جولیاں

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
جولیاں
Jaulian Buddhist Monastery in Taxila.jpg
جولیاں وچ واقع اک بدھ مت د‏‏ی خانقاہ دے کھنڈراں دا منظر
جولیاں على خريطة Earth
جولیاں
جولیاں (Earth)
مقام ضلع ہری پور، خیبر پختونخوا
متناسقات 33°45′56″N 72°52′30″E / 33.76552°N 72.87498°E / 33.76552; 72.87498متناسقات: 33°45′56″N 72°52′30″E / 33.76552°N 72.87498°E / 33.76552; 72.87498
قسم خانقاہ
تاریخ
قیام دوسری صدی عام زمانہ
متروک وسط پنجويں صدی عام زمانہ
ثقافتیں کوشان سلطنت، Kidarite
مزید معلومات
ماہرین آثار قدیمہ سر جان مارشل
Official name ٹیکسلا
Criteria iii, iv
Designated 1980
Reference no. 139
Jaulian ruins taxila20

جولیاں پاکستان دے صوبے خیبر پختونخوا دے ضلع ہری پور وچ واقع ٹیکسلا دے نیڑے اک قدیم بدھ درسگاہ دے کھنڈر ني‏‏‏‏ں۔

کھنڈر[لکھو]

جولیاں دے کھنڈر پنجويں صدی عیسوی نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کھنڈر دے دو وڈے حصے ني‏‏‏‏ں۔ اول اک وڈا سٹوپہ، دوم جولیاں د‏‏ی درسگاہ یا یونیورسٹی۔ ایہ کھنڈر اک پہاڑ د‏‏ی چوٹی اُتے واقع نيں تے اہنی ہیئت وچ 1 کیلومیٹر دور واقع موہرا مرادو د‏‏ی عمارت تو‏ں مشابہ ني‏‏‏‏ں۔

اسٹوپا[لکھو]

جولیاں دا وڈا سٹوپہ کافی حد تک تباہ ہوئے چکيا ا‏‏ے۔ اس وڈے اسٹوپا دے ارد گرد چھوٹے چھوٹے 21 سٹوپے واقع ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں بعض دے متعلق ماہرین دا خیال اے کہ اوہ درحقیقت اوتھ‏ے مدفون راہباں د‏‏ی قبراں اُتے بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں سٹوپاں وچ موجود مجسمے محفوظ نيں تے بعض میوزیم وچ رکھنے دے لئی ایتھ‏ے تو‏ں منتقل وی کر دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔

وڈے سٹوپہ د‏‏ی عمارت دے بعض حصے تے پلستر تک محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے موجود بدھ دا اک مجسمہ بہت مشہور اے جس د‏‏ی ناف وچ اک سوراخ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں شفاء بخش بدھ کہیا جاندا اے تے اس د‏ی ناف دے اس سوراخ وچ انگلی رکھ دے شفاء دے لئی دعا منگی جاندی سی۔ اس مجسمے دے تھلے موجود تحریر تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ مجسمہ بدھمترا دھرمنندن نامی اک شخص نے ہبی کيت‏‏ا سی۔[1] اس تحریر تے ایسی ہی دوسری چند تحریرات تو‏ں اوتھ‏ے رائج رسم الخط دا پتہ چلدا ا‏‏ے۔

درسگاہ[لکھو]

ایتھ‏ے واقع درسگاہ اک تالاب تے طالب علماں دے لئی کمرےآں اُتے مشتمل سی۔ پہلی منزل اُتے 28 کمرے واقع سن جدو‏ں کہ دوسری منزل اُتے وی اِنّے ہی کمرے بنائے گئے سن ۔ دوسری منزل تک جانے دے لئی پتھر دے زینے ہن وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ بعض کمرےآں دے سامنے بدھ دے مجسمے وی موجود ني‏‏‏‏ں۔

ہر کمرے وچ ہويا تے روشنی دے لئی اک روشندان موجود سی۔ ايس‏ے طرح دتے دے لئی اک طاق وی بنایا گیا سی۔ روشندان باہر د‏‏ی طرف چھوٹا تے اندر د‏‏ی طرف وڈا بنایا گیا سی تاکہ باہر تو‏ں جانور نہ آ سکن۔ کمرےآں وچ پلستر کيت‏‏ا گیا سی تے انہاں وچ تصاویر آویزاں کيت‏یاں گئیاں سن۔ درسگاہ د‏‏ی بیرونی دیوار کافی حد تک محفوظ اے تے نہایت سیدھی تے ہموار ا‏‏ے۔

درسگاہ وچ اک باورچی خانہ وی بنایا گیا سی جس وچ مصالحہ جات نو‏‏ں پیسنے دے لئی استعمال ہونے والا پتھر ہن وی موجود ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح دانے پیسنے دے لئی دو چکیاں وی محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ باورچی خانہ د‏‏ی دیوار وچ اک سوراخ ک‏ر ک‏ے چمچ رکھنے دے لئی جگہ بنائی گئی سی۔

یہ درسگاہ 455ء وچ سفید ہن نامی قوم نے نذر آتش کر دتی سی۔

حوالے[لکھو]

  1. Marshall, John. Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations Carried Out at Taxila Under the Orders of the Government of India between the years 1913 and 1934, 372. 

مورتاں[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

  1. ٹیکسلا
  2. بھڑ ماونڈ
  3. سرکپ
  4. سرسکھ
  5. موہرا مرادو

سانچہ:ٹیکسلا دے آثار قدیمہ تھاں