شام

شام
Syrian Arab Republic
الجمهورية العربية السورية

چنڈا	نشان
راجگڑھ:	دمشق
تھاں:	185,180 مربع کلومیٹر
لوک گنتی:	22,530,746
کرنسی:	سیرین پاؤنڈ
بولی:	عربی

شام جسدا ناں عربی چ سوریہ تے انگریزی چ سیریا اے لیندے ایشیاء دا اک دیس اے ۔ اسدے لیندے وچ لبنان ،دکھنی لیندے ول اسرائیل ، دکھن چ اردن ، چڑھدے چ عراق تے اتر چ ترکی نیں۔

شام دنیا دے پرانے دیساں وچوں اک اے۔ ایہ خلافت بنو امیہ دا گڑھ ریا۔ اج دا شام 20 صدی دے وڈھ وچ سلطنت عثمانیہ دا اک صوبہ سی۔ پہلی وڈی لڑائی وچ برطانوی فرانسیسی فوجاں نے ایس تے مل ماریا جنہاں کولوں ایہ 1946 وچ ازاد ہویا۔ ایہ کج چر لئی مصر نال وی جڑیا ریا۔ ایتھے ازادی مگروں فوجی بغاوتاں ہویاں۔ 1971 توں ایتھے حافظ اسد تے 2000 توں ایتھے اوہدا پتر بشار اسد راج کر ریا اے۔ پجھلے 19 مہینیاں توں شام دے لوک سرکار دی تبدیلی دی مانگ کر رۓ نیں جیہڑی اک ٹبر دے راج نال پچھلے 40 وریاں توں جل رئی اے تے 19 مہینیاں وچ ایس سرکار نے اپنے ای دیس دے 35000 دے نیڑے لوک قتل کر دتے نیں۔

جغرافیہ[لکھو]

شام دکھنی لیندے ایشیاء وچ جزیریورگا عرب دے اتر وچ تے رومی سمندر دے چڑھدے کنڈے ول اک دیس اے جیدا چوکھا سارا تھاں سکا تے اچا نیواں اے۔ ایہ 185,180 مربع کلومیٹر تھاں تے اے۔ ایدے 1,295 مربع کلومیٹر تھاں تے اسرائیل نے مل ماریا ہویا اے۔ فرات شام دا وڈا دریا ایدے چڑھدے ولوں لنگدا اے۔ چرھدے ول شامی روہی اے تے دکھن ول جبل الدروز دا پہاڑی سلسلہ اے۔ ماؤنٹ ہرمن، لبنان دے بارڈر تے (2,814 میٹر 9,232 فٹ) شام دا سب توں اچا پہاڑ اے۔ نطیریہ دا پہاڑی سلسلہ اتر توں دکھن ول سمندری کنڈے ول پھیلیا ہویا اے جیدا سب توں اچا پہاڑ نبی یونس 1,562 میٹر (5,125 فٹ) اچا اے۔ 193 کلومیٹر لماں ایدا سمندری کنڈا اے۔ ایدی ولگن عراق نال 605 کلومیٹر اردن نال 375 کلومیٹر، ترکی نال 822 کلومیٹر، لبنان نال 375 کلومیٹر تے اسرائیل نال 76 کلومیٹر ملدی اے۔

تریخ[لکھو]

شام دنیا دیاں پرانیاں رہتلاں دا گڑھ رہیا اے ۔ دنیا دے قدیم ترین سامی قوماں تے زباناں دے آثار شام توں لبھے نیں ۔ مشرقی شہر عبیل توں 1975ء چ اک عظیم الشان سامی سلطنت دے آثار لبھے نیں ، جس چ قدیم ترین سامی زباناں تے تہذیباں دا بہترین نوادراتی اثاثہ شامل اے ، جنہاں چ 17 سو مٹی دیاں تختیاں نیں ، اینہاں تے اوس زمانے دی تجارت ثقافت تے زراعت وئیرہ دے بارے چ بیش قیمت معلومات درج نیں ۔ اینہاں دا زمانہ 25 سو قبل مسیح توں وی پہلے دا اے ۔ شام تے یکے بعد دیگرے کنعانیاں ، عبرانیاں ، ایرانیاں ، اسیریائی لوکاں تے بابل دے لوکاں نے قبضہ کیتا تے نویاں تہذیباں نوں جنم دتا ، جنہاں نوں اج دنیا دیاں قدیم تہذیباں دے ناں نال جاندے آں ۔ بعد چ رومیاں بازنطینیاں ، یونانیاں ، ایرانیاں تے عرباں نے شام تے حکومت کیتی ۔

سیاسی ونڈ[لکھو]

بولی[لکھو]

عربی شام دی سرکاری بولی اے۔ ایدیاں اگے ک‏ئی پڑبولیاں نیں۔ کرد تھاں وچ کردی بولی جاندی اے۔ آرمینیائی تے ترک بولیاں وی آرمینی تے ترکمانی لوک بولدےنیں۔ عربی دے چلن توں پہلے ایتھے دی بولی آرامی سی جیہڑی ہجے وی اساری لوک بولدے نیں۔ کلاسیکی سیریائی وی چل رئی اے۔ لیندی نویں ارامی وی اک گراں وچ بولی جا رئی اے۔