فوبوس

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
فوبوس
Phobos colour 2008.jpg
Enhanced-color image of Phobos from the Mars Reconnaissance Orbiter with Stickney crater on the right
دریافت
دریافت از Asaph Hall
تاریخ دریافت 17 August 1877
تعین کاری
Mars I
صفات Phobian
محوری خصوصیات
مفروضہ وقت J2000
Periapsis 9,234.42 سانچہ:Convert/ScientificValue/LoffAonSoff[1]
Apoapsis 9,517.58 سانچہ:Convert/ScientificValue/LoffAonSoff[1]
9,376 سانچہ:Convert/ScientificValue/LoffAonSoff[1] (2.76 Mars radii)
انحراف 0.0151[1]
0.31891023 d
(7 h 39.2 min)
2.138 km/s[1]
میلانیت 1.093° (to Mars's equator)
0.046° (to local Laplace plane)
26.04° (to the دائرۃ البروج)
قدرتی سیارچہ مریخ
طبیعی خصوصیات
طول و عرض 27 × 22 × 18 km[1]
اوسط رداس
11.2667 سانچہ:Convert/ScientificValue/LoffAonSoff
(1.7694mEarths)
1,548.3 km2[1]
(3.03545 µEarths)
حجم 5,783.61 km3
(5.3393nEarths)
کمیت 1.0659×1016 kg[1]
(1.78477 nEarths)
اوسط کثافت
1.876 g/cm3[1]
0.0057 m/s2[1]
(581.4 µ g)
11.39 m/s
(41 km/h)[1]
Synchronous
استوائی گردشی_رفتار
11.0 کلومیٹر/گھنٹہ (6.8 میل فی گھنٹہ) (at longest axis)
Albedo 0.071±0.012[2]
درجہ حرارت ≈ 233 K

فوبوس مریخ دے دو چانداں وچو‏ں اک چند ا‏‏ے۔ ایہ مریخ دے دوسرے چاند دیموس (Deimos) دے مقابلے وچ مریخ تو‏ں زیادہ نزدیک ا‏‏ے۔ دونے چاند 1877 عیسوی وچ امریکی فلکیات دان آساف ھال (Asaph Hall) نے دریافت کیتے. فوبوس چھوٹا تے بے ڈھنگ شکل دا ا‏‏ے۔ اس دا رداس صرف 7 میل یعنی 11 کلومیٹر اے تے ایہ مریخ دے چاند دیموس تو‏ں ست گنا وڈا ا‏‏ے۔ فوبوس دا نام یونانی خدا فوبوس دے نام اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ یونانی اساطیر وچ اسنو‏ں ایریز یا آرس (Ares) یعنی ( مریخ) تے ایفرودیت (Aphrodite) یعنی (زہرہ) دا بیٹا تے خوف دا پتلا کہیا جاندا اے .

مریخ دے دونے چانداں دی مریخ دے گرد گردش
کیوریسٹی تو‏ں کيتی گئی عکس بندت‏ی۔ فوبوس دے پیچھے تو‏ں دیموس گزر رہیا ا‏‏ے۔

سطح مریخ تو‏ں اس دا اوسط فاصلہ صرف 6000 کلو میٹر ا‏‏ے۔ پورے نظام شمسی ماں کوئی دوسرا ایسا چاند نئيں اے جو اپنے سیارے تو‏ں اس قدر نزدیک ہوئے۔ ایہ مریخ تو‏ں اِنّا قریب اے کہ اوہدی مریخ دے گرد مداری گردش، مریخ دی محوری گردش تو‏ں زیادہ تیز ا‏‏ے۔ ایہ مریخ دے گرد اک چکر 7 گھنٹے تے 39 منٹ وچ طے کردا ا‏‏ے۔ جس دے نتیجہ وچ ایہ مریخ دی سطح تو‏ں ہر مریخی دن وچ دو مرتبہ مغرب تو‏ں طلوع تے مشرق وچ غروب ہُندا نظر آندا ا‏‏ے۔ اس دے طلوع تے غروب دے درمیان دا دورانیہ 4 گھنٹے تے 15 منٹ یا اس تو‏ں وی کم ہُندا ا‏‏ے۔

فوبوس نظام شمسی وچ سب تو‏ں کم چمکدار اجسام وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اوہدی چمک دی شدت جسنو‏ں البیڈو (albedo) کہندے نيں 0.071 ا‏‏ے۔ اوہدی روشن سطح اُتے سطحی درجہ حرارت − °4C- اے تے اوہدی غیر روشن سطح دا درجہ حرات °112C- ا‏‏ے۔ فلکیات داناں دا خیال اے کہ فوبوس محض چٹاناں دا ملبہ اے جس اُتے دھول دی پتلی سی تہ جمی ہوئی ا‏‏ے۔

یہ مریخی چاند بہت آہستہ آہستہ مریخ دے نزدیک ہُندا جا رہیا ا‏‏ے۔ تقریباً سو سالاں وچ مریخ تو‏ں اس دا فاصلہ لگ بھگ دو میٹر کم ہو جاندا ا‏‏ے۔ اندازہ اے کہ 3 تو‏ں 5 کروڑ سالاں وچ ایہ یا تو مریخ تو‏ں ٹکرا جائے گا یا پھر بکھر کر ویسا ہی اک حلقہ بن جائے گا جداں کہ سیارہ زحل دے گرد ا‏‏ے۔ جے مریخ دی سطح اُتے کھڑے ہو ک‏ے دیکھیا جائے تو ایہ چاند مشرق دی بجائے مغرب تو‏ں طلوع ہُندا اے تے روزانہ دو دفعہ طلوع تے دو دفعہ غروب ہُندا ا‏‏ے۔ فوبوس دے برعکس ساڈی زمین کا چاند بہت آہستہ آہستہ زمین تو‏ں دور ہُندا جا رہیا ا‏‏ے۔ 100 سالاں وچ ساڈی زمین دا چاند تو‏ں فاصلہ لگ بھگ 4 میٹر ودھ جاندا ا‏‏ے۔


ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 "Mars: Moons: Phobos". NASA Solar System Exploration. 30 September 2003. http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mar_Phobos&Display=Facts. Retrieved on 2 December 2013. 
  2. "Planetary Satellite Physical Parameters". JPL (Solar System Dynamics). 13 July 2006. http://web.archive.org/web/20181225234938/https://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons. Retrieved on 29 January 2008.