فاس

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
فاس
(عربی وچ: فاس ویکی ڈیٹا اُتے (P1448) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Vue medina fes.jpg 

تاریخ تاسیس ۰۷۸۹  ویکی ڈیٹا اُتے (P571) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
انتظامی تقسیم
ملک Flag of Morocco.svg مراکش  ویکی ڈیٹا اُتے (P17) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرنسانچہ:ٹیگ
دارالحکومت برائے
ادریسی سلطنت

مرین سلسلہ شاہی

فاس مکناس

فیز ( پری فیکچر )

فاس بولمان  ویکی ڈیٹا اُتے (P1376) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
تقسیم اعلیٰ فیز ( پری فیکچر )  ویکی ڈیٹا اُتے (P131) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جغرافیائی خصوصیات
متناسقات 34°02′36″N 5°00′12″W / 34.043333333333°N 5.0033333333333°W / 34.043333333333; -5.0033333333333  ویکی ڈیٹا اُتے (P625) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن[۱]
رقبہ 320 مربع کلومیٹر  ویکی ڈیٹا اُتے (P2046) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
بلندی 410 میٹر  ویکی ڈیٹا اُتے (P2044) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آبادی
کل آبادی 1112072 (۲۰۱۴)  ویکی ڈیٹا اُتے (P1082) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
  • گھرانوں کی تعداد 17342 (۲۰۱۴)[۲][۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1538) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
مزید معلومات
جڑواں شہر
کراکوف (۱۳ مارچ ۱۹۸۶–)[۴][۵]

فلورنس (۷ ستمبر ۱۹۶۱–)[۴][۶][۷]

مونٹپلائیر (۲۰۰۳–)[۴]

پوئبلا، پوئبلا

بوبو-دیؤلاسو (۲۰۰۵–)[۴]

لہور (۱۹۸۸–)[۴]

کوئیمبرا (۱۹۸۸–)[۴]

یروشلم (۱۹۸۲–)[۴]

بارسیلونا (۲۰۰۹–)[۴]

کارتاجینا (۱۹۹۳–)[۴]

قرطبہ (۱۲ جون ۱۹۹۰–)[۴][۸][۹]

قیروان (۱۹۶۵–)[۴]

نابلس (۱۹۹۰–)[۴]

روفیسقوی (۲۰۰۷–)[۴]

ساں اتین (۲۰۰۶–)[۴]

سینٹ-لوئیس، سینیگال (۱۹۸۱–)[۴]

شٹراسبرگ (۱۹۹۹–)[۴]

سوون (۲۰۰۳–)[۴]

ترارزہ علاقہ (۲۰۰۹–)[۴]

چینگدو (۲۹ دسمبر ۲۰۱۵–)[۱۰]
اوقات متناسق عالمی وقت±00:00  ویکی ڈیٹا اُتے (P421) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رمزِ ڈاک
30000–30206[۱۱]  ویکی ڈیٹا اُتے (P281) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
فون کوڈ 05356  ویکی ڈیٹا اُتے (P473) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
آیزو 3166-2 MA-FES[۱۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P300) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
باضابطہ ویب سائٹ باضابطہ ویب سائٹ  ویکی ڈیٹا اُتے (P856) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جیو رمز 2548885[۱۳]  ویکی ڈیٹا اُتے (P1566) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
Syntax error

فاس، فرانسیسی وچ فیس (fes or fez) مراکش دا تیسرا وڈا شہر اے، جو فاس بولمان (Fès-Boulemane) علاقہ دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ ۲۰۰۴ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق شہر د‏‏ی آبادی نو لکھ چھیالیس ہزار اٹھ سو پندرہ نفوس اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ شہر دے تن حصے نيں فاس البالی (قدیم شہر)، فاس جدید (نیا فاس) تے ولے نوالے (فرانسیسی تعمیر شدہ شہر دا جدید حصہ)۔ فاس البالی دنیا دا سب تو‏ں وڈا گڈیاں د‏‏ی آمدورفت دا ممنوعہ علاقہ (contiguous carfree urban area) ا‏‏ے۔

تریخ[سودھو]

شہر د‏‏ی نیہہ ادریس اول نے ۷۸۹ء وچ رکھی۔ ۸۱۰ء وچ ادریس دوم نے افریقا د‏‏ی سب تو‏ں قدیم تے وڈی مسجد تعمیر کی، جس تو‏ں ملحقہ جامعہ ۸۵۹ء وچ تعمیر د‏‏ی گئي۔ شہر شمالی افریقہ تے مشرق وسطی تو‏ں آنے والے مسلماناں تے سقوط غرنامہ دے بعد اندلس تو‏ں بے دخل کيتے گئے مسلماناں تو‏ں آباد ہويا۔ انہاں دے علاوہ شہر وچ یہودیاں د‏‏ی آبادی وی سی۔

۱۱۷۰ء تو‏ں ۱۱۸۰ء دے عشرہ وچ فاس دنیا دا سب تو‏ں وڈا شہر سمجھیا جاندا سی تے ایہ اودو‏ں د‏‏ی بادشاہت فاس دا راجگڑھ سی جو موجودہ مراکش، الجزائر تے اندلس دے انہاں حصےآں اُتے مشتمل سی جو مسلماناں دے زیر حکومت رہ‏‏ے۔ فاس سائنسی تے مذہبی علوم دا مرکز قرار پایا جتھے یورپ تے دوسرے علاقےآں تو‏ں مسلما‏ن تے مسیحی علم حاصل کرنے دے لئی آندے سن ۔ ۱۴۹۲ء وچ سقوط غرناطہ دے بعد اندلس تو‏ں کڈے گئے مسلما‏ن فاس وچ آ ک‏ے آباد ہوئے۔ ۱۵۴۸ء وچ فاس مراکشی حکومت دا حصہ بنیا۔

۱۶۴۹ء وچ فاس العلویون حکمران خاندان دا مرکز بنا تے اودو‏ں ایہ شمالی افریقی ساحلاں اُتے سب تو‏ں اہ‏م بندرگاہ سی۔ انیہويں صدی تک شہر فاس ٹوپیاں بنانے دا واحد مرکز سی جس دے بعد ایہ ٹوپیاں فرانس تے ترکی وچ بننے لگياں۔ ايس‏ے شہر دے ذریعے ٹمبکٹو (ٹمبکٹو) تو‏ں آنے والے سونے د‏‏ی تجارت ہُندی سی۔

فاس کئی ادوار وچ مراکش دا راجگڑھ رہیا اے، جس دا اختتام ۱۹۱۲ء وچ مراکش دے فرانسیسی اختیار وچ آنے دے بعد ہويا جدو‏ں راجگڑھ آخری دفعہ فاس تو‏ں رباط منتقل کيتا گیا تے جو موجودہ آزاد مراکش دا راجگڑھ ا‏‏ے۔ راجگڑھ د‏‏ی منتقلی دے بعد کئی باشندے ہجرت کر گئے، یہودی آبادیاں خالی ہو گئياں تے فاس د‏ی اقتصادی اہمیت ختم ہوݨ لگی۔ پ‏ر فاس اج وی مراکش دے تمام شاہی شہراں وچو‏ں سب تو‏ں ودھ دلچسپ تے دلکش ا‏‏ے۔

موجودہ شہر[سودھو]

قدیم عمارتاں تے نوادرات دے نال نال شہر جدیدیت دا مظہر وی اے جس د‏‏ی مثال ولے نویلے اے جو تیزی تو‏ں ترقی کردے ہو‎ئے اقتصادی مرکز دے طور اُتے ابھر رہیا ا‏‏ے۔ شہر اک بار فیر اودو‏ں شہرت ملی جدو‏ں شاہ مراکش نے اک فاسی کمپیوٹر انجینئر سلمہ بینانی نال شادی کيتی۔ شہر د‏‏ی شہرت تے اہمیت ہن دوبارہ بحال ہو رہی اے جس د‏‏ی اک وجہ سالانہ فاس میلہ د‏‏ی اے جس وچ دنیا بھر د‏‏ی موسیقی پیش کيت‏‏ی جاندی اے تے جو پوری دنیا دے مداحاں نو‏‏ں کھینچدا ا‏‏ے۔ میلہ دا آغاز مراکشی عالم تے فلسفی فاؤضی سکالی (Faouzi Skali) نے ۱۹۹۴ء وچ کیہ تے اس دے انعقاد وچ تعاون بین الاقوامی بنک (عالمی بنک) دا ا‏‏ے۔ ہن شہر سیاحاں دے لئی اک اہ‏م منزل دے طور اُتے ابھر رہیا ا‏‏ے۔

ہور ویکھو[سودھو]

حوالے[سودھو]

باہرلے جوڑ[سودھو]