اینی بیسینٹ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Annie Besant in 1897.JPG
جم 1 اکتوبر 1847(1847-10-01)
کلیفم (لندن)
موت 20 ستمبر 1933(1933-09-20) (عمر 85)
اڈئر، مدراس
مشہوری دی وجہ تھیؤسوفسٹ، عورت حقاں لئی کارکن، لکھاری اتے وکتا
جیون ساتھی فرینک بے سینٹ
نیانے ارتھر، مبیل بے سینٹ سکوٹ

ڈاکٹر۔ اینی بے سینٹ (1 اکتوبر 1847 – 20 ستمبر 1933) آگوُ تھیؤسوفسٹ، عورت حقاں دی حامی، لکھاری، وکتا اتے بھارت-پریمی خاتون سی۔ 1917 وچ اوہ بھارتی قومی کانگرس دی پردھان وی بنی۔ آپ جمی-پلی تاں کسے ہور دیس وچ سی پر بھارت آؤن توں بعد اوہ صرف بھارت دی ہو کے رہِ گئی۔ اوہ آئرش پروار نال متعلق سی۔[1]

مڈھلا جیون[لکھو]

اینی بے سینٹ دا جم کلیفم (لندن) دے مڈل کلاس پروار وچ 1 اکتوبر، 1847 نوں ہویا سی۔ اوہ پنج سالاں دی سی کہ پیؤ دا انتقال ہو گیا۔ ماں منڈیاں لئی بورڈنگ ہاؤس چلاؤندی سی تاں کتے جا کے اپنے بچیاں دا پالن-پوشن کردی۔ جدوں عینی انیں ورھیاں دی ہوئی تاں ماں نے اس دا ویاہ مذہبی پروار دے پھرینک نال کر دتا۔ مذہبی وکھریویاں اتے سیاسی کارناں کر کے اس نوں ویاہتا زندگی دا بہتا سکھ نصیب نہ ہویا۔ اوہناں دے دو بیٹیاں پیدا ہوئیاں۔

مڈھلے مسئلے[لکھو]

اوہناں ویلیاں وچ ویاہتا عورت نوں جائداد تے دھن اپنے ناں رکھن دا قانونی حق حاصل نہیں سی۔ عینی کہانیاں، لیکھ تے بچیاں لئی ساہت رچنا کردی سی۔ اس نوں جہڑی آمدن ہندی اس نوں رکھن دا قانونی حقدار اس دا شوہر ہندا۔ اینی دے آزاد خیالاں نوں وی اوہ پسند نہیں سی کردا۔ پادری شوہر توں اوہ اجیہی توقع نہیں سی رکھدی۔ سماج دے محنتی طبقہ اتے عورتاں دے حقاں متعلق سماج دے پکھپاتی رویئے دی اوہ مخالف سی۔ اوہ دھرم نرپکھّ تے اجیہا سماج چاہندی سی جس وچ سبھ نوں اکو جہے حق حاصل ہون۔ سماج وچلی ابرابری، نسلی بھید-بھاو تے اوچ-نیچ دے وکھریویاں نے اس دا من اچاٹ کر دتا۔ گرہستھ-موہ تیاگ کے اوہ یورپ دی سفر تے نکل گئی۔ شوہر توں طلاق لے اوہ 1893 وچ بھارت آ گئی۔ اس ویلے اوہ چالی ورھیاں دی سی۔ سچ تے علم دی بھکھ شانت کرن لئی اس نوں بھارت دی دھرتی بہت پسند آئی۔ اس نے بھارتی شہریت حاصل کر لئی۔

بھارت رہتل بارے علم[لکھو]

عینی نے گروہ بھارت دا سفر کیتا تے بھارتیاں دی سکھیا نظام تے بریٹیش اثر تکیا۔ اوہ بھارت دی رہتل، ورثے، پرانے ساہت اتے ہندو دھرم دی اپاشک بن گئی۔ اس نے بھارتیاں نوں اپنتّ تے موہ دندیاں انگریزی راج دی ورودھتا کیتی تے بھارتیاں دے اپنے راج دی وکالت کیتی۔

‘سری متی بے سینٹ نے بھارت دی جہڑی سیوا کیتی اے، اس دی یاد ادوں تک تازی رہیگی جدوں تک بھارت دے سریر وچ پران رہنگے۔’

— مہاتما گاندھی

سماج سدھارک[لکھو]

اس نے بھارتیاں نوں مغربی جیون-جگت اپناؤن دی تھاں مہان وراثت نال جوڑن، اندھ-یعقین، بال ویاہ، چھوت-چھات اتے جات-پات دے بندھناں توں اپر اٹھاؤن لئی خاص یتن کیتے۔ اک عورت ولوں بااثر بھاشناں راہیں انگریزاں خلاف آواز بلند کرنی تے اوہناں ولوں کیتے جا راے برے وہار/استحصال دا خلاف کرنا کوئی سوکھا کم نہیں سی۔ اپنی گل نوں اثردائک بناؤن تے بھارتیاں نوں جاگروک کرن لئی بھاشناں وچ سنسکرت دے سلوکاں دا بے روک تے خالص اچارن کردی۔

آزادی تحریک[لکھو]

اوہ بھارتیاں دے حقاں لئی جدوجہد کردی کردی آزادی سنگرام دی مکھ آگوُ بن گئی۔ صورتَ انڈین نیشنل کانگرس جو دو حصےآں وچ ونڈی گئی سی، وچ سمجھوتہ کرواکے اس نے 1907 وچ انڈیا ہوم رول لیگ دی نیہہ رکھی۔ اس نے 1913 وچ ‘کامن ویل’ ناں دا ساہتی پرچہ اتے روزانہ اخبار ‘نیو انڈیا’ سمپادت کیتا۔ انگریزاں نال وچاراں دی ورودھتا والے اس اخبار کر کے اس نوں جیل وی جانا پیا۔ اوہ خواتین سکھیا، حقاں دی محافظ اتے پرچارک وی سی۔ عینی نے سروجنی نائیڈو نال رل کے خواتین متّ حق تحریک وچ حصہ لیا۔

برہم تعلیم دا علم[لکھو]

پرماتما دا رہسّ جانن لئی عینی نے برہم تعلیم دا سہارا لیا۔ اس اپرنت اوہ ادھیاتمک وچاراں دی دھارنی بن گئی۔ اس نے سادہ جیون بتاؤندیاں تھیؤسوپھیکل سوسائٹی دی میمبر بن کے رنگ-نسل دے بھید نوں دور کرن دا سندیش دتا۔ اس نے جیو قتل خلاف تحریک چلا ئے۔

قومی کانگرس دی پردھان[لکھو]

1917 دے کلکتہ اجلاس وچ عینی نوں بھارتی قومی کانگرس دی پہلی خواتین پردھان چن لیا گیا۔ اس نے سکاؤٹ اتے گرلز گائیڈ اندولناں وچ مکھ کردار نبھایا۔ 1921 وچ عالمی سکاؤٹ مکھی بیڈین پاویل نے عینی بے سینٹ نوں آل انڈیا بوائ سکاؤٹ ایسوسی ایشن دی پہلی خواتین کمیشنر تعینات کیتا۔ اسے ورھے اس نے بھارت دی آزادی لئی نیشنل کنوینشن تحریک چلایا جس دی بدولت 1925 وچ کامنویلتھ آف انڈیا بل بریٹیش پارلیمینٹ وچ رکھیا گیا۔ بنارس وکھے عینی نے سینٹرل ہندو کالج کھولھیا جس نوں پنڈت مدن موہن مالویا نے بنارس ہندو یونیورسٹی دا روپ دتا۔

کتاباں[لکھو]

آپ نے ہیٹھ لکھیاں کتاباں لکھیاں
  • ڈیتھ اینڈ آفٹر - 1893
  • سوے-جیونی- 1893
  • ان دِی آؤٹر کورٹ- 1895
  • کرم - 1895
  • دِ سیلف اینڈ اٹس شیتھس- 1895
  • مین اینڈ حز بوڈیز- 1896
  • موکش دا مارگ- 1896
  • دِی ایشیئیٹ وزڈم- 1897
  • ایوولوشن آف لائیف اینڈ فارم- 1899
  • کانگرس سپیچ- 1917

آخری سماں[لکھو]

پچاسی ورھیاں دی عمر بھوگ کے سیوگ آگوُ، سماج سدھارک، پراپکاری، تن سو کتاباں دی لیکھکا تے لوک سیوک عینی بے سینٹ اڈیار (مدراس) وکھے 20 ستمبر، 1933 نوں اکال چلانا کر گئی۔ عینی دی خواہش مطابق اس دیاں استھیاں نوں گنگا وکھے پانی پرواہ کیتا گیا۔

حوالے[لکھو]

سانچہ:آزادی کارکن