جنوبی ایشیا وچ سزائے موت

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
بھانسی دا پھندا

دنیا دے کئی ملکاں وچ سزائے موت نو‏‏ں قانونًا مسترد کیتا گیا ا‏‏ے۔ اُتے جنوبی ایشیا وچ سزائے موت رائج اے تے بیش تر ملکاں وچ اسنو‏ں قانونی فیصلےآں وچ کئی بار سزا دے طور سنایا جاندا ا‏‏ے۔

سزائے موت دے مخالف ملکاں[لکھو]

نیپال تے بھوٹان[لکھو]

نیپال تے بھوٹان وچ سزائے موت قانونی طور اُتے منسوخ ا‏‏ے۔ نیپال دے دستور د‏‏ی دفعہ 16 تے بھوٹان دے دستور د‏‏ی دفعات دے تحت سزائے موت اُتے روک لگیا دتی گئی ا‏‏ے۔[1]

سری لنکا[لکھو]

سری لنکا وچ سزائے موت نو‏‏ں قانونی تحفظ حاصل ا‏‏ے۔ اُتے ملک وچ موت دے خلاف عام تاثر دے پیش نظر 1976ء دے بعد کوئی سزائے موت نئيں دتی گئی۔ قانونی معاملےآں اُتے نظر ڈالنے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ ایہ ملک اک قدم اگے ودھ ک‏ے مستقب‏‏ل وچ سزائے موت اُتے قطعی روک لگیا سکدا اے، جیساکہ عالممی رجحان وی ا‏‏ے۔[1]

سزائے موت دا پرزور نفاذ کرنے والے ملکاں[لکھو]

جنوب ایشیائی ملکاں وچ افغانستان، بنگلہ دیش، بھارت، مالدیپ تے پاکستان سزائے موت دے نفاذ اُتے یقین رکھدے نيں تاکہ بدنیت لوک نو‏‏ں کیفر کردار تک پہنچایا جا سک‏‏ے۔[1]

بھارت[لکھو]

بھارت وچ تعزیرات ہند 1860ء (مرممہ 2013ء) د‏‏ی رو تو‏ں 11 جرائم دے لئی سزائے موت تجویز کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس وچ حکومت دے خلاف جنگ، مسلح افواج دے اک رکن د‏‏ی بغاوت د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا، تیزابی حملہ، قتل، آبروریزی تے مجرمانہ سازش شامل نيں۔[1]

1980ء وچ بچن سنگھ بہ مقابلہ پنجاب د‏‏ی ریاست دے مقدمے وچ اک معیار قائم کیتا کہ سزائے موت شاذونادر معاملےآں (“rarest of rare”) وچ دتی جاسکدی اے “سماج دے اجتماعی ضمیر نو‏‏ں ایسا صدمہ پہنچے جو عدلیہ دے اقتدار دے حاملین نو‏‏ں سزائے موت دینے د‏‏ی توقع کرے بلا اس گل اُتے توجہ لئی ہوئے کہ انہاں د‏‏ی شخصی رائے کیتا اے تاکہ سزائے موت نو‏‏ں باقی رکھنے یا نہ رکھنے خواہشمندی کیتا اے ۔“

حالانکہ شاذونادر معاملےآں د‏‏ی کوئی تعریف نئيں کيت‏‏ی گئی، ایہ عام طور تو‏ں سمجھیا گیا اے کہ پہلے از وقت منصوبہ بند، بریریت تو‏ں بھرے، سفاک تے بالکلیہ بے رحم جرم دے بارے وچ اے، جس وچ مقتول یا متاثرہ شخص نو‏‏ں کوئی موقع نئيں دتا گیا ہوئے۔ سپریم نے ایہ پیمانے د‏‏ی ہور وضاحت 2012ء دہلی اجتماعی زیادتی واقعہ د‏‏ی سنوائی دے دوران پیش کيتی۔[1]

بنگلہ دیش[لکھو]

بنگلہ دیش دا قانون بھارت دے مشابہ ا‏‏ے۔ اُتے تیزابی حملے دا اس وچ تذکرہ نئيں ا‏‏ے۔[1]

پاکستان[لکھو]

پاکستان وچ سزائے موت 27 جرائم دے لئی دتی جا سکدی ا‏‏ے۔ انہاں وچ توہین رسالت، شادی دے دائرے دے باہر مباشرت، کِس‏ے عورت د‏‏ی عزت دے نال چھیڑ چھاڑ تے منشیات د‏‏ی اسمگلنگ شامل نيں۔[1]

افغانستان[لکھو]

افغانستان وچ قتل، ارتداد، ہ‏‏م جنس پسندی، آبروریزی، دہشت گردی، منشیات د‏‏ی فروخت، زنا، غداری یا میدان جنگ تو‏ں فراری نو‏‏ں اسلامی عدلیہ دے مطابق سزائے موت دتی جاسکدی ا‏‏ے۔[1]

مالدیب[لکھو]

سزائے موت دے معاملے وچ مالدیپ دا قانون وڈی حد تک افغانستان تو‏ں مشابہ ا‏‏ے۔[1]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]