المستظہر باللہ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
المستظہر باللہ
معلومات شخصیت
جم تریخ 1 مئی 1078  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں بغداد  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 6 اگست 1118  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں بغداد  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
اولاد مسترشد،  المقتفي  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں child (P40) ویکی ڈیٹا پر
پیو المقتدى  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں father (P22) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
پیشہ شاعر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر

المستظہر باللہ (پیدائش: اپریل/ مئی 1078ء— وفات: 6 اگست 1118ء) خلافت عباسیہ دا اٹھائیسواں خلیفہ سی جس نے 1094ء تو‏ں 1118ء تک حکومت کيتی۔

سوانح[لکھو]

مستظہر دا نام احمد بن عبد اللہ المقتدی بامر اللہ اے۔ کنیت ابوالعباس سی۔ پیدائش ماہِ شوال 470ھ مطابق اپریل/ مئی 1078ء وچ بغداد وچ ہوئی۔ مشتظہر دے والد المقتدی بامر اللہ تے والدہ التون خاتون سن۔

عہد خلافت[لکھو]

خلیفہ المقتدی بامر اللہ دی وفات (2 فروری 1094ء) دے بعدمستظہر دی بیعتِ خلافت سب تو‏ں پہلے وزیر عمیدالدولہ نے کيتی۔ وزیر نے سلطان برکیاروق تو‏ں خلیفہ دے لئی بیعت لی جس نے بہ طبیب خاطر خلیفہ دی بیعت وزیر عمیدالدولہ دے ہتھ اُتے کی۔خلیفہ المقتدی بامر اللہ دی وفات دے تیسرے دن مجلس عزا منعقد ہوئی۔ سلطان برکیاروق مع اپنے وزیر عزالملک بن نظام الملک تے اُس دے بھائی بہاء الملک دے مجلس دربار وچ حاضر ہويا تے باب مناصب تو‏ں طراد عباسی، معمر العلوی تے علمائے کبار تو‏ں قاضی القضاۃ، ابوعبداللہ دامغانی، امام غزالی شافعی تے امام شاشی وغیرہ وی تعزیت دے لئی آئے تے خلیفہ مستظہر دی بیعت کيتی۔[1] بوقتِ خلافت عمر 16 سال سی۔

وقائع سلطنت[لکھو]

صلیبی جنگاں دا آغاز[لکھو]

ہور پڑھو: پہلی صلیبی جنگ

خلیفہ مستظہر دے عہدِ خلافت وچ پہلی صلیبی جنگ دا آغاز ہويا۔اِنہاں صلیبی جنگاں دی اک وڈی وجہ خلافت عباسیہ دا رعب و دبدبہ ختم ہوجانے تو‏ں بیرونی طاقتاں دا قوت پکڑنا سی جدو‏ں تو‏ں عباسی حکمران داخلی مملکت دے جھگڑاں وچ اُلجھے، مہدی، ہارون الرشید، مامون جداں جاہ و جلال والے خلفا دا دَور ختم ہوچکيا تھا۔اُنہاں دے اخلاف دی کمزور قوت تے نااہلی تو‏ں ہن عباسی سلطنت دی طاقت بالکل کمزور ہوچک‏ی سی۔ چنانچہ رومی سلطنت نے اِس موقع تو‏ں فائدہ اُٹھایا ۔ رومی سرحداں تو‏ں متصل اسلامی علاقےآں اُتے خاندان بنی حمدان دا قبضہ سی جدو‏ں کہ پوری جدوجہد دے باوجود اوہ رومی افواج دے دباؤ دی تاب نہ لاسکے۔ ایہ رومی افواج بلاد الشام دے ساحلی علاقےآں اُتے قبضہ کردے ہوئے دریائے فرات نو‏‏ں عبور کرنے لگاں تے دار الخلافہ بغداد اِنہاں حملےآں دی زد وچ آگیا۔ مارچ 1095ء وچ مسیحی پوپ اربن دوم دے اک فتویٰ تو‏ں صلیبی جنگاں دا آغاز ہويا۔پیاچنزا کونسل وچ اربن دوم نے خلافت عباسیہ دے خلاف عیسائی دنیا نو‏‏ں متحد کر لیا اورچند فروعی اُمور دے تصفیہ دے بعد مجمع عام تو‏ں مخاطب ہوکر کہیا: مسلماناں دا ظلم بہت ودھ گیا اے، اُنہاں اُتے حملہ کرنا ضروری اے۔ اِس وقت جو شخص اپنی صلیب نئيں اُٹھائے گا تے میرے نال نئيں چلے گا تو اوہ میرا پیرو نئيں اے۔ پوپ دی تقریر نے حاضرین وچ جنونی کیفیت پیدا کردی، اِس طرح عیسائیاں نے اپنے حکمراناں سمیت یروشلم اُتے ہلہ بولا تے یروشلم اُتے جون 1099ء وچ قبضہ کر لیا۔

وفات[لکھو]

خلیفہ مستظہر باللہ نے 40 سال دی عمر وچ بروز بدھ 16 ربیع الثانی 512ھ مطابق 6 اگست 1118ء نو‏‏ں بغداد وچ وفات پائی۔شیخ الحنابلہ ابن عقیل نے غسل دتا تے المسترشد باللہ نے نمازِ جنازہ پڑھائی۔[3] مدت خلافت 24 سال 6 ماہ 3 دن شمسی اے۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. مفتی انتطام اللہ شہابی/ مفتی زین العابدین سجاد میرٹھی: تاریخ ملت، جلد 2، صفحہ 565۔
  2. جلال الدین سیوطی: تاریخ الخلفاء، صفحہ 506۔ مطبوعہ کراچی 1983ء
  3. جلال الدین سیوطی: تاریخ الخلفاء، صفحہ 406۔ مطبوعہ کراچی 1983ء
المستظہر باللہ
جم: مئی 1078ء موت: 6 اگست 1118ء
مناصبِ اہل سنت
پیشرو
المقتدی بامر اللہ
خلیفۃ الاسلام و خلیفۃ العباسیہ
3 فروری 1094ء6 اگست 1118ء
جانشین
المسترشد باللہ

سانچہ:عباسی خلفاء