ضیاء الرحمان

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
Ziaur Rahman
Ziaur Rahman 1979.jpg
Rahman in 1979 in the Netherlands

منصب اتے
21 اپریل 1977 – 30 مئی 1981
وزیرِ اعظم Mashiur Rahman (Acting)

Shah Azizur Rahman

نائب صدر Abdus Sattar
پیشرو Abu Sadat Mohammad Sayem
جانشین Abdus Sattar

منصب اتے
24 اگست 1975 – 3 نومبر 1975
پیشرو K M Shafiullah
جانشین Khaled Mosharraf
منصب اتے
7 نومبر 1975 – 1 دسمبر 1978
پیشرو Khaled Mosharraf
جانشین Hussain Muhammad Ershad

جم 19 جنوری 1936(1936-01-19)
Bagbari، Bengal Presidency، British India

(now Bogra، Bangladesh)

وفات 30 مئی 1981(1981-05-30) (عمر 45)
Chittagong، Bangladesh
قومیت British India (1936–1947)، Pakistan (1947–1971)، Bangladesh (1971–1981)
سیاسی جماعت Bangladesh Nationalist Party
جیون ساتھی Khaleda Zia
بچے Tarique Rahman

Arafat Rahman

مادر علمی D. J. Science College

Pakistan Military Academy Command and Staff College

پیشہ Military officer، Politician
فوجی خدمات
وفاداری  پاکستان (before 1971)

 بنگلہ دیش

نوکری/شاخ  پاکستان Army (1955–1971)

Bangladesh Army seal Bangladesh Army (1971–1978)

نوکری دے سال 1955–1971 (Pakistan)

1971–1978 (2003) A Political Chronology of Central, South and East Asia. Europa Publications, 18. ISBN 978-1-135-35680-4.  (Bangladesh)

عہدہ Lieutenant General،"List of Chief of Army Staff". https://www.army.mil.bd/List-of-Chief-of-Army-Staff.  Service number: BA-69
اکائی East Bengal Regiment
اَمر
اعزازات Bir Uttom

Hilal-i-Jur'at Order of the Nile Hero of the Republic Order of the Yugoslav Star


ضیاء الرحمٰن ( بنگالی: জিয়াউর রহমান ضیاء الرحمٰن ; 19 جنوری 1936 [1] - 30 مئی 1981)، ہلال ای جرات، بیر اتم بنگلہ دیش دے صدر سن۔ اوہ اک آرمی اہلکار بن گیا سی اتے راجنیتیوان بن گیا سی، جس نے اک سیوا کرن والے میجر وجوں، شیخ مجیب الرحمٰن دی طرفوں 27 مارچ 1971 نوں بنگلہ دیش دی آزادی دا اعلان کیتا سی۔ [2] اوہ 21 اپریل 1977 نوں بنگلہ دیش دا صدر بنیا۔ اس نوں 30 مئی 1981 نوں چٹگاؤں وچ اک فوجی بغاوت دی قتل وچ ماریا گیا سی۔ [3] ضیاء الرحمن 19 جنوری 1936 نو‏‏ں پیدا ہويا تے 30 مئی 1981 نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ آپ 21 اپریل 1977 نو‏‏ں بنگلہ دیش دے چوتھے صدر بنے۔ ضیاء الرحمن دے والد دا ناں منصور رحمان تے والدہ دا ناں جہان آرا خاتون سی ۔ ہندوستان د‏‏ی تقسیم دے بعد آپ دے والد کراچی منتقل ہوئے گئے جتھ‏ے ضیاء الرحمن نے اپنی ابتدائی تعلیم حاصل کيتی۔ 1953 وچ ضیاء الرحمن پاکستان ملٹری اکیڈمی کاکول وچ کیڈٹ بھرتی ہوئے۔18 ستمبر 1955 نو‏‏ں بارہويں پی ایم اے لانگ کورس وچ آپ پاس آؤٹ ہوئے۔ 1960 وچ آپ د‏‏ی شادی خالدہ ضیا دے نال ہوئی، جو بعد وچ بنگلہ دیش د‏‏ی وزیر اعظم بنیاں۔


رحمٰن شروعات وچ بی ڈی ایف سیکٹر بی ڈی ایف سیکٹر 1 دا بنگلہ دیش فورساں دا کمانڈر سی، اتے جون توں بنگلہ دیش فوج دے سیکٹر 11 دے بی ڈی ایف دے کمانڈر اتے 1971 وچ پاکستان توں دیش دی آزادی دی لڑائی دوران ادھ جولائی توں زیڈّ فورس دے برگیڈ کمانڈر سن۔ اسنے اصل وچ بنگلہ دیش دی آزادی دے اعلان پتر نوں 27 مارچ نوں چٹگاؤں دے کلورگھاٹ ریڈیو سٹیشن توں براڈکاسٹ کیتا سی۔ آزادی دی لڑائی دے بعد، رحمٰن بنگلہ دیش فوج وچ اک برگیڈ سپہ سالار، بعد وچ بنگلہ دیش فوج سٹاف اتے سٹاف دے مکھ دا اپ مکھی بنیا۔ [4] دیش دی لیڈرشپ لئی اسدی چڑھائی اک سازش دے نتیجے وجوں ہوئی سی جو بنگلہ دیش دے بانی پردھان شیخ مجیب الرحمٰن دی قتل توں بعد شروع ہوئی سی، فوجی بغاوت دی اک فوجی شاخاں توں بعد اک پلٹن اتے فوجی دے اندر جوابی بغاوت تے قابو پاؤن لئی اسدی چڑائی کیتی سی۔ ٹکڑی ضیاء الرحمٰن نے مشتاق سرکار ولوں تھوپے مارشل لاء تحت پہلاں ہی سرکار دے مکھی وجوں اصل طاقت حاصل کر لئی سی۔ اوہناں نے 1977 وچ صدر دا عہدہ سمبھالیا سی۔

1978 وچ صدر وجوں، رحمٰن نے بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی دا قیام کیتا (اس دے مختصر بی این پی ولوں مشہور)۔ اسنے بہو-پارٹی سیاست، پریس دی آزادی، آزاد بھاشن اتے مکت بازاراں اتے جواب دیہی نوں مڑ بحال کیتا۔ رحمٰن نے راشٹر نوں سخت محنت کرن اتے دھرتی نوں پیار کرن لئی راغب کیتا۔ اسنے لوکاں دی زندگی نوں اچا چکن لئی سماجی پروگراماں سمیت وڈے پدھر اُتے سنچائی اتے خوراک پیداوار پروگرام شروع کیتے۔ اسنے پہل کیتی اتے سارک وجوں جانے جاندے پہلے ایشیئن کھیتری گروہ دا قیام کیتا۔ اپنی سخت محنت اتے لگن نال موجودہ پارلیمنٹ بھون اتے ڈھاکا دا قومانتری ہوائی اڈا (ہن ایچئیسائیے ) بن گیا۔ رحمٰن بنگلہ دیش نوں ستھر کرن دیاں اپنیاں کوششاں اتے دیساں نوں متاثر کرن والے مدعیاں دے مشہور عالمی لیڈر بنے۔ اسنے مغربی اتے چین نال بنگلہ دیش دے تعلقاں وچ سدھار کیتا اتے شیخ مجیب الرحمٰن دے بھارت اتے سوویت یونین نال نیڑتا بنائی گئی۔ گھریلو طور اُتے، رحمٰن نوں لگبھگ 21 کرسانی کوششاں دا ساہمنا کرنا پیا جس لئی رستے چلے گئے سن اتے بنگلہ دیش دی ہتھیاربند فوج دے بہت سارے فوجی اتے اہلکار پھانسی دتے گئے سن، جنہاں نوں زیادہتر پکھپاتی اتے جھوٹھے رستے تے چلن دا دعوہ کیتا جاندا سی۔ دھرم-مشتمل سیاسی پارٹیاں اُتے انڈیمنیٹی ایکٹ پاس کرن اتے پابندی ہٹاؤن لئی اس دی الوچنا کیتی گئی سی۔

مڈھلی زندگی[لکھو]

رحمٰن، جسدا نام کومول اے، دا جم گبتولی، بوگرا وچ منصور رحمٰن اتے جہارا کھٹون توں ہویا سی۔ منصور اک کیمسٹ سی جو کاغذ اتے سیاہی دے کیمیا وچ ماہر سی اتے کولکاتہ وچ رائیٹرز بلڈنگ وچ اک سرکاری ڈیپارٹمنٹ وچ کم کردا سی۔ بچپن وچ، رحمٰن راکھویں، شرمسار، چپّ چاپ بولن والے، اتے کئی پکھاں وچ تیبر سن۔ اس دا پالن پوشن بوگرا دے باگباری پنڈ وچ ہویا سی اتے اسنے بوگرا ضلع سکول وچ پڑھائی کیتی سی۔ [5]


بنگلہ دیشی تحریک آزادی[لکھو]

جنرل یحیی تے مغربی پاکستان دے لیڈر 25 مارچ 1971 نو‏‏ں مشرقی پاکستان تو‏ں طیارے وچ مغربی پاکستان روانہ ہوئے تاں حالات انتہائی نہج اُتے پہنچ چکے سن ۔ اس د‏ی اگلی رات 26 مارچ 1971 نو‏‏ں شیخ مجیب الرحمن نو‏‏ں گرفتار کیتا گیا۔ گرفتاری تو‏ں پہلے اس نے ریڈیو مشرقی پاکستان اُتے بنگالیاں نو‏‏ں پیغام دیندے ہوئے کہیا کہ ہوئے سکدا اے کہ ایہ میر ا آخری پیغام ہوئے۔ اج بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دا دن ا‏‏ے۔ آپ جو وی نيں تے جتھ‏ے وی نيں اپنی آزادی دے لئی لڑاں۔ تقریر دے آخر وچ اس نے نعرہ لگایا ’’جے بنگلہ ‘‘اس دے لہجے وچ اِنّی شدت سی کہ تھوک منہ تو‏ں نکل ک‏ے مائیک اُتے پھیل گیا۔ اگلے روز بنگالی لبریشن آرمی دے میجر ضیاء الرحمن نے مشرقی پاکستان دے مختلف ریڈیو سٹیشناں اُتے بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دا اعلان کیتا۔ [6] اس اعلان تو‏ں پہلے میجر ضیاء الرحمان نے اپنے سینیئر لیفٹیننٹ کرنل جنجوعہ نو‏‏ں گرفتار کرنے دے بعد قتل کر دتا۔[7]

شیخ مجیب الرحمن دا قتل[لکھو]

15 اگست 1975 نو‏‏ں بھارت د‏‏ی یومِ آزادی دے دن شیخ مجیب الرحمن اک فوجی بغاوت وچ ماریا گیا۔ اس بغاوت دا منصوبہ مشتاق احمد نے بنایا سی جو شیخ مجیب الرحمان دا قریبی دوست سی ۔ لیکن بعد وچ شیخ مجیب الرحمان د‏‏ی بھارت نواز، سیکولر، مخالفین دے خلاف جبر وتشدد تے ہور پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سخت ناراض سی ۔ شیخ مجیب الرحمن دے قتل دے بعد مشتاق احمد بنگلہ دیش دا پنجواں صدر بنیا۔ اک دوسری بغاوت دے نتیجے وچ مشتاق احمد نو‏‏ں 9 نومبر 1971 نو‏‏ں اپنا عہدہ چھڈنا پيا۔ ایہ بغاوت بریگیڈیئر خالد مشرف نے ورگی۔ بریگیڈیئر خالد مشرف نے ضیاء الرحمان نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا تے خود میجر جنرل دے عہدے اُتے براجمان ہوئے گیا۔ لیکن 7 نومبر 1971 نو‏‏ں اک ہور بغاوت دے نتیجے وچ خالد مشرف نو‏‏ں قتل کر دتا گیا۔ ایہ بغاوت ریٹائرڈ لیفٹننٹ کرنل ابو طاہر تے ہور سوشلسٹ فوجی افسران نے ورگی۔ لیفٹننٹ کرنل راشد نے ضیاء الرحمان نو‏‏ں چھڑایا تے اسنو‏ں دوبارہ آرمی چیف بنا دتا گیا۔ اس دے بعد آرمی ہیڈ کوارٹرز وچ اک میٹنگ ہوئی جس وچ جسٹس محمد صائم ابو سادات نو‏‏ں چیف مارشل لا ایڈمنسٹریٹر بنا دتا گیا تے میجر جنرل ضیاء الرحمان، ایئر وائس مارشل تواب تے ریئر ایڈمیرل خان اس دے نائب مقرر ہوئے۔ میجر ابو طاہر د‏‏ی جانب تو‏ں اک ہور بغاوت دے پیش نظر ضیاء الرحمان نے اسنو‏ں 21 جولائ‏ی 1976 نو‏‏ں قتل کر دتا۔ 19 نومبر 1976 نو‏‏ں ضیاء الرحمان چیف مارشل لا ایڈمنسٹریٹر مقرر ہوئے۔

سیاست[لکھو]

ضیاء الرحمان 21 اپریل 1977 نو‏‏ں بنگلہ دیش دے صدر بنے۔ آپ نے بنگلہ دیش نو‏‏ں شیخ مجیب الرحمان د‏‏ی بھارت نواز، سیکولر تے جبر وتشدد د‏‏ی پالیسیاں تو‏ں آزادی دلائی۔ شیخ مجیب الرحمان نے جنوری 1975 وچ اپنی پارٹی دے علاوہ تمام جماعتاں اُتے پابندی لگیا دتی سی۔ ضیاء الرحمان نے صدر بننے دے بعد 1978 وچ جماعت اسلامی سمیت تمام جماعتاں اُتے تو‏ں پابندی ہٹا دی۔ شیخ مجیب الرحمان دے قتل وچ ملوث افراد نو‏‏ں معافی نامہ جاری کر دتا۔ آئین دے دیباچے وچ بسم اللہ الرحمان الرحیم دے لفظاں شامل کیتے۔ مسلما‏ن ملکاں تو‏ں تعلقات اُتے خصوصی توجہ دتی تے پاکستان، سعودی عرب، چین تے ہور اسلامی ملکاں تو‏ں تعلقات بہتر کیتے۔ بنگلہ دیش دے شہریاں دے لئی لفظ بنگالی د‏‏ی بجائے بنگلہ دیشی دا لفظ آئین وچ شامل کیتا کیونجے بنگلہ دیش وچ اردو بولنے والے بہاری تے ہور غیر بنگالی قومیتاں وی موجود سن جو اپنے نال بنگالی د‏‏ی بجائے بنگلہ دیشی دا لفظ استعمال کرنے نو‏‏ں ترجیح دیدیاں سن۔

فائل:Https://en.wikipedia.org/wiki/Ziaur Rahman
ضیاء الرحمان اپنی اہلیہ خالدہ ضیاء دے نال

ضیاء الرحمان دا قتل[لکھو]

ضیاء الرحمان 1981 وچ چٹاگانگ دے دورے اُتے گئے تاکہ اک انٹرا پارٹی مسئلے نو‏‏ں حل کرن۔ آپ دا قیام چٹاگانگ سرکٹ ہاؤس وچ سی ۔ 30 مئی 1981 د‏‏ی صبح چند فوجی افسران نے ضیاء الرحمان نو‏‏ں چھ باڈی گارڈز سمیت قتل کر دتا۔ آپ دا جنازہ پارلیمنٹ سکوائر وچ ہويا جس مین لگ بھگ دو ملین افراد نے شرکت کيتی۔

اولاد[لکھو]

ضیاء الرحمان د‏‏ی بیوی خالدہ ضیاء سابقہ وزیر اعظم رہ چکيت‏یاں ناں، جس تو‏ں انہاں دے دو بیٹے طارق رحمان تے عرفات رحمان پیدا ہوئے۔ عرفات رحمان فوت ہوئے چکے نيں جدو‏ں کہ طارق رحمان سیاست وچ سرگرم نيں۔ سانچہ:لوازمات

حوالے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]

سانچہ:بنگلہ دیشی صدور