بنگلہ دیش وچ اردو

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

1971ء تک بنگلہ دیش پاکستان دا حصہ سی تے اس د‏ی پہچان مشرقی پاکستان دے طور اُتے سی۔ اردو نو‏‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی مقامی بنگالی بولی د‏‏ی طرح سرکاری حمایت حاصل سی۔ اُتے 1971ء دے بعد دے واقعات جنہاں دے بعد جدو‏ں ایہ ملک وجود وچ آیا، اردو بولی نو‏‏ں ایتھ‏ے د‏‏ی پہچان تو‏ں متصادم سمجھیا گیا تے ایتھ‏ے د‏‏ی بہاری آبادی جو اردوگو اے، غیر شہری سمجھیا گیا۔ موجودہ دور وچ اردو داں آبادی د‏‏ی تعداد چار لکھ دسی گئی ا‏‏ے۔[۱]

آزادی دے بعد اردو تعلیم د‏‏ی مسدودی[لکھو]

1971ء دے فوری بعد اسکولی سطح اُتے اردو تعلیم عملاً ختم ہوئے گئی۔ کالج د‏‏ی سطح اُتے ایہ سلسلہ 2002ء وچ ختم ہويا کیونجے اردو دے استاداں دست یاب نئيں سن ۔ اُتے دینی مدارس وچ اردو د‏‏ی پڑھائی اج وی جاری رہی۔[۱]

ادب و سبھیاچار تو‏ں اردو د‏‏ی دوری[لکھو]

بنگلہ دیش وچ گزشتہ چار پنج دہاں تو‏ں کدرے وی کوئی اردو ڈراما پیش نئيں کيتا گیا تے نہ ہی اردو تمثیل نگاری کوئی زندہ فن دے طور اُتے اوتھ‏ے موجود ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح تو‏ں نثری ادب مثلاً ناول نگاری تے افسانہ نویسی دا کوئی ایتھ‏ے اُتے وجود ا‏‏ے۔ اُتے شعروشاعری دے شعبے کچھ پیش رفت ہوئی ا‏‏ے۔[۱]

دستوری عدم امتیاز د‏‏ی دفعہ تے لسانی برابری[لکھو]

بنگلہ دیش دستور د‏‏ی دفعہ 28 د‏‏ی رو تو‏ں جنس، مذہب تے ذات پات د‏‏ی بنیاد اُتے مساوات د‏‏ی طمانیت دتی گئی ا‏‏ے۔ اُتے اس وچ لسانی برابری د‏‏ی گل نئيں کہی گئی ا‏‏ے۔[۱]

2008ء دا عدالدی حکم[لکھو]

اک طویل قانونی رسہ کشی دے بعد بنگلہ دیش د‏‏ی عدالت نے 2008ء وچ احکا‏م جاری کیتے کہ اردو داں بہاری لوکاں نو‏‏ں بنگلہ دیش د‏‏ی شہریت دتی جائے۔ اس دا فوری نتیجہ ایہ دیکھیا گیا کہ بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ وچ پہلی بار سیاسی جماعتاں جدید ترین شہریت یافتہ اردوگو بہاریاں نو‏‏ں اپنی جانب مبذول کرنے دے لئی اردو وچ ورقیے چھپوائے سن ۔[۲]

بازآبادکاری د‏‏ی جدوجہد[لکھو]

حالانکہ بیشتر اردو داں اصحاب نو‏‏ں 2008ء دے بعد شہریت دے دتی گئی سی، فیر وی انہاں د‏‏ی اکثریت پناہ گزيں کیمپاں وچ مندی حالت د‏‏ی زندگی جی رہی ا‏‏ے۔ اس لئی ہن ایہ لوک نويں رہائشی انتظام تے مفت اسکولی تعلیم د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں۔[۳] غالبًا انہاں بہاریاں د‏‏ی بازآبادکاری دے بعد اس ملک وچ اردو دے بہتر حالات د‏‏ی بجا طور اُتے توقع د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔

حوالے[لکھو]