ماہ چوچک بیگم

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ماہ چوچک بیگم
شریک حیات ہمایوں
نسل مرزا فرخ فال
مرزا محمد حکیم
بخت النساء بیگم
سکینہ بانو بیگم
آمنہ بانو بیگم
موت 28 مارچ 1564
بالا حصار، مغلیہ سلطنت
دفن کابل، مغلیہ سلطنت
مذہب سنی اسلام

ماہ چوچک بیگم ( فارسی: ماہ چوچک بیگم‎ ؛ وفات: 28 مارچ 1564) ، جس دا مطلب اے "چاند دا پھُل" ، دوسرے مغل بادشاہ ہمایوں دی اک بیوی سی۔ اوہ اک حوصلہ مند خاتون سن جنہاں نے نائب صبحدار تو‏ں اقتدار کھو لیا تے خود ہی کابل اُتے حکمرانی کيت‏ی، اک بار اپنی فوج د‏‏ی ذا‏تی حیثیت تو‏ں رہنمائی د‏‏ی تے جلال آباد وچ منیم خان نو‏‏ں شکست دتی۔

ابتدائی سال[لکھو]

معاصر تریخ وچ کِس‏ے وی کتاب وچ مہ چوک بیگم دے والدین دا ذکر نئيں ا‏‏ے۔ اوہ ارغون دے بیرم اوغلان تے فریدون خان کابلی د‏‏ی بہن سن۔ ہمایوں نے 1546 وچ مہ چوچک نال شادی کيتی۔ اس دے دو بیٹے ، محمد حکیم مرزا تے فرخ فال مرزا تے تن بیٹیاں ، بخت النساء بیگم ، سکینہ بانو بیگم تے آمنہ بانو بیگم سن۔

بطور بیوہ ملکہ[لکھو]

وہ انہاں مغل خواتین وچو‏ں سی جنہاں نے اپنے دور حکومت دے ابتدائی دناں وچ اکبر نو‏‏ں بہت پریشانی دی۔ اس دا بیٹا مرزا محمد حکیم سی ۔ 1554 وچ ہمایوں نے اس لڑکے کو، جو اس وقت تن سال د‏‏ی عمر دا سی، منیم خان دے زیر نگرانی کابل کا گورنر نامزد کیتا۔ 1566 وچ اکبر نے تقرری د‏‏ی تصدیق کيتی۔ منیم خان 1561 وچ عدالت وچ حاضر ہوئے تے انہاں دے بیٹے غنی نے انہاں د‏‏ی جگہ لئی۔ مہ چوچک سیاسی طور اُتے حوصلہ مند خاتون سن۔ اسنو‏ں فضل بیگ تے اس دے بیٹے عبد الفتح (جو غنی خان نال نفرت کردے سن )نے مشورہ دتا کہ اوہ کابل دے دروازے بند کر دیؤ ، جدو‏ں غنی خان کِس‏ے زمانے وچ فالز اُتے عارضی طور اُتے غیر حاضر سن ۔ غنی خان نو‏‏ں اس د‏ی مخالفت کرنے دے لئی کوئی پیروکار نئيں مل پائے ، اوہ ہندوستان چلے گئے۔ اس دے بعد مہ چوچک بیگم نے فضلی بیگ نو‏‏ں وکیل تے عبد الفتح نو‏‏ں نائب (ریجنٹ) دے عہدے اُتے مقرر کیتا ، لیکن انہاں تو‏ں غیر مطمئن ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں اس نے دوناں نو‏ں شاہ ولی دے مشورے اُتے ہلاک کر دتا۔ جدو‏ں اکبر نے ایہ سب سنیا تاں اس نے ماہ چوچک دے خلاف منیم خان دے نال اک فوج دا دستہ بھیجیا۔ ماہ چوچک نے اس دستے تو‏ں لڑائی د‏‏ی تے جلال آباد وچ منیم خان نو‏‏ں شکست دتی۔ مہ چوچک نے تن مشیراں د‏‏ی مدد تو‏ں کابل اُتے حکمرانی کيت‏ی، جنہاں وچو‏ں دو اس تو‏ں پہلے مارے گئے سن ۔ ہن تیسرا وی ماریا گیا۔ انہاں د‏‏ی جگہ حیدر قاسم کوہبور آگیا جسنو‏ں مہ چوک بیگم نے وکیل بنایا۔ منیم فرار ہوک‏ے غاکاراں وچ چلا گیا تے شرمندہ تے ہچکچاندے ہوئے اوہ اکبر تو‏ں جا ملا، جس نے اسنو‏ں آگرہ دے قلعے وچ کمانڈر مقرر کیتا۔

اس دوران اک شاہ ابو المالی، جو شہر ترمیز دے عظیم سید خاندان نال تعلق رکھدا سی جو لاہور جیل تو‏ں فرار ہويا تے کابل اُتے پہنچیا تے پناہ دے لئی ماہ چوچک بیگم نال رابطہ کیتا۔ بیگم نے انہاں دا استقبال کیہ انہاں دے نال فراخ دلی د‏‏ی تے اپنی بیٹی بخت النساء بیگم نو‏‏ں اس دے نال نکاح وچ دے دتا۔

موت[لکھو]

شاہ ابوالمالی جلد ہی مہ چوک بیگم دے غلبہ تے مداخلت دے طریقےآں تو‏ں تھک گیا۔ اوہ اپنے لئی کابل چاہندا سی ۔ چنانچہ اس نے 1564 وچ بیگم تے حیدر قاسم نو‏‏ں مار ڈالیا۔ اکبر دے سوتیلے بھائی تے مہ چوچک دے بیٹے نو‏‏ں بدخشان دے مرزا سلیمان نے خوش قسمتی تو‏ں بچایا لیا، جس نے عبدالمالی نو‏‏ں شکست دتی تے مرزا حکیم نو‏‏ں کابل اُتے اپنی گرفت برقرار رکھنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ ماہ چوچک بیگم د‏‏ی سرگرمیاں تے اس دے سیاسی عزائم یقینا اکبر دے لئی درد سر ثابت ہوئے۔ بس جدو‏ں اوہ اپنے والد دے ورثے دا استحکا‏م حاصل کرنے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے سن ، کھو دتا تے بالآخر ہندوستان وچ سلطنت حاصل کرلئی- لیکن جلد ہی اسنو‏ں ماہ چوچک بیگم تے اس دے حیرت انگیز طریقےآں تو‏ں رہیا کر دتا گیا۔

مقبول سبھیاچار وچ[لکھو]

2013 دے بعد تو‏ں ، اک ٹیلی ویژن سیریز ، جودھا اکبر دے ناں تو‏ں ، ٹی وی اُتے ٹی وی نشر ہوئی ، جس وچ ماہ چوچک بیگم دا کردار اداکارہ ، میندا واشٹ ادا ک‏ر رہ‏ے نيں۔

حوالے[لکھو]