گیلی پولی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
Gallipoli peninsula from space.png

گیلی پولی درہ دانیال دے لیندے تے بحیرہ ایجیئن دے چڑھدے چ ترکی دے یورپی علاقے ترک تھریس چ اک جزیریورگا اے ۔ ایہہ ناں یونانی بولی دے شبد" کیلی پولس" توں نکلیا اے ، جسدا مطلب اے سوہنا نگر ۔



تریخ[لکھو]

بازنطینی سلطنت دے حکمران جسٹینین نے اس شہر دی قلعہ بندی کیتی تے عسکری گودام بنا‍ئے ۔ 1354ء دے تباہ کن زلزلے چ ایہہ شہر مکمل طور تے تباہ ہوگئیا تے ایسے سال ایہہ شہر یورپ دا پہلا شہر بنیا جہڑا سلطنت عثمانیہ دے زیر نگیں آئیا تے بلقان تے وسطی یورپ تک عثمانیاں دے پیش قدمی دا نقطہ آغاز قرار پائیا ۔ سلطنت عثمانیہ چ گیلی پولی دا شہر ولایت ادرنہ دا حصہ سی ، جس دی آبادی 30 ہزار دے قریب سی جنہاں چ یونانی ، ترک ، آرمینیائی تے یہودی شامل سن ۔


گیلی پولی دی لڑائی[لکھو]

پہلی وڈی لڑائی وچ گیلی پولی اک وڈی لڑائی دا ویڑہ بنیا جہڑی گیلی پولی دی لڑائی اخواندی اے ۔ ایہہ جنگ برطانیہ چ درہ دانیال مہم تے ترکی چ جنگ چناکلی دے ناں نال جانی جاندی اے ۔ آسٹریلیا ، نیوزی لیند ، جنوبی افریقہ (دکھنی افریقہ) تے نیو فاؤنڈ لینڈ چ اج وی گیلی پولی دی اصطلاح 8 مہینے دی مہم لئی استعمال ہندی اے ۔ جنگ دے دوران برطانیہ تے فرانس دے فوجی دستے جزیریورگا تے اترے تے اگلے 8 مہینیاں لئی ایہہ علاقہ میدان جنگ بنیا رہیا ، جس دے دوران دوناں پاسیاں دے ہزاراں سپاہی مرے پر فتح ترک فوجاں دی رہی تے برطانیہ تے فرانس نوں پسپا ہونا پئیا ۔ اس طرح روس نوں جنگ عظیم اول دے دوران درہ دانیال دے رستے رسد دی فراہمی نا ہوسکی کیونجے روس ، برطانیہ تے فرانس دا اتحادی تے ترکی جرمنی دا اتحادی سی ۔مجموعی طور دے اتحادیاں دے 140،000 فوجی واصل جہنم ہوئے تے 250،000 ترک شہید ہوئے ۔ آسٹریلیا تے نیوزیلینڈ اج وی 25 اپریل نوں انزاک ڈے منائیا جاندا اے کیونجے آسٹریلیا تے نیوزیلینڈ دے فوجی وی برطانیہ تے فرانس دے مدد لئی اس جنگ شریک ہوئے تے وڈی تعداد چ مرے ایہہ دن اوہناں فوجیاں دی یاد چ منائیا جاندا اے ۔ ایہہ جنگ دنیا دیاں اوہناں چند جنگاں چوں اے جس نوں دونے فریق اپنے لئی باعث فخر سمجھدے نیں ۔ ایہہ جدید ترکی دے بانی مصطفی کمال اتا ترک دے مستقبل لئی انتہائی اہم جنگ ثابت ہوئی ، جہڑے کہ اس توں پہلے اک معمولی لیڈر سن تاہم اس جنگ اپنے دستیاں دی شاندار قیادت تے اوہناں نوں پاشا دا خطاب دتا گئیا ۔