معاویہ

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
معاویہ
Map of expansion of Caliphate.svg
Eagle Dome3(js).jpg
جیون 680 - 602
خلافت ویلہ 680 - 661
کم صحابی، خلیفہ

معاویہ بن ابو سفیان (602-680) اک عرب مسلمان پیفمبر اسلام محمد دا اک صحابی سی جیدا جوڑ مکہ دے قبیلے قریش نال سی۔ اوہ شام چ عرب قوجاں دے نال رومیاں نال لڑیا، شام دے گورنر ریا۔ بنو امیہ دے اوہ پہلے خلیفہ سن۔ اوہ وی ورے تک خلیفہ ریا۔ اوناں دے کئی دیساں تے عرباں نے مل ماریا۔

پہلا جیون[لکھو]

مکہ دے فتح ہون ویلے معاویہ نے اسلام قبول کیتا۔ اوہ شام دے محاز تے اسلامی فوج وچ شامل ہو گۓ تے رومیاں نال لڑائیاں چ حصہ لیا۔

شام دے سردار[لکھو]

خلیفہ عمر فاروق نے اونہاں نوں 640 چ شام دا صوبیدار بنا دتا۔معاویھ نے ھولی ھولی اس علاقے چ اپنی گرفت نوں تکڑا کیتا تس لوکاں نوں اپنا وفادار بنالیا۔647 تک اس نے تگری فوج بنالی جیدے نال اس نے 649 چ قبرص تے 654 روڈس تے تے 655 تے بائضنتینی بحریہ نوں لائسیہ تے شکست دتی۔

عثمان دا قتل[لکھو]

تیسرے خلیفہ عثمان نوں کج لوکاں نے مدینہ چ شہید کر دتا۔ علی خلیفہ بنے عثمان توں بعد معاویہ نے مطالبہ کیتا کہ اونہاں لوکاں نوں پھڑیا جاۓ جنھاں نے عثمان نوں قتل کیتا۔

علی نال لڑائی[لکھو]

عثمان دے قتل تے فیر اودھے قاتلاں نوں نا پھڑن تے معاویہ دی علی نال لڑائی ہوئی۔ سغین آلی تھاں تے جیڑی بے نتیجہ رئی۔

معاویہ خلیفہ[لکھو]

علی دے قتل توں بعد علی دے پتر حسن خلیفہ بنے۔ اونہاں نوں علی نے خلیفہ بنایا سی پر اوہ اپنی فوج دی سرداری نہ کرسکے نالے معاویہ دا مقابلہ وی نا کرسکے جیدے نتیجے چ معاویہ خلیفہ بن گۓ اور اوہ اگلے وی سال تک خلیفہ بنے رۓ۔

روم نال لڑائیاں[لکھو]

امیر معاویہ دے ویلے دی بنی ہوئ قیروان چ مسیت

عقبہ بن نافع نوں معاویہ نے افریقہ پیجیا جینے 670 تک ٹیونس تک دا علاقہ فتح کر لیا۔ 670 وچ ٹیونس وچ قیروان شہر دی نیو رکھی۔

چڑدے پاسے[لکھو]

امیر معاویہ دیاں فوجاں مہلب بن ابی صفراہ دی سرداری چ 664 چ ملتان پنجاب تک آئیاں تے ایسے ویلے لیندے افغانستان دا علاقہ وی فتح ہویا۔

امام ابن تیمیہ نے امیر معاویہ تے علی دی خلافت دا فرق انج دسیا اے: علی دی خلافت وچ کفار نال کوئی جہاد نئیں ہویا تے نا ای کوئی نوا شہر یا دیس مسلماناں کول آیا۔ علی دی خلافت چ دین اسلام نوں کوئی غلبہ حاصل نئیں ہویا۔ دوجے پاسے امیر معاویہ دے ویلے بارے چ ابن تیمیہ لکھدے نیں: معاویہ دی سرکار وچ خشکی تے سمندراں وچ جہاد ہویا، شہر تے شہر فتح ہوئے۔ اسلام دی قوت و شوکت وچ وادا ہویا تے ہر طرح اس نال اسلامی سرکار وچ ترقی ہوئی تے دین اسلام پھیلیا۔ اس توں اندازہ ہوندا اے امیر معاویہ چنگے لیڈر سن۔

یزید نوں خلیفہ بنانا[لکھو]

اپنے مرن توں پہلاں معاویہ نے اپنے پتر یزيد نوں خلیفہ بنایا۔ کج لوک اس گل تے اینہاں تے تنقید وی کردے نے کہ معاویہ نے حکومت وچ وراثت دا شروع کیتا لیکن اے کم پہلاں علی نے کیتا سی جدوں اونہے اپنے پتر حسن نوں خلیفہ بنایا جد کے حسن چھ مہینیاں توں زیادہ چل نا سکیا تے یزید کامیابی نال خلیفہ ریا۔

موت[لکھو]

680 چمعاویہ مر گۓ پر مرن توں پہلاں اپنے پتر یزید نوں اپنی جگہ خلیفہ بنا گۓ۔

اثرات[لکھو]

معاویہ 20 سال تک مسلماناں دا خلیفہ ریا۔ اوہ اسلامی ریاست جیڑی علی دے دور چ افراتفری دا شکار سی اوتھے اس نے امن قائم کیتا تے اس ریاست نوں ودھایا۔ اونہے دارلحکومت دمشق بنایا۔ معاویہ دی شروع کیتی ہوئی ریاست اپنے عروج ویلے مسلماناں دی پوری تاریخ دی رقبے دے لحاظ نال سب توں وڈی ریاست سی جیڑی پاکستان توں لے کے فرانس تک پھیلی ہوئي سی۔

ہور ویکھو[لکھو]