گجرات سلطنت
Sultanate of Gujarat | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1407–1573 | |||||||||||||
![]() Flag | |||||||||||||
![]() Gujarat Sultanate in 1525 | |||||||||||||
دار الحکومت | پٹن، گجرات (1407–1411) احمد آباد (بھارت) (1411–1484, 1535–1573) چامپانیر (1484–1535) | ||||||||||||
عام زباناں | Old Gujarati فارسی زبان (official) | ||||||||||||
مذہب | ہندو مت اسلام جین مت | ||||||||||||
حکومت | مطلق العنان بادشاہت | ||||||||||||
خاندان مظفریہ (گجرات) | |||||||||||||
• 1407–1411 | Muzaffar Shah I (first) | ||||||||||||
• 1561-1573, 1584 | Muzaffar Shah III (last) | ||||||||||||
تاریخ | |||||||||||||
• Declared independence from Delhi Sultanate by Muzaffar Shah I | 1407 | ||||||||||||
• Annexed by جلال الدین اکبر | 1573 | ||||||||||||
آیزو 3166 رمز | [[آیزو 3166-2:|]] | ||||||||||||
| |||||||||||||
موجودہ حصہ | گجرات (بھارت)، دمن و دیو و ممبئی in ![]() |
سلطنت گجرات (انگریزی: Gujarat Sultanate) قرون وسطی وچ ابتدائی پندرہويں صدی وچ موجودہ گجرات وچ قائم ہونے والی اک مسلم سلطنت سی۔ اس دے بانی خاندان مظفریہ دے مظفر شاہ اول سن ۔ [۱]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Death_of_Sultan_Bahadur_in_front_of_Diu_against_the_Portuguese_1537_Akbar_Nama_end_of_16th_century.jpg/220px-Death_of_Sultan_Bahadur_in_front_of_Diu_against_the_Portuguese_1537_Akbar_Nama_end_of_16th_century.jpg)
گجرات سلطنت اک وسطی ہندوستانی مسلم راجپوت بادشاہی سی جو 15 واں صدی دے اوائل وچ موجودہ گجرات ، ہندوستان وچ قائم ہوئی سی ۔ حکمراں مظفری خاندان کے بانی ، ظفر خان (بعد وچ مظفر شاہ اول ) نوں ناصر الدین محمد بن تغلق چہارم نے سنہ 1391 وچ گجرات دا گورنر مقرر کيتا سی ، اس وقت شمالی ہندوستان وچ مرکزی ریاست دی حکمران ، دہلی سلطنت سی۔ ظفر خان دے والد سدھارن ، ٹنکا راجپوت سن جنہاں نے اسلام قبول کيتا سی۔ [۲][۳] ظفر خان نے انہیلواڈا پٹن دے نیڑے فرحت الملک نوں شکست دتی تے اس شہر نوں اپنا دار الحکومت بنایا۔ تیمور دے دہلی اُتے حملے دے بعد ، دہلی سلطنت کافی حد تک کمزور ہوئے گئی لہذا اس نے 1407 وچ خود نوں آزاد قرار دتا تے باضابطہ طور اُتے گجرات سلطنت قائم کيتی۔ اگلے سلطان ، اس دے پوتے احمد شاہ اول نے 1411 وچ نويں راجگڑھاحمد آباد دی بنیاد رکھی۔ اس دے جانشین محمد شاہ دوم نے بیشتر راجپوت سرداراں نوں محکوم کر دتا۔ سلطنت دی خوشحالی محمود بیگڑا کے دور حکومت وچ اپنے عروج نوں پہنچی ۔ اس نے بیشتر راجپوت سرداراں نوں اپنے ماتحت کر دتا تے دیو دے ساحل اُتے بحری فوج بنائی۔ 1509 وچ ، پرتگالیاں نے دیئو دی لڑائی کے بعد گجرات دے سلطان توں دیئو نوں فتح کر ليا۔ سلطنت دے زوال دا آغاز 1526 وچ سکندر شاہ دے قتل توں ہويا۔ مغل بادشاہ ہمایوں نے 1535 وچ گجرات اُتے حملہ کيتا تے مختصر طور اُتے اس اُتے قبضہ کر ليا۔ اس دے بعد بہادر شاہ نوں پرتگالیاں نے 1537 وچ معاہدہ کردے ہوئے مار ڈالیا۔ سلطنت دا خاتمہ 1573 وچ ہويا ، جدوں اکبر نے گجرات نوں اپنی سلطنت وچ شامل کے لیا۔ آخری حکمران مظفر شاہ سوم نوں قیدی بنا کے آگرہ لے جایا گیا سی۔ 1583 وچ ، اوہ جیل توں فرار ہوئے گیا تے رئیساں دی مدد توں اکبر دے جنرل عبد الرحیم خان خاناں دے ہتھوں شکست کھا جانے توں پہلے ، قلیل اقتدار دوبارہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا۔
اصل
[سودھو]سلطانیت دی ابتدا دو تنکا راجپوت بھائیاں دے نال اے جو سہارن تے سادھو دے ناں توں نيں جو تھانسر (اب ہریانہ وچ ) دے رہنے والے سن ۔ محمد بن تغلق کی حکومت دے دوران ، اس دا کزن فیروز شاہ تغلق اک بار شکار دی مہم وچ سی تے اپنا راستہ کھو گیا سی۔ اوہ اک پنڈ پہنچیا تے سادھو تے سہارن دا سامنا کيتا۔ بھائیاں نے مہمان نوازی کردے ہوئے اس دا خیر مقدم کيتا ۔ شراب پینے دے بعد ، اس نے بادشاہ دے کزن تے جانشین دی حیثیت توں اپنی شناخت ظاہر کيتی۔ بھائیاں نے اپنی خوبصورت بہن نوں نکاح وچ پیش کيتا تے اس نے قبول کر ليا۔ اوہ فیروز شاہ تغلق دے ہمراہ اپنی بہن دے ہمراہ دہلی گئے۔ انہاں نے اوتھے اسلام قبول کيتا۔ سادھو نے نواں ناں شمشیر خان ، جدوں کہ سدھارن نے وجیہہ الملک ناں اختیار کيتا۔ اوہ سنت مخدوم سید جہانیاں جہانگشی عرف عرف سید جلال الدین بخاری دے مرید سن ۔ [۲][۳] [۴]
تریخ
[سودھو] گجرات سلطنت مظفری خاندان (1407–1573) | |
دہلی سلطنت دے تحت گجرات | (1298–1407) |
مظفر شاہ اول | |
محمد شاہ اول | (1403–1404) |
مظفر شاہ اول | (1404–1411) (دوسرا دور) |
احمد شاہ اول | (1411–1442) |
محمد شاہ دوم | (1442–1451) |
احمد شاہ دوم | (1451–1458) |
داؤد شاہ | (1458) |
محمود شاہ اول بیگڑا | (1458–1511) |
مظفر شاہ دوم | (1511–1526) |
سکندر شاہ | (1526) |
محمود شاہ دوم | (1526) |
بہادر شاہ | (1526–1535) |
مغل سلطنت ہمایوں دے ماتحت | (1535–1536) |
بہادر شاہ | (1536–1537) (دوسرا دور) |
میران محمد شاہ اول ( فاروقی خاندان ) | (1537) |
محمود شاہ سوم | (1537–1554) |
احمد شاہ سوم | (1554–1561) |
مظفر شاہ سوم | (1561–1573) |
اکبر دے گجرات ماتحت مغل سلطنت | (1573–1584) |
مظفر شاہ سوم | (1584) (دوسرا دور) |
اکبر دے ماتحت مغل سلطنت | (1584–1605) |
ابتدائی حکمران
[سودھو]دہلی سلطان فیروز شاہ تغلق نے ملک مفرح ، جسنوں 1377 وچ فرحت الملک تے رستی خان وی کہیا جاندا اے ،گجرات دا گورنر دا مقرر کيتا ۔ 1387 وچ ، سکندر خان نوں انہاں دی جگہ لینےدے لئی بھیجیا گیا ، لیکن اوہ فرحت الملک دے ہتھوں شکست کھا گیا تے اسنوں مار ڈالیا گیا۔ سنہ 1391 وچ ، سلطان ناصر الدین محمد بن تغلق نے وجیہہ الملک دے بیٹے ظفر خان نوں گجرات دا گورنر مقرر کيتا تے اسنوں مظفر خان دا لقب عطا کيتا (دور. 1391–1403 ، 1404–1411)۔ سنہ 1392 وچ ، اس نے انھیلواڈا پٹن دے نیڑے ، کمبوئی دی لڑائی وچ فرحت الملک نوں شکست دتی تے انھیلواڑہ پٹن شہر اُتے قبضہ کيتا۔ [۵] [۴]
1403 وچ ، ظفر خان دے بیٹے تاتار خان نے اپنے والد توں دہلی اُتے مارچ کرنے دی تاکید دی ، جس توں اس نے انکار کر دتا۔ نتیجہ دے طور اُتے ، 1408 وچ ، تاتار نے اسنوں اشوال (مستقبل دے احمدآباد) وچ قید کر دتا تے اپنے آپ نوں محمد شاہ اول (دور. 1403–1404) دے عنوان توں سلطان قرار دتا۔ اس نے دہلی دی طرف مارچ کيتا ، لیکن راستے وچ اسنوں اس دے چچا شمس خان نے زہر دے دتا۔ محمد شاہ دی موت دے بعد ، مظفر نوں جیل توں رہیا کيتا گیا تے اس نے انتظامیہ دا کنٹرول سنبھال لیا۔ 1407 وچ ، اس نے اپنے آپ نوں سلطان مظفر شاہ اول قرار دے دتا ، شاہی دا اشارہ لیا تے اس دے ناں اُتے سکے جاری کیتے۔ 1411 وچ انہاں دی موت دے بعد ، اس دے بعد اس دے پوتے ، تاتار خان دے بیٹے ، احمد شاہ اول نے اس دی جگہ لی ۔ [۴] [۵]
احمد شاہ اول
[سودھو]اس دے الحاق دے فورا بعد ، احمد شاہ اول نوں انہاں دے ماماں دی بغاوت دا سامنا کرنا پيا۔ اس بغاوت دی قیادت اس دے سب توں وڈے چچا فیروز خان نے دی ، جس نے خود نوں بادشاہ قرار دتا۔ بالآخر فیروز تے اس دے بھائیاں نے اس دے سامنے ہتھیار ڈال دیے۔ اس بغاوت دے دوران مالوا سلطنت کے سلطان ہوشنگ شاہ نے گجرات اُتے حملہ کيتا۔ اس بار اسنوں پسپا کر دتا گیا لیکن اس نے 1417 وچ خاندیشکے فاروقی خاندان دے حکمران ناصر خان دے نال مل کے فیر حملہ کيتا تے سلطان پور تے نندوربر اُتے قبضہ کيتا۔ گجرات دی فوج نے انھاں شکست دتی تے بعد وچ احمد شاہ نے 1419 ، 1420 ، 1422 تے 1438 وچ مالوا وچ چار مہمات دی قیادت کيتی۔ [۶]
1429 وچ ، بہمنی سلطان احمد شاہ دی مدد توں جھالاواد دے کنہا راجا نے نندوربر نوں تباہ کر دتا۔ لیکن احمد شاہ دی فوج نے بہمنی فوج نوں شکست دے دتی تے اوہ دولت آباد فرار ہوئے گئے۔ بہمنی سلطان احمد شاہ نے مضبوط کمک بھیج دتی تے خاندیش فوج وی انہاں وچ شامل ہوئے گئی۔ انہاں نوں دوبارہ گجرات دی فوج نے شکست دتی۔ آخر وچ ، احمد شاہ نے تھانہ تے ماہم نوں بہمنی سلطنت توں جوڑ لیا۔ [۶]
اپنے دور حکومت دے آغاز وچ ، انہاں نے احمد آباد شہر دی بنیاد رکھی جسنوں انہاں نے دریائے سابرمتی دے کنارے اُتے شہر معظم (عظیم شہر) دے طور اُتے اسٹائل کيتا سی۔ انہاں نے راجگڑھانہیلواڈا پٹن توں احمد آباد منتقل کيتا۔ احمد آباد وچ جامع مسجد (1423) انہاں دے دور وچ تعمیر ہوئی سی۔ [۷] سلطان احمد شاہ 1443 وچ فوت ہويا تے اس دے بعد اس دے وڈے بیٹے محمد شاہ II نے انہاں دی جگہ لی ۔ [۶]
احمد شاہ اول دے جانشین
[سودھو]محمد شاہ دوم (سن 1442–1451) نے پہلے ایدار دے خلاف مہم دی قیادت دی تے اس دے حکمران راجا ہری رائے یا بیر رائے نوں اپنے اختیار دے تابع کرنے اُتے مجبور کيتا۔ اس دے بعد انہاں نے ڈنگر پور کے راول توں خراج وصول کيتا۔ 1449 وچ ، اس نے چمپنیر دے خلاف مارچ کيتا ، لیکن چمپانیر دے حکمران راجا کانک داس نے مالوا سلطان محمود خلجی کی مدد توں اسنوں پسپائی اُتے مجبور کر دتا۔ واپسی دے سفر وچ ، اوہ شدید بیمار ہوئے گئے تے فروری 1451 وچ فوت ہوئے گئے۔ انہاں دی وفات دے بعد ، اس دا بیٹا قطب الدین احمد شاہ II (دور. 1451–1458) اس دا جانشین ہويا۔ [۸] احمد شاہ دوم نے خلجی نوں کاپڈوانج وچ شکست دتی۔انہاں نے فیروز خان نوں ناگور دا حکمران بننے وچ چتورکے رانا کمبھا دے خلاف مدد کيتی جو اس دا تختہ الٹنے دی کوشش وچ سی۔ 1458 وچ احمد شاہ دوم دی موت دے بعد ، رئیساں نے اس دے چچا داؤد خان ولد احمد شاہ اول نوں تخت اُتے اٹھایا۔
محمود بیگڑا
[سودھو]لیکن ست یا ستائیس دن دے قلیل عرصے وچ ، رئیساں نے داؤد خان نوں معزول کر دتا تے محمد شاہ دوم دے بیٹے فتح خان تخت نشین ہوئے گئے۔ فتح خان نے ، ابو الفت محمود شاہ لقب اختیار کيتا ، جو محمود شاہ اول بیگڑا دے ناں توں مشہور سی۔ اس نے بادشاہی نوں ہر طرف ودھیا دتا۔ اسنوں بیگڑا لقب ملا ، جس دا لفظی معنی دو قلعےآں دا فاتح سی ، شاید گرنار تے چمپنر قلعےآں نوں فتح کرنے دے بعد۔ محمود 23 نومبر 1511 نوں فوت ہويا۔ [۹]
مظفر شاہ دوم تے انہاں دے جانشین
[سودھو]خلیل خان ، محمود بیگڑا دے بیٹے ، مظفر شاہ II دے لقب توں اپنے والد دے بعد تخت نشین ہوئے۔ 1519 وچ ، چتوڑ دے رانا سنگھا نے مالوا تے گجرات دے سلطنتاں دی مشترکہ فوج نوں شکست دتی تے مالوا دے اسیر محمود شاہ دوم نوں اپنے نال لےگیا۔ مظفر شاہ نے مالوا اک لشکر بھیجیا لیکن انہاں دی خدمات دی ضرورت نئيں سی کیونجے رانا سانگا نے فراخ دلی محمود شاہ دوم نوں تخت اُتے بحال کر دتا سی۔ رانا سنگا نے بعد وچ گجرات اُتے حملہ کيتا تے سلطنت دے خزانےآں نوں پرت لیا ، جس توں اس دے وقار نوں بہت نقصان پہنچیا۔ [۱۰] انہاں دا انتقال 5 اپریل 1526 نوں ہويا تے انہاں دے بعد انہاں دے سب توں وڈے بیٹے سکندر نے انہاں دا تخت سنبھالیا۔ [۱۱]
کچھ مہینےآں دے بعد ، سکندرشاہ نوں اک درباری عماد الملک نے قتل کر دتا ، جس نے سکندر دے اک چھوٹے بھائی ، جس دا ناں نصیر خان سی ، نوں محمود شاہ دوم دے لقب توں تخت اُتے بٹھایا تے اس دی طرف توں حکومت کيتی۔ مظفر شاہ دوم دے دوسرے بیٹے ، بھدور خان گجرات دے باہر توں واپس آئے تے امرا اس وچ شامل ہوئے گئے۔ بہادر نے اک بار چمپنر اُتے مارچ کيتا ، اس نے عماد الملک نوں پھڑ لیا تے اسنوں پھانسی دے دتی تے نصیر خان نوں زہر دے کے 1527 وچ بہادر شاہ دے لقب توں تخت اُتے بیٹھیا۔
بہادر شاہ تے اس دے جانشین
[سودھو]بہادر شاہ نے اپنی سلطنت نوں ودھایا تے پڑوسی ریاستاں دی مدد دے لئی مہم چلائے۔ 1532 وچ ، گجرات مغل شہنشاہ ہمایوں دے حملے وچ آیا تے گر گیا۔ بہادر شاہ نے 1536 وچ بادشاہی دوبارہ حاصل کيتی لیکن پرتگالیاں نے جہاز اُتے انہاں دے نال معاہدہ کردے وقت اسنوں ہلاک کر دتا گیا۔ [۱۲]
بہادر دا کوئی بیٹا نئيں سی ، لہذا اس دی موت دے بعد جانشینی دے بارے وچ کچھ غیر یقینی صورت حال سی۔ مفرور مغل شہزادہ محمد زمان مرزا نے اس دعوے اُتے دعویٰ کيتا کہ بہادر دی والدہ نے انہاں نوں اپنے بیٹے دی حیثیت توں قبول کيتا۔ رئیساں نے بہادر دے بھتیجے خاندیش دے میران محمد شاہ نوں دا اس دا جانشین منتخب کيتا ، لیکن گجرات جاندے ہوئے انہاں دا انتقال ہوئے گیا۔ آخر کار ، رئیساں نے بہادر دے بھائی لطیف خان دے بیٹے محمود خان نوں اس دا جانشین منتخب کيتا تے اوہ 1538 وچ محمود شاہ سوم دے طور اُتے تخت اُتے بیٹھیا ۔ محمود شاہ سوم نوں اپنے رئیساں نال جنگ لڑنی پئی جو آزادی وچ دلچسپی رکھدے سن ۔ اوہ 1554 وچ اپنے خادم دے ہتھوں ماریا گیا سی۔ احمد شاہ سوم نے انہاں دی جانشینی دی لیکن ہن ریاست دی حکمرانیاں دا کنٹرول انہاں درباریاں دے ہتھوں وچ سی جنہاں نے بادشاہت نوں آپس وچ ونڈ لیا۔ اسنوں 1561 وچ قتل کيتا گیا سی۔ اس دے بعد مظفر شاہ سوم دا تخت نشین ہويا ۔
مظفر شاہ سوم
[سودھو]مغل شہنشاہ اکبر نے 1573 وچ گجرات نوں اپنی سلطنت وچ شامل کے لیا تے گجرات مغل صوبہ بن گیا۔ مظفر شاہ سوم نوں قیدی بنا کے آگرہ پہنچایا گیا سی۔ 1583 وچ ، اوہ جیل توں فرار ہوئے گیا تے رئیساں دی مدد توں جنوری 1584 وچ اکبر دے جنرل عبد الرحیم خان خاناں کے ہتھوں شکست کھا جانے توں پہلے ، قلیل اقتدار دوبارہ حاصل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا۔ اوہ بھج گیا تے آخر کار ریاست نوان نگر دے جام ستاجی دے تحت پناہ لیا۔ بھچر موری دی لڑائی اس دی حفاظت دے لئی 1591 وچ مرزا عزیز کوکا دی سربراہی وچ مغل افواج تے مشترکہ کاٹھیواڑ فورسز دے وچکار لڑی گئی۔ مغلاں دے سامنے ہتھیان سُٹن دے بعد اس نے آخر کار خودکشی کرلئی-
انتظامیہ
[سودھو]گجرات نوں سیاسی طور اُتے دو اہم حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ اک ، جسنوں مرکزی اتھارٹی دے زیر انتظام خالصہ یا تاج ڈومین کہیا جاندا اے۔ دوسرا ، خدمت وچ یا رقم وچ خراج وصول کرنے اُتے ، اپنے سابق حکمراناں دے ماتحت رہ گیا۔ مختلف سرداراں دے ذریعہ خراج دی رقم دا انحصار انہاں دے علاقے دی قیمت اُتے نئيں ، بلکہ انہاں شرائط اُتے سی جدوں اوہ بادشاہ دے جاگیردار بننے اُتے راضی ہوئے گئے سن ۔ ایہ خراج وقتا فوقتا بادشاہ دی سربراہی وچ فوجی مہماں دے ذریعہ اکٹھا کيتا جاندا سی تے اسنوں ملگگری یا ملک اُتے قبضہ کرنے والے سرکٹس کہیا جاندا سی۔
جاگیردار ریاستاں دا داخلی انتظام انہاں دے خراج دی ادائیگی توں متاثر نئيں ہويا سی۔ انصاف دا انتظام کيتا گیا تے محصول ايسے طرح جمع کيتا گیا جداں چولوکيتا بادشاہاں دے تحت سی۔ پہلے دی طرح محصولات وچ حاصل شدہ فصلاں دا کچھ حصہ خاص سیسز ، تجارت تے ٹرانزٹ واجگل کيتی مد وچ پورا کيتا گیا سی۔ علاقے دے مطابق فصلاں دے چیف دا حصہ مختلف سی۔ ایہ کدی کدائيں ہی پیداوار دا اک تہائی توں تجاوز کردا اے ، ایہ کدی کدائيں ہی اک چھیويں توں کم ہُندا اے۔ کچھ حصےآں توں چیف دے حصے دا کاشتکار براہ راست کاشتکار توں منتری نامی ایجنٹاں دے ذریعہ وصمل کيتا گیا سی۔ دوسرے حصےآں توں ایہ ذخیرہ اعلیٰ زمینداراں دے ذریعے ہُندا سی۔
- ضلعے تے تاج دی زمیناں
احمدآباد بادشاہاں نے اپنے علاقے دا اوہ حصہ جو انہاں دے براہ راست اختیار دے تحت سی اسنوں ضلعے یا سرکیوں وچ تقسیم کر دتا ۔ ایہ ضلعے دو طریقےآں وچوں اک وچ زیر انتظام سن ۔ انہاں نوں یا تاں فوجی دستےآں دی مدد دے لئی رئیساں دے سپرد کيتا گیا سی یا انہاں نوں تاج ڈومین دی حیثیت توں وکھ کر دتا گیا سی تے تنخواہ دار افسران انہاں دا انتظام کردے سن ۔ تاج ڈومین دی حیثیت توں مقرر کردہ ضلعے دے انچارج افسراں نوں مکتی کہیا جاندا تھا ۔ انہاں دے چیف فرائض امن دے تحفظ تے محصول نوں جمع کرنا سن ۔ نظم و ضبط دی بحالی دے لئی ، احمد آباد وچ واقع فوج دے ہیڈ کوارٹر دے فوجیاں دی اک ٹکڑی نوں انہاں ہر اک ڈویژن وچ خدمات دے لئی علاحدہ کيتا گیا سی تے اسنوں ضلعی گورنر دی سربراہی وچ رکھیا گیا سی۔ اک ہی وقت وچ ، باقاعدہ فوج دی اس لاتعلقی دی موجودگی دے علاوہ ، ہر ضلع وچ اک مخصوص قلعے دار چوکیوں اُتے مشتمل سی جسنوں تھنس کہیا جاندا تھا ، جو ملک دے کردار تے لوکاں دے مزاج دے مطابق مختلف ہُندی اے۔ ایہ عہدے دار تھانیدار دے ضلعی گورنر دے ماتحت کہلانے والے افسراں دے انچارج سن ۔ انہاں اُتے مقامی فوجیاں دی ٹکڑیاں رکھی گئياں ، جنہاں دی دیکھ بھال دے لئی ، رقم دی ادائیگی دے علاوہ ، اس عہدے دے پڑوس وچ اک چھوٹی سی جگہ مختص کيتی گئی سی۔ خراج جمع کرنے والی فوج دی آمد اُتے انہاں ضلعے دے گورنرز جنہاں توں ایہ گزردا اے توقع کيتی جاندی اے کہ اوہ اپنے مقامی دستے دے نال مرکزی باڈی وچ شامل ہون گے۔ دوسرے اوقات وچ ضلعی گورنراں دے پاس انہاں دے چارج وچ رہنے والے جاگیرداراں اُتے بوہت گھٹ کنٹرول سی۔ گجرات دی سلطنت وچ پچیس سرکار (انتظامی یونٹ) شامل سن ۔
- مالی
مالی مقاصد دے لئی ہر ضلع یا سرکار اک ادا سرکاری سٹائل کروانے امل یا تحصیلدار تحت ذیلی ڈویژناں یا پرگنہ ، ہر اک دی اک مخصوص تعداد وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ انہاں سب ڈویژنل افسران نوں اپنے چارج دے تحت دیہات دے سربراہان دی مدد توں ، ریاست دے مطالبے دا ، جو پیداوار دے نیم نصف حصے وچ آیا ، دا احساس ہويا۔ شمالی گجرات دے شیئر ہولڈ تے سادہ دیہاتاں وچ ایہ پنڈ دے ہیڈمیناں نوں پٹیل دی طرح دا درجہ دتا گیا سی یا مسلمان مصنفاں دے مطابق مکدام نے تے جنوب دے آسان پنڈ وچ اوہ دیسائی دے ناں توں جانے جاندے سن ۔ انہاں نے مشترکہ دیہات وچ حصہ داراں دے درمیان تے انفرادی کاشت کاراں توں آسان دیہاتاں وچ کُل مطالبہ دی آخری تقسیم دا انتظام کيتا۔ سب ڈویژنل آفیسر نے اپنے سب ڈویژن وچ دیہاتاں دے کھاتاں دا بیان ڈسٹرکٹ افسر دے سامنے پیش کيتا ، جس دے پورے ضلع دی آمدنی دا ریکارڈ عدالت وچ ہیڈ ریونیو آفیسر دے پاس بھجوایا گیا سی۔ اس دے معاوضے دے اندرونی انتظام دی جانچ پڑتال دے طور اُتے تے خاص طور اُتے محصول دی وصولی دے کم وچ اس دی مدد کرنے دے لئی ، ہر ضلعی گورنر دے نال اک اکاؤنٹنٹ توں وابستہ سی۔ ہور ایہ کہ انہاں افسراں وچوں ہر اک دوسرے اُتے زیادہ معائنہ ہوسکدا اے ، احمد شاہ اول نے ایہ قاعدہ نافذ کيتا کہ جدوں شاہی غلاماں وچوں گورنر دا انتخاب کيتا گیا تاں اکاؤنٹنٹ آزاد آدمی ہونا چاہیے تے ایہ کہ جدوں اکاؤنٹنٹ ضلع غلام سی۔ کِسے دوسرے طبقے توں گورنر دا انتخاب کيتا جانا چاہیے۔ ایہ عمل مظفر شاہ دوم دے دور دے اختتام تک برقرار سی ، جدوں ، میراتحمدی کے مطابق ، فوج وچ بہت زیادہ اضافہ ہويا تے وزراء ، محصول دی تفصیلات نوں کم کردے ہوئے ، معاہدے اُتے قائم ہوئے گئے ، تاکہ بہت سارے پہلے اک روپیہ حاصل کرنے والے حصے ہن دس پیدا کردے سن تے بوہت سارے دوسرے ست اٹھ یا نو تے کِسے جگہ وچ دس توں ویہہ فیصد توں کم اضافہ نئيں ہُندا سی۔ اک ہی وقت وچ تے وی بہت ساری تبدیلیاں رونما ہوئیاں تے انتظامیہ وچ بدعت دی روح پھیلی جس توں اکاؤنٹس دی جانچ پڑتال دا متناسب نظام ختم ہوئے گیا تے گجرات وچ بغاوت تے الجھن پھیل گئی۔
تریخ دے ماخذ
[سودھو]میراتِ سکندری گجرات سلطانیت دی مکمل تریخ اُتے اک فارسی کتاب اے جو سکندر دے بیٹے ، محمد عرف مانجھو دے بیٹے ، اکبر دے بیٹے نے لکھی سی جسنوں اکبر کےگجرات فتح کرنے دے فورا بعد ہی ایہ لکھیا سی۔ اس نے تریخ دے پہلے کماں تے اہل اقتدار توں مشورہ کيتا سی۔ تریخ گجرات دے سلطان دے ہور فارسی کارنامےآں وچ مظفر شاہ اول دی حکومت دے بارے وچ تریخ مظفر شاہی ، لنمی شیرازی دی تریخ احمد شاہی ، تریخ محمود شاہی ، طبقات محمود شاہی ، ماتھی محمود شاہی ،محمود اول دے بارے وچ ، تریخ مظفر شاہی مظفر شاہ دوم دی فتح منڈو دے بارے وچ ، تریخ وچ بہادر شاہی عرف طبقات حسم خانی ، تریخ گجرات از ابو تراب والی ، میرات اول۔ -احمدی۔ تریخ گجرات دے بارے وچ عربی وچ دتے جانے والے دوسرے اہم کم وچ ظفر الولیہ بی مظفر و علیح از حاجی دبیر وی شامل نيں۔
فن تعمیر
[سودھو]مظفری حکمرانی دے دوران احمد آباد دنیا دے سب توں وڈے تے امیر ترین شہراں وچوں اک بن گیا ، حوالےدی لوڑ؟ تے سلطان اک مخصوص فن تعمیر دے سرپرست سن جس نے گجرات دی دیسی ہندو تے جین آرکیٹیکچرل روایات دے نال اسلامی عناصر نوں ملیا دتا۔ گجرات دے اسلامی فن تعمیر دے متعدد آرکیٹیکچرل عناصر نوں بعد وچ مغل فن تعمیر وچ پایا گیا ، بشمول سجاوٹی محراب تے مینار ، جالی (پتھر وچ کھدی ہوئی اسکریناں) تے چھتریاں ۔
ہور ویکھو
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ ۲.۰ ۲.۱ Rajput, Eva Ulian, pg. 180
- ↑ ۳.۰ ۳.۱ The Rajputs of Saurashtra, Virbhadra Singhji, pg. 45
- ↑ ۴.۰ ۴.۱ ۴.۲ Taylor 1902.
- ↑ ۵.۰ ۵.۱ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 155-7
- ↑ ۶.۰ ۶.۱ ۶.۲ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 157-60
- ↑ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 709-23
- ↑ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 160-1
- ↑ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 162-7
- ↑ Bayley's Gujarat, p. 264.
- ↑ Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 167-9
- ↑ "The Cambridge History of the British Empire". CUP Archive. 26 July 2017. https://books.google.com/books?id=Y-08AAAAIAAJ&pg=PA14.
کتابیات
[سودھو]- Empty citation (help)سانچہ:PD-notice
- Empty citation (help)
باہرلے جوڑ
[سودھو]
سانچہ:بھارت-نامکمل | سانچہ:بھارت-جغرافیہ-نامکمل |