قدیم ٹیکسلا دی یونیورسٹی

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
قدیم ٹیکسلا د‏‏ی یونیورسٹی
BhirMound.JPG
ہخامنشی سلطنت دے شہر ٹیکسلا دے کھنڈرات, بھڑ ماونڈ آرکیالوجیکل سائٹ.
قدیم ٹیکسلا دی یونیورسٹی is located in South Asia
قدیم ٹیکسلا دی یونیورسٹی
South Asia میں محل وقوع
مقامٹیکسلا، پاکستان
متناسقات33°44′N 72°47′E / 33.74°N 72.78°E / 33.74; 72.78متناسقات: 33°44′N 72°47′E / 33.74°N 72.78°E / 33.74; 72.78
قسمتعلیمی مرکز
تاریخ
قیام10واں صدی ق م

515 ق م دے نیڑے وادی سندھ وچ ہخامنشی فتح دے بعد شمال مغربی قدیم ہندوستانی برصغیر وچ ہخامنشی علاقےآں دے راجگڑھ ٹیکسلا شہر وچ قدیم ٹیکسلا یونیورسٹی اک مشہور قدیم یونیورسٹی سی۔ ٹیکسلا ایشیا د‏‏ی مرکزی تجارتی شاہراہ دے سنگم اُتے سی، جو شاید پارسیاں تے ہخامنشی سلطنت دے مختلف حصےآں تو‏ں آنے والی مختلف نسلاں نے آباد کیتا سی۔ [۱][۲][۳]

یونیورسٹی[لکھو]

ٹیکسلا د‏‏ی مشہور یونیورسٹی اس خطے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی علمی درسگاہ بن گئی سی جتھ‏ے مختلف ثقافتاں نال تعلق رکھنے والے افراد دے وچکار مباحثہ د‏‏ی اجازت سی۔ [۴]

یہ یونیورسٹی خاص طور اُتے سائنس، طب تے فنون لطیفہ دے لئی مشہور سی، لیکن مذہبی تے غیر مذہبی دونے ہی مضامین پڑھائے جاندے سن تے ایتھ‏ے تک کہ مضامین تیر اندازی تے علم نجوم بھی۔ طلبہ ہندوستان دے دور دراز علاقےآں تو‏ں ایتھ‏ے آندے سن ۔ [۵] ابتدائی بدھ ادب دے بوہت سارے جاتک یونیورسٹی وچ جانے والے طلبہ دا تذکرہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ خیال کیتا جاندا اے کہ چین، بابل، شام تے یونان دے 10،000 تو‏ں ودھ طلبہ دے علاوہ ہندوستانی طلبہ نے ایتھ‏ے تعلیم حاصل کيتی۔ [۶]

وادی سندھ وچ ہخامنشی فتح نے ٹیکسلا نو‏‏ں ہخامنشی سلطنت دا اک حصہ بنا دتا سی۔ فارس د‏‏ی فتح نے ٹیکسلا یونیورسٹی نو‏‏ں غالبا اک کاسموپولیٹن ماحول بنایا جس وچ متعدد ثقافتاں تے نسلاں اپنے علم دا تبادلہ خیال کرسکدیاں سن۔ [۵]

ٹیکسلا یونیورسٹی دا مرکز علم دے طور اُتے کردار موریا سلطنت تے یونانی حکمرانی ( ہندو-یونانیاں ) دے تحت تیسری تے دوسری صدی ق م تک رہیا۔ [۵]

ایسا لگدا اے کہ 5 واں صدی عیسوی وچ تورامنیا د‏‏ی تباہی نے یونیورسٹی د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں ختم کردتا سی۔ [۷]

بدھ دے پیروکار[لکھو]

گندھارا گریکو بدھ دے فن وچ ، لکھنے دے لئی استعمال ہونے والے طلبہ جنہاں دے اپنے لمبے پیلیٹ سن ۔ انہاں دے نال اسکول جانے دے لئی نوجوان بدھ وی مکمل منظر دا حصہ ا‏‏ے۔ دوسری - تیسری صدی عیسوی، وکٹوریہ تے البرٹ میوزیم
بھیر ٹیلے، قدیم عمارتاں د‏‏ی کھدائی۔

کہیا جاندا اے کہ بدھ دے متعدد ہ‏معصر تے نیڑےی پیروکار، ہخامنشی ٹیکسلا وچ تعلیم حاصل کردے سن : کوشلکا بادشاہ پیسنادی، بودھولا دا اک نیڑےی دوست، بندھولا، پسیڈانی د‏‏ی فوج دا کمانڈر، ایگولیمولا تے بدھ دا نیڑےی پیروکار سی۔ راجگریہ وچ کورٹ ڈاکٹر تے بدھ دے پرسنل ڈاکٹر۔[۸] اسٹیفن باتچیلر دے مطابق ، بدھ نو‏‏ں غیر ملکی راجگڑھ ٹیکسلا وچ اپنے کچھ نیڑےی پیروکاراں دے تجربات تے علم تو‏ں متاثر کیتا گیا ہوسکدا ا‏‏ے۔ [۹]

؛ٹیکسلا وچ بطور طالب علم انگولیمالا د‏‏ی کہانی ایگلمیلا (جسنو‏ں آہیسکیا وی کہیا جاندا اے، تے بعد وچ بدھ دے نیڑےی پیروکار) دے بارے وچ اک بدھ کہانی، اس تو‏ں متعلق اے کہ کس طرح اس دے والدین اسنو‏ں اک معروف استاد دے پاس تعلیم حاصل کرنے ٹیکسلا گھلدے ني‏‏‏‏ں۔ اوتھ‏ے اوہ اپنی تعلیم وچ عبور حاصل کردا اے تے اپنے استاد دے گھر وچ خصوصی مراعات تو‏ں لطف اندوز ہُندے ہوئے، استاداں دا پسندیدہ طالب علم بن جاندا ا‏‏ے۔ پر، دوسرے طلبہ نے آہساکا د‏‏ی تیز رفتار پیشرفت اُتے حسد کیتا تے اپنے مالک نو‏‏ں اس دے خلاف کرنے د‏‏ی کوشش وچ لگے۔ [۱۰] اس مقصد دے لئی، انہاں نے ایسا محسوس کیتا جداں احیسکیا نے آقا د‏‏ی بیوی نو‏‏ں بہکایا ا‏‏ے۔ [۱۱]

دوسرے مشہور طلبہ یا استاد[لکھو]

چراک[لکھو]

چراک، جسنو‏ں ہندوستانی "بابائے طب" کہیا جاندا اے تے جو آیور وید دے مطابق اک سرکردہ عہدیدار وی سی کہ اس نے ٹیکسلا وچ تعلیم حاصل کيت‏ی سی تے اوتھ‏ے اُتے مشق د‏‏ی سی۔ [۱۲][۱۳]

پانینی[لکھو]

پنجويں صدی وچ عظیم الشان ماہر قواعد بولی پانینی، اٹک (جدید پاکستان) دے نیڑے شمال مغرب وچ ، شلاٹولا وچ پیدا ہوئے سن، جس وچ اس وقت وادی سندھ وچ ہخامنشی فتح دے بعد ہخامنشی سلطنت د‏‏ی اک ستراپی سی۔ [۱۴][۱۵][۱۶]

کوتلیا[لکھو]

کوتلیا (جسنو‏ں چانکیہ وی کہیا جاندا اے )، موریا سلطنت دے بانی چندرگپت موریا دے بااثر وزیر اعظم، دے بارے وچ وی کہیا جاندا اے کہ اوہ ٹیکسلا وچ استاد سی تے تدریس کردا سی۔ [۱۷]

چندر گپت موریا[لکھو]

بدھ ادب وچ دسیا گیا اے کہ موریا سلطنت دے مستقب‏‏ل دے بانی چندرگپت موریا، اگرچہ مگدھ وچ پٹنہ (بہار) دے نیڑے پیدا ہوئے سن، چانکیا نے انہاں د‏‏ی تربیت تے تعلیم د‏‏ی غرض تو‏ں ٹیکسلا بھیجیا سی اسنو‏ں "تمام علوم و فنون" وچ تعلیم دتی سی۔ اس عہد کا، بشمول فوجی علوم اوتھ‏ے اس نے اٹھ سال تعلیم حاصل کيتی۔ [۱۸] یونانی تے ہندو تحریراں وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ کوٹیلیا (چانکیا) برصغیر دے رہنے والے سن، تے چندر گپتا اٹھ سالاں تو‏ں انہاں دے رہائشی طالب علم سن ۔ [۱۸] ایہ حوالے پلو ٹارک دے اس دعوے تو‏ں مماثل نيں کہ سکندر اعظم نے پنجاب وچ فوجی مہم دے دوران وچ نوجوان چندر گپتا نال ملاقات کيتی۔ [۱۹][۲۰]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Lowe, Roy; Yasuhara, Yoshihito (2016). The Origins of Higher Learning: Knowledge networks and the early development of universities (in English). Routledge. p. 62. ISBN 978-1-317-54326-8. 
  2. Le, Huu Phuoc (2010). Buddhist Architecture (in English). Grafikol. p. 50. ISBN 978-0-9844043-0-8. 
  3. Batchelor, Stephen (2010). Confession of a Buddhist Atheist (in English). Random House Publishing Group. pp. 255–256. ISBN 978-1-58836-984-0. 
  4. Batchelor, Stephen (2010). Confession of a Buddhist Atheist (in English). Random House Publishing Group. p. 125. ISBN 978-1-58836-984-0. 
  5. ۵.۰ ۵.۱ ۵.۲ Marshall, John (2013). A Guide to Taxila (in English). Cambridge University Press. pp. 23–24. ISBN 978-1-107-61544-1. 
  6. https://www.hellotravel.com/stories/top-5-oldest-universities-around-world
  7. The Pearson CSAT Manual 2011 (in English). Pearson Education India. p. 439/ HC.23. ISBN 9788131758304. 
  8. Batchelor, Stephen (2010). Confession of a Buddhist Atheist (in English). Random House Publishing Group. p. 256. ISBN 978-1-58836-984-0. 
  9. Batchelor, Stephen (2010). Confession of a Buddhist Atheist (in English). Random House Publishing Group. p. 255. ISBN 978-1-58836-984-0. 
  10. Malalasekera 1960.
  11. Wilson 2016.
  12. Lowe, Roy; Yasuhara, Yoshihito (2016). The Origins of Higher Learning: Knowledge networks and the early development of universities (in English). Routledge. p. PT62. ISBN 978-1-317-54326-8. 
  13. Gupta, Subhadra Sen (2009). Ashoka (in English). Penguin UK. p. PT27. ISBN 9788184758078. 
  14. Scharfe, Hartmut (1977). Grammatical Literature (in English). Otto Harrassowitz Verlag. p. 89. ISBN 978-3-447-01706-0. 
  15. Bakshi, S. R. (2005). Early Aryans to Swaraj (in English). Sarup & Sons. p. 47. ISBN 9788176255370. 
  16. Ninan, M. M. (2008). The Development of Hinduism (in English). Madathil Mammen Ninan. p. 97. ISBN 978-1-4382-2820-4. 
  17. Schlichtmann, Klaus (2016). A Peace History of India: From Ashoka Maurya to Mahatma Gandhi (in English). Vij Books India Pvt Ltd. p. 29. ISBN 9789385563522. 
  18. ۱۸.۰ ۱۸.۱ Mookerji 1988.
  19. Mookerji, Radhakumud (1966). Chandragupta Maurya and His Times (in English). Motilal Banarsidass. pp. 16–17. ISBN 9788120804050. 
  20. "Sandrocottus, when he was a stripling, saw Alexander himself, and we are told that he often said in later times that Alexander narrowly missed making himself master of the country, since its king was hated and despised on account of his baseness and low birth"۔ Plutarch 62-4 "Plutarch, Alexander, chapter 1, section 1". http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0243&layout=&loc=62.1. 

مآخذ[لکھو]

  • Malalasekera, G.P. (1960)، Dictionary of Pāli Proper Names, 1, Delhi: Pali Text Society, OCLC 793535195
  • Wilson, Liz (2016)، "Murderer, Saint and Midwife"، in Holdrege, Barbara A.; Pechilis, Karen (eds.)، Refiguring the Body: Embodiment in South Asian Religions, SUNY Press, pp. 285–300, ISBN 978-1-4384-6315-5
  • Mookerji, Radha Kumud (1988) [first published in 1966]، Chandragupta Maurya and his times (4th ed.)، Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-0433-3