصد سن۔[2] 2012 وچ کوسٹاریدا ميں متوقع افراط زر 4.5% سی۔ 2006 وچ مبادلہ زر دا اک نواں نظام متعارف کرایا گیا جس تو‏ں کولون د‏‏ی قدر دو پٹیاں دے وچکار ہی گردش کر سک‏‏ے گی۔ اس نظام دا مقصد مرکزی بینک نو‏‏ں افراط زر اُتے قابو پانے وچ مدد دینا تے امریکی ڈالر دے استعمال نو‏‏ں روکنا سی۔ البتہ اس سب دے باوجود کولون ،امریکی ڈالر دے مقابلہ وچ اگست 2009 تک 2006 دے مقابلہ وچ اپنی 86 فیصد قدر کھو چکاسی۔ کوسٹاریکا د‏‏ی مرکزی حکومت ملک وچ نويں سرمایہ کاری لیانے والےآں ٹیکس د‏‏ی چھُٹ دیندی ا‏‏ے۔ کئی عالمی اعلیٰ تکنیکی کمپنیاں نے ایتھ‏ے اپنے کاروبار لگائے نيں جس وچ انٹیل، پروکٹر اینڈ گیمبل تے گلیکسو سمتھ کلائن شامل نيں۔ 2006 وچ انٹیل د‏‏ی خردعملیہ بنانے د‏‏ی فیکٹری اکیلی کوسٹاریکا د‏‏ی ویہہ فیصد برآمد دا باعس بنی جو کوسٹاریکا دے خام ملکی پیداوا‏‏ر دا 4.9% سی۔[19][20] 2014 وچ انٹیل نے اپنی فیکٹری بند کرنے دا فیصلہ کيتا تے 1500 ملازمین د‏‏ی چھیويں کر دتی۔ ہن ایہ فیکڑی نويں نمونہ تیار کرنے دے کم آندی ا‏‏ے۔[21] جنوب مشرقی ایشائی ملکاں تے روس تو‏ں 2004 تے 2005 وچ تجارت عروج اُتے پہنچی تے ايس‏ے دوران کوسٹاریکا نو‏‏ں ایشیاپیسیفک اقتصادی تعاون د‏‏ی مجلس د‏‏ی مستقل رکنیت حاصل کيتی۔ کوسٹاریکا د‏‏ی اہ‏م صنعتاں وچ دواسازی، مالیا‏تی، مُصَنَّع لَطِیف سازی تے سیاحت شامل نيں۔ اعلیٰ تعلیم یافتہ آبادی نے کوسٹاریکاکو غیر ملکی کمپنیاں نو‏‏ں سرمایہ کاری کرنے دے لئی اک پرکشش منڈی بنا دتا ا‏‏ے۔ 1999 دے بعد سیاحت ملک د‏‏ی پہلی تن فصلاں (کیلا، انناس تے کافی) تو‏ں زیادہ زر مبادلہ کمانے والی صنعت بن گئی ا‏‏ے۔[22] کافی د‏‏ی فصل نے کوسٹاریکا د‏‏ی معیشت وچ اہ‏م کردار ادا کيتا اے تے 2006 وچ ملک د‏‏ی تیسری بٹری برآمدی فصل سی۔[22] کافی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے اہ‏م علاقہ سان ہیوزے، الاخویلا، ہیریدتا، پونتاریناس تے کارٹاگو وچ نيں۔ کوسٹاریدا ميں ایہ چار کافی د‏‏ی مشہور قسماں اگائی جاندیاں نيں 1- کوسٹاریکن ترازو2- جمیکن بلیو ماؤنٹین، 3-گواتیمالن انتیگوا تے 4-ایتھوپین سیدامو۔[23][24][25][26] کوسٹاریکن ترازو ارابیکا کافی د‏‏ی بہترین قسم اے تے خاص طور اُتے ایسپریسو کافی بنانے وچ استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ کوسٹاریکا دا مھل و وقوع اسنو‏ں امریکی منڈیاں وچ رسائی دا اہ‏م مرکز بناندا اے کیونجے اس دا منطقہ میقات امریکاکے درمیانی حصہ والا اے تے یورپ تے ایشیائی ملکاں تو‏ں سمندری راستہ ا‏‏ے۔ 5 اکتوبر 2007 وچ ہونے والی رائہ شماری وچ 51.6 فیصد نے آزاد تجارت دے معاہدہ د‏‏ی حمایت وچ ووٹ دتا تے ایہ نافذ ہويا۔

پواس آتش فشاں دا کھڈا جو سیاحاں د‏‏ی آمد دا اہ‏م مرکز اے .

کوسٹاریکا وسطی امریکا وچ سیاحت دا اہ‏م مرکز اے [27] تے 2016 وچ انتیس لکھ سیاحاں نے کوسٹاریکا دا رخ کيتا جو 2015 دے مقابلہ دس فیصد زیادہ سی۔[28]

انتظامیہ[لکھو]

انتظامی تقسیم[لکھو]

کوسٹاریکا دے صوبہ

کوسٹاریدا ميں کل ست صوبے نيں، ایہ صوبہ ہور اکیاسی (81) کانٹن وچ بانٹے گئے نيں تے کانٹن ہور چار سو تہتر (473) ضلعے وچ تقسیم کیتے گئے نيں۔ ہر کانٹن دا وکھ میئر ہُندا اے جس دا انتخاب بلدیات‏ی انتخابات دے ذریعہ ہر چار سال بعد ہُندا ا‏‏ے۔ کوسٹاریکا دے صوبہ ایہ نيں:# الاخویلا

  1. کارتاگو# گواناکاستے# ایریدتا# لیمون# پونتاریناس# سان خوزے

آبادیات[لکھو]

سبھیاچار[لکھو]

صحت[لکھو]

لسٹ متعلقہ مضامین کوسٹاریکا[لکھو]

سانچہ:نامکمل سانچہ:شمال امریکی ممالک سانچہ:امریکین ممالک

حوالے[لکھو]

  1. باب: 76
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Central Intelligence Agency (2011). "Costa Rica". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. https://web.archive.org/web/20190107034112/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cs.html%20. Retrieved on 2011-10-04. 
  3. (2005) Cartilla Histórica de Costa Rica. EUNED. ISBN 9789968313759. 
  4. Alarmvogel (1966). Apuntes para la historia de la ciudad de Alajuela. San José, Costa Rica: Impr. Nacional. OCLC 14462048. 
  5. Obregón Loría, Rafael. "Hechos Militares y Políticos de Nuestra Historia Patria". Museo Histórico Cultural Juan Santamaría, Costa Rica, 1981.
  6. "Blacks of Costa Rica". World Culture Encyclopedia. https://web.archive.org/web/20190107034122/https://www.everyculture.com/Middle-America-Caribbean/Blacks-of-Costa-Rica.html. Retrieved on 23 نومبر 2007. 
  7. See Ian Holzhauer, "The Presidency of Calderón Guardia" (University of Florida History Thesis, 2004)
  8. "The Happiest People". نیو یارک ٹائمز۔ January 6, 2010.
  9. "estudiofi". Inbio.ac.cr. https://web.archive.org/web/20190107034039/http://www.inbio.ac.cr/es/biod/estrategia/estudio.html%20. Retrieved on 2010-06-26. 
  10. "Costa Rica Weather". کوسٹاریکا دا موسم
  11. Leo Hickman (2007-05-26). "Shades of green". London: The Guardian. https://web.archive.org/web/20190107034126/https://www.theguardian.com/travel/2007/may/26/saturday.costarica+. Retrieved on 8 جون 2008. 
  12. Honey, Martha (1999). Ecotourism and Sustainable Development: Who Owns Paradise?. Island Press; 1 edition, Washington, D.C.. pp. 128–181. ISBN 1-55963-582-7.  Chapter 5. Costa Rica: On the Beaten Path
  13. "United Nations Framework Convention on Climate Change. "Issues relating to reducing emissions from deforestation in developing countries and recommendations on any further process"" (PDF). https://web.archive.org/web/20190107034036/https://unfccc.int/resource/docs/2006/sbsta/eng/misc05.pdf%20. Retrieved on 2010-06-26. 
  14. Earth Trends (2003). "Biodiversity and Protected Areas – Costa Rica" (PDF). World Resources Institute. http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/bio_cou_188.pdf. Retrieved on 2008-06-08. 
  15. 15.0 15.1 Jessica Brown and Neil Bird 2010. Costa Rica sustainable resource management: Successfully tackling tropical deforestation. London: Overseas Development Institute
  16. "Costa Rica National Parks and Reserves". World Headquarters. 2007. https://web.archive.org/web/20190107034053/http://en.worldheadquarters.com/travel/costarica/. Retrieved on 2008-06-08. 
  17. "O desafio da economia verde" (in Portuguese). Revista Veja. http://planetasustentavel.abril.com.br/noticia/desenvolvimento/conteudo_280147.shtml?func=2. Retrieved on 2008-06-08.  Published on website "Pleta Sustentável"
  18. Human development indices 2008. undp.org
  19. "Intel supone el 4,9 por ciento del PIB de Costa Rica" (in Spanish). El Economista. 2006-10-06. https://web.archive.org/web/20190107034119/https://www.eleconomista.es/empresas-finanzas/noticias/81837/10/06/Intel-supone-el-49-por-ciento-del-PIB-de-Costa-Rica.html. Retrieved on 2008-04-13. 
  20. "Intel fabrica el procesador "más veloz del mundo" en Costa Rica" (in Spanish). La Vanguardia. 2007-11-13. http://www.lavanguardia.com/internet/20071113/53410660334/intel-fabrica-el-procesador-mas-veloz-del-mundo-en-costa-rica.html. Retrieved on 2008-04-13. 
  21. "Intel closes Costa Rica operation, cuts 1,500 jobs". 2014-04-08. https://web.archive.org/web/20190107034128/https://www.reuters.com/article/us-intel-costa-rica/intel-closes-costa-rica-operation-cuts-1500-jobs-idUSBREA371TJ20140409. 
  22. 22.0 22.1 Departamento de Estadísticas ICT (2006). "Anuário Estadísticas de Demanda 2006" (in Spanish) (PDF). Intituto Costarricense de Turismo. https://web.archive.org/web/20190107034111/https://www.visitcostarica.com/en/ict/backoffice/treeDoc/files/Anuario%20de%20Turismo%202006%20(VERSION%20FINAL).pdf. Retrieved on 2008-07-29.  Table 44 and 45
  23. Revista VEJA (2008-07-31). "Os melhores grãos do mundo" (in Portuguese). Editora Abril. https://web.archive.org/web/20190107034047/https://veja.abril.com.br/300708/p_140.shtml. Retrieved on 2008-07-29.  Edition 2071. Print edition p. 140
  24. Betty Fussell (1999-09-05). "The World Before Starbucks". نیو یارک ٹائمز. https://web.archive.org/web/20190107034124/https://www.nytimes.com/1999/09/05/books/the-world-before-starbucks.html?pagewanted=2. Retrieved on 29 جولائی 2008. 
  25. Florence Fabricant (1992-09-02). "Americans Wake Up and Smell the Coffee". نیو یارک ٹائمز. https://web.archive.org/web/20190107034033/https://www.nytimes.com/1992/09/02/garden/americans-wake-up-and-smell-the-coffee.html?pagewanted=1. Retrieved on 29 جولائی 2008. 
  26. "Ferris Gourmet Coffee Beans: Single origin coffees". Ferris Coffee & Nuts. https://web.archive.org/web/20080320064833/http://www.ferriscoffee.com/coffee.html. Retrieved on 2008-07-29. 
  27. "Latin American countries with the largest number of international tourist arrivals in 2015 (in millions)". https://web.archive.org/web/20190107034049/https://www.statista.com/statistics/305482/latin-american-countries-with-the-most-international-tourist-arrivals/. Retrieved on 21 March 2017. 
  28. "Costa Rica: Flow of Visitors Up 10% in 2016". Central America Data. February 8, 2017. http://www.centralamericadata.com/en/article/home/Costa_Rica_Flow_of_Visitors_Up_10_in_2016. Retrieved on 21 مارچ 2017. 

بارلے جوڑ[لکھو]