لندن

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
لندن
London
London Lead Image.jpg
Britain in Punjabi.png
دیس: برطانیہ Flag of the United Kingdom.svg
صوبہ : انگلینڈ
تھاں 1,590.3 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 7,355,500
بولی: انگریزی

لندن برطانیہ دا سب توں وڈا شہر تے راجگڑھ اے ۔اس دی تریخ 2 ہزار ورے پرانی اے تے اس دی نیو رومناں نے رکھی سی ۔ اپنے بنن توں لے کے ہن تک لندن بہت سارے دنیا دے واقعات تے تحریکاں دا دا گڑھ رہیا اے جس چ انگریزی دا ودنا ، صنعتی انقلاب تے ہیگے نیں ۔ شہر دا مرکز ہلے وی اوہی پرانا شہر لندن اے جس چ ہلے وی قرون وسطی دیاں حداں نظر آندیاں نیں ۔ تاہم 19 ویں صدی چ لندن دا ناں اس دے آل دوالے پھیلے ہوئے سارے علاقیاں لئی استعمال ہون لگ پئیا تے اج وی آبادیاں دا ایہہ اکٹھ عطیم لندن دے انتظامی علاقے تے مقامی طور تے منتخب ناظم تے لندن دستور ساز مجلس دا حامل اے ۔

لندن دنیا دے مانتا والے رہتلی گڑھاں وچوں اک اے ۔ دنیا بھر دی سیاسی ، تجارتی ، تعلیمی ، تفریحی ، صحافتی ، فیشن تے سوہنے کماں تے اسدے گوڑے رنگ چھڈے نیں۔ لندن یونسکو دے 4 علمی ورثیاں دا حامل شہر اے ، جنہاں چ ویسٹ منسٹر پیلس تے ویسٹ منسٹر ایبی تے کلیساے سینٹ مارگریٹ ، لندن برج ، گرینچ دی قدیمی آبادی تے شاہی کیو پھلواری شامل نین ۔ ایہہ شہر اندرون ملک تے بیرون ملک سیاحاں دا سب توں وڈا مرکز اے ۔ لندن بہت ساری قسماں دے لوکاں ، مذہباں تے ثقافتاں دا گہوارہ اے ۔ اس شہر چ 3 سو توں ودھ زباناں بولیاں جاندیاں نیں ۔ 2006ء دے سرکاری اعداد شمار دے مطابق اسدی آبادی 7512400 اے ، ایہہ ‍آبادی لحاظ نال یورپی یونین دا سب توں وڈا شہر اے ۔سن 2001ء دے اعداد و شمار دے مطابق لندن دے شہری علاقیاں دی آبادی 83 لکھ جدوں کہ میپروپولیٹن علاقیاں دی آبادی اک کروڑ 20 لکھ توں اک کروڑ 40 لکھ دے گیڑ چ اے ۔

تریخ[لکھو]

لندن دی نیرکتا دا کوئی اتہ پتہ نیں۔ اے اک پرانا ناں اے تے دوجی صدی چ ایدی دس پیندی اے۔ 121 چ ایدا ناں لنڈینیم سی تے اوس ویلے اے اک رومی کلونی سی۔ سن 43 چ ایتھے پہلی رومی کلونی بنائی گئی۔ دوجی صدی چ ایدی لوک گنتی 60000 دے نیڑے اپڑ گئی۔ 7ویں صدی چ ایدے نال اینگلو سیکسن آ وسے۔ ایس نگر نیں وائکنگ دے ہلے وی سہے۔ 1066 چ اے شہر ولیم دے ہتھ لگیا۔ اوہ انگلینڈ دا بادشاہ بن گیا تے اونے ایتھے ٹاور آف لندن وی بنایا۔ سن 1100 چ ایتھے 18000 لوک وس رۓ سن تے 1300 تک ایتھوںدی لوک گنتی اک لکھ تک اپڑ گئی۔ 14ویں صدی چ ایدے لوکاں دا تیجا پاسہ کالی موت ہتھز مر گیا۔ 17ویں صدی چ ایتھے ایسٹ انڈیا کمپنی دی نیو رکھی گئی۔ 225000 دے نیڑے لوک ایتھے اودوں وس رۓ سن۔ 1665 دے ویلے اک لکھ دے نیڑے لوک طاعون نال مر گۓ۔ 1708 چ کرسٹوفر دن نیں سینٹ پال دا گرجا بنایا۔ 1762 چ جارج تیجے نیں بکنکہم پیلس لے کے اودے چ وادے کیتے۔ اوس ویلے 200 دے نیرے جرماں دی سزا موت سی۔

نویں ویلے[لکھو]

1831 توں لے کے 1925 تک لندن دنیا دا سب توں وڈا شہر سی۔ لوک چوکھے ہون نال کالرا دے روک نال ہزاراں لوک مارے گۓ۔ ایتھے اے دنیا دی پہلی شہری ٹرین سروس ٹری۔ دوجی وڈی لڑائی چ لندن چ 30000 دے نیڑے لوک جرمن جعازاں دی بمباری نال مارے گۓ۔ انگنت کعر برباد ہوگۓ۔ 1948 دے اولمپک کھیڈ ویمبلے سٹیڈیم لندن چ کڑاۓ گۓ۔ 1950 دے مگروں لندن چ ہندستان پاکستان جمیکا ورگے دیساں توں لوک آن لگ کۓ۔ 1939 چ لندن چ 86 لوک وس رۓ سن جیہڑے 1980 ج 68 لکھ رہ گۓ۔

سیاست[لکھو]

1965 وچ لندن کاؤنٹی نال مڈل سیکس کاؤنٹی تے کج ہور کا‌‌ؤنٹیاں ایسکس، ہرٹفورڈشائر، کینٹ تے سرے دے کج پاسے رلا کے وڈا لندن یا گریٹر لندن دا علاقہ بنایا گیا۔ وڈا لندن اگے لندن شہر تے 32 برا وچ وںدیا ہویا اے۔ لندن اسمبلی مئیر دے بناۓ ہوۓ بجٹ تے اکھ رکھدی اے تے ایہدے تے روک وی لاسکدی اے۔ بورس جانسن اجکل لندن دا مئیر اے۔ لندن اسمبلی دے 25 سنگی نیں۔ لندن دے برا کئی مالیاں وچ اپنے کم کرن وچ ازاد نیں۔ لارڈ مئیر آف لندن، لندن شہر دا مئیر اک نما‏ئشی میئر اے۔

لندن دے برا اپنے کئی کماں وج ازاد نیں۔ لندن برطانیہ دی سرکار دا گڑھ وی ہے جیہڑی ویسٹ منسٹر پیلس دے دوالے اے۔ سرکار دے کئی انگ پارلیمنٹ دے دوالے نیں اچیچا وائٹ ہال تے ۔ 10 ڈاؤننگ سٹریٹ برطانیہ دے وزیراعظم دا گھر وی ایتھے ای اے۔

لوک[لکھو]

لندن دی 75 لکھ لوکاں چوں 69٪ گورے نیں۔ 13٪ توں ود دکھنی ایشیا دے رہن والے نیں۔ 10٪ تون ود لوک کالے نیں۔ نانچٹے لوک لندن دے لوکاں دا 29٪ یا 20 لکھ دے نیڑے نیں۔ 300 دے نیڑے بولیاں لندن چ بولیاں جاریاں نیں تے ایتھے 50 دے نیڑے نسلی ٹولیاں نیں۔

جمندا دیس لوک (2001)
برطانیہ 5,230,155
ھندستان 172,162
آئرلینڈ 157,285
بنگلہدیش 84,565
جمیکا 80,319
نائجیریا 68,907
پاکستان 66,658
کینیا 66,311
سری لنکا 49,932
گھانا 46,513
قبرص 45,888
جنوبی افریقہ 45,506
امریکہ 44,622
آسٹریلیا 41,488
جرمنی 39,818
ترکی 39,128
اٹلی 38,694
فرانس 38,130
صومالیا 33,831
یوگینڈہ 32,082
نیوزی لینڈ 27,494

مت[لکھو]

58٪ توں ود لوک سعائی نیں۔ 8.5% لوک مسلمان نیں۔ 4٪ ہندو، 2٪ یہودی، 1,5% سکھ نیں۔ لندن دنیا دا اک وڈا والیاتی گرھ اے تے ایس کم چ ایدا ٹاکرا نیو یارک نال اے۔

جغرافیہ[لکھو]

لندن برطانیہ دا راجگڑھ تے سب توں وڈا شہری تھاں اے۔ لندن 1,579 مربع کلومیٹر / 610 مربع میل تھاں تے پھیلیا ہویا اے۔ لندن دریاۓ ٹیمز اتے اک سمندری اڈا وی اے۔

آن جان[لکھو]

Routemaster Bus, Piccadilly Circus.jpg

لندن وج آن جان تے ایس لئی ورتے جان والے ول اوہ چار پاسے نیں جنہان تے لندن دے مئیر دا زور جلدا اے۔ لندن دا بساں دا پربندھ دنیا وچ سب توں ودا اے تے ایھدے وچ 7500 بساں نیں جیہڑیاں 700 راہواں تے چلدیاں نیں۔ ایہ 24 کینٹے چلیداں نیں تے ہر ہفتے 60 لکھ لوکاں نوں ٹوندیاں نیں۔ 2003 وچ ایس توں اک سال وچ ڈیڑھ ارب دے نیڑے لوکاں پھیرے پاۓ۔ تے ایہ گنتی انڈر گراؤنڈ توں وی ود اے۔ £850 ملین ّپاؤنڈ ایس توں سلانہ کماۓ جاندے نیں۔ معذور لوکاں لئی لندن وچ ای سب تون وڈا پربندھ اے۔ دور دسن والیاں لال ڈبل ڈیکر بساں لندن دی پشان نیں۔ ٹیکسیاں دا رنگ کالا ہندا اے۔

لندن انڈرگراؤنڈ وڈے لندن وچ چلن والی ریولے پربندھ اے۔ ایہ دنیا دی سب توں پرانی تے دوجی وڈی ریل پربندھ اے۔ ایہدا مڈھ 1863 وچ رکھیا گیا سی تے ایہدے تے 270 سٹیشن آندے نیں۔ ہر دن 30 لکھ تے اک ورے وچ اک ارب توں ودھ ایہدے تے سفر ہوندے نیں۔ لندن نوں دنیا دی سب توں ودھیا ٹرانسپورٹ والا شہر منیا جاندا اے۔ لندن ٹرین نال ای برسلز تے پیرس نال وی جڑیا ہویا اے۔

کم کاج[لکھو]

لندن برطانیہ دی 20٪ آمدنی بناندا اے۔ لندن میٹروپولیٹن -یورپ دا سب توں وڈا- برطانیہ دی 30٪ آمدنی (669 بلین ڈالر 2005 وچ) بناندا اے۔ لندن دنیا دے وڈے بپاری گڑھاں وچوں اک اے تے نیویارک نال مقابلہ کردا اے۔ فنانس لندن دا سب توں وڈا بپار اے تے لندن وچ 480 بدیسی بینک کم کردے نیں۔ 2007 دے وشکار تک 325,000 لوک ایھدے نال جڑے ہوۓ سن۔ لندن بینک آف انگلینڈ، لائڈز آف لندن تے لندن سٹاک ایکسچینج دا گڑھ اے۔ برطانیہ دیاں سٹاک ایکسچینج وچ لکھیاں 100 وڈیاں کمپنیاں وچوں ادیاں تے یورپ دیاں 500 ودیاں کمپنیاں چوں 100 دے گڑھ لندن وج نیں۔ لندن سٹاک ایکسچینج دیاں 70٪ کمپنیاں دے گڑھ لندن میٹروپولیٹن وچ نیں تے فارچون 500 کمپنیاں وجوں 75٪ دے دفتر لندن وچ نیں۔

میوزیم[لکھو]

برٹش میوزیم دنیا دے وڈے تے مانتا والے میوزماں وجوں اک اے۔ ایہ بلومزبری لندن وج اے۔ ایتھے 60 لکھ شیواں نمیش لئی رکھیاں نیں۔ ایتھے دے پڑھن کمرے وچ کارل مارکس تے گاندھی وی بیٹھ کے پڑھدے رۓ نیں۔ ایہدا پیشیو پورے یورپ وج سب توں وڈا اے۔

وکٹوریہ ایند ایلبرٹ میوزیم ساؤتھ کنسینگٹن وچ پوری دنیا توں کٹھے کیتے گۓ ارٹ دے نمونیاں دا اک وڈا میوزیم اے۔ ایہدے وچ ہور چیزاں نال چینی مٹی، کپڑے، فرنیچر تے ہور جیزاں نے نمونے رکھے گۓ نیں۔ ایدے کول ای سائنس میوزیم تے نیچرل ہسٹری میوزیم وی نیں۔

نیچرل ہسٹری میوزیم وچ 4 کروڑ دے نیڑے بوٹیاں جانوراں، پتھری جانداراں تے ڈائنوسار بارے چیزاں نمیش لئی رکھیاں گیاں نیں۔ سب توں پرانے ڈائنوسار آرکیوپٹرکس دا اک پتھری نمونہ وی ایتھے پیا اے۔ اک نیلی وہیل دا 30 میٹر لماں نمونہ تے ڈوڈو پنچھی دا ٹانچہ وی ایتھے ہے۔

ٹریفلگر سکوائر وچ نیشنل گیلری وچ پرانے اٹلی توں لے کے ماڈرن ویلے دے پینٹر سیزان تک دیاں ودھیا مورتاں نیں۔ ایہدے نال ای نیشنل پورٹریٹ گیلری وچ 9000 دے نیڑے پورٹریٹ رکھے ہوۓ نیں۔ 1897 وچ چیلزی تے ویسٹمنسٹر دے وشکار ٹیٹ گیلری کھولی گئی سی۔ ایہدے وچ 16ویں صدی توں لے کے ہن تک دیاں بنیاں برطانوی مورتاں دا سب توں وڈا اکٹھ اے۔ 1985 وچ کھلی ساچی گیلری وچ ماڈرن آرٹ رکھیا گیا اے۔

پارک[لکھو]

ہائیڈ پارک تے نال دا رلدا کینسنگٹن پارک لندن وج لیندے پاسے ول نیں۔ ریجنٹ پارک اتلے کنڈے تے اے۔ ریجنٹ پارک وچ ای لندن زو اے۔ ایہ دنیا دا سب تون پرانا زو اے۔ ایہدے نال ای میڈیم تساؤ دا مومی پتلی گھر اے۔

وشکارلے لندن وچ ای دو نکے شاہی پارک گرین پارک تے سینٹ جیمز پارک وی نیں۔ ہائیڈ پارک کھیڈاں تے موسیقی دے کماں لئی وی جنیا جاندا اے۔ ایتھے ای اک تھاں تے ہر کوئی اپنی مرضی دی تقریر کرسکدا اے۔ بشی پارک تے رچمنڈ پارک شہر لیندے دکھن ول نیں تے گرینوچ پارک چڑھدے دکھن ول اے۔ وکٹوریہ پارک چڑھدے ول اے۔

لندن دے انگ[لکھو]

  1. لندن شہر
  2. City of Westminster
  3. کنسنگٹن تے چیلسی
  4. ہیمرسمتھ تے فلہیم
  5. وینڈزورتھ
  6. Lambeth
  7. Southwark
  8. Tower Hamlets
  9. Hackney
  10. Islington
  11. کیمڈن
  12. Brent
  13. ایلنگ
  14. ہاؤنسلو
  15. Richmond
  16. Kingston
  17. Merton
LondonNumbered.png
  1. Sutton
  2. Croydon
  3. Bromley
  4. Lewisham
  5. Greenwich
  6. Bexley
  7. Havering
  8. Barking and Dagenham
  9. Redbridge
  10. Newham
  11. Waltham Forest
  12. Haringey
  13. Enfield
  14. Barnet
  15. Harrow
  16. Hillingdon
لندن دا موسم
ناپ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
ریکارڈ اچا (°C) 14.0 19.7 21 26.9 35 35.5 37.5 30 28.8 19.9 15 23
مدرا اچا (°C) 8.3 8.5 11.4 14.2 17.7 20.7 23.2 22.9 20.1 15.6 11.4 8.6
مدرا نیواں (°C) 2.6 2.4 4.1 5.4 8.4 11.5 13.9 13.7 11.2 8.3 5.1 2.8
ریکارڈ نیواں (°C) −10.0 −9.0 −8.0 −2.0 −1.0 5.0 7.0 6.0 3 –4 –5 –7
مینہ (mm) 51.6 38.2 40.5 45.0 46.5 47.3 41.1 51.6 50.4 68.8 58.0 53.0

بارلے جوڑ[لکھو]





یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا یورپ

روس دا جھنڈاماسکو  • بیلاروس دا جھنڈامنسک  • یوکرین دا جھنڈاکیف  • قازقستان دا جھنڈاآستانہ۲  • مالدووا دا جھنڈاکشینیف  • پولینڈ دا جھنڈاوارسا  • چیک لوکراج دا جھنڈاپراگ  • ہنگری دا جھنڈابوداپست  • سلواکیا دا جھنڈابراتسلاوا  • رومانیہ دا جھنڈابخارسٹ  • آذربائیجان دا جھنڈاباکو۱  • آرمینیا دا جھنڈایریوان۱  • جارجیا دا جھنڈاتبلیسی۱

چڑھدا دکھن یورپ

البانیا دا جھنڈاتیرانا  • کوسووا دا جھنڈاپریسٹینا  • بوسنیا تے ہرزیگووینا دا جھنڈاساراجیوو  • شمالی قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • سربیا دا جھنڈابلغراد  • یونان دا جھنڈاایتھنز  • مقدونیہ دا جھنڈاسکوپیے  • مونٹی نیگرو دا جھنڈاپودگورتسا  • ترکی دا جھنڈاانکرہ۲  • قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • کروشیا دا جھنڈازاغرب  • بلغاریہ دا جھنڈاصوفیہ

لہندا یورپ

برطانیہ دا جھنڈالندن  • فرانس دا جھنڈاپیرس  • جرمنی دا جھنڈابرلن  • نیدرلینڈز دا جھنڈاایمسٹرڈیم  • بیلجیئم دا جھنڈابرسلز  • آسٹریا دا جھنڈاویآنا  • سویٹزرلینڈ دا جھنڈابرن  • لکسمبرگ دا جھنڈالکسمبرگ (شہر)  • لیختنشٹاین دا جھنڈاوادوس

اتلا یورپ

فنلینڈ دا جھنڈاہیلسنکی  • ناروے دا جھنڈااوسلو  • سویڈن دا جھنڈاسٹاکہوم  • ڈنمارک دا جھنڈاکوپن ہیگن  • لٹویا دا جھنڈا ریگا  • لتھوانیا دا جھنڈاویلنیوس  • اسٹونیا دا جھنڈاٹالن  • آئس لینڈ دا جھنڈا ریکجاوک

دکھن یورپ

اٹلی دا جھنڈاروم  • انڈورا دا جھنڈاانڈورا لا ویلا  • سلوینیا دا جھنڈالیوبلیانا  • مالٹا دا جھنڈاولیٹا  • سپین دا جھنڈامیڈرڈ  • پرتگال دا جھنڈالزبن  • سان مرینو دا جھنڈاسان مرینو شہر  • مناکو دا جھنڈامناکو

۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار دیس:: ۞:: ۲:دیس ایشیا چ تے کجھ حصہ یورپ چ
وڈے شہر:استمبول • سینٹ پیٹرزبرگ • بون • ہامبرگ • میلان • بارسلونا • روستوو نا دانو • میونخ • خارکیف • نیژنی نووگورد • سمارا • قازان • برمنگھم • اوفا • وولگوگراد • کولون • دنیپروپترووسک • اودیسا