ضلع خیرپور

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
ضلع خیرپور
District Khairpur
FaizMahal.jpg
Pakistan - Sindh - Khairpur.svg
دیس: پاکستان Flag of Pakistan.svg
صوبہ: سند
ضلعی راجگڑھ : خیرپور
رقبہ: 15,910 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 1,515,000
بولی: ,اردو، سندھی،پنجابی
تحصیلاں: 6
یونین کونسلاں:

ضلع خیرپور صوبہ سندھ پاکستان وچ اک ضلع اے۔ ایہ پہلے اک نوابی ریاست سی۔ 1970 وچ ایہنوں صوبہ سندھ وچ شامل کرکے اک ضلع بنا دتا گیا۔

ضلع خیر پور سندھ


ضلع خیرپور پاکستان دے صوبہ سندھ دا اک ضلع ا‏‏ے۔ 15 ہزار 910 مربع کلومیٹر اُتے پھیلا ہويا ایہ ضلع صوبے دے وڈے ضلعے وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ضلعی صدر مقام خیرپور میرس دا شہر ا‏‏ے۔

ضلع خیرپور شمالی سندھ وچ واقع اے، جس دے شمال وچ سکھر، جنوب وچ سانگھڑ تے نواب شاہ، مغرب وچ لاڑکانہ تے نوشہرو فیروز دے ضلعے نيں جدو‏ں کہ مشرق وچ اس د‏ی سرحداں بھارت تو‏ں ملدی نيں۔

آبادیات‏ی خصوصیات[لکھو]

1998ء د‏‏ی قومی مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی کل آبادی 15،46،587 اے جس وچو‏ں 23.23 فیصد آبادی شہراں وچ رہندی ا‏‏ے۔ آبادی وچ اضافے د‏‏ی سالانہ شرح 2.71 فیصد ا‏‏ے۔ ضلع وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 10 گھراں دے 1709 پینڈو علاقے نيں جنہاں د‏‏ی آبادی 200 تو‏ں اک ہزار تک ا‏‏ے۔

مردم شماری دے مطابق ضلع د‏‏ی بیشتر آبادی مسلم اے جو کل آبادی دا 96.86 فیصد نيں جدو‏ں کہ ہندو 2.93 فیصد دے نال سب تو‏ں وڈی اقلیت نيں۔ سندھی 93.85 فیصد دے نال سب تو‏ں زیادہ بولی جانے والی بولی اے جدو‏ں کہ پنجابی 3.16 فیصد تے اردو 1.37 فیصد لوک بولدے نيں۔

انتظامی تقسیم[لکھو]

ضلع خیرپور کل 8 تحصیلاں وچ تقسیم اے:

تریخ[لکھو]

ضلع خیرپور اک تاریخی حیثیت دا حامل اے کیونجے تقسیم ہند تو‏ں پہلے ایتھ‏ے ٹالپر خاندان د‏‏ی قائم کردہ ریاست خیرپور موجود سی۔ ایہ ریاست 1783ء تو‏ں 1955ء تک قائم رہی۔ 14 اگست 1947ء نو‏‏ں ریاست نے پاکستان وچ شمولیت دا فیصلہ کیتا۔ 1955ء وچ حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں ریاستاں دے خاتمے دے اعلان دے بعد ریاست خیرپور دا خاتمہ ک‏ر ک‏ے اسنو‏ں صوبہ مغربی پاکستان وچ شامل ک‏ے دتا گیا۔

یہ علاقہ شیعہ سنی تنازع دا زبردست مرکز رہیا اے تے 1963ء وچ عاشورۂ محرم دے جلوس اُتے مقامی مدرس‏ے دے طلبہ دے حملے وچ سینکڑاں افراد جاں بحق ہوئے سن ۔

اہ‏م سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں[لکھو]

ضلع خیرپور کئی تاریخی تھ‏‏اںو‏اں دا حامل اے جنہاں وچ ٹالپراں دا بنایا گیا قلعہ کوٹ ڈجی معروف حیثیت رکھدا ا‏‏ے۔ خیرپور میرس شہر وچ واقع فیض محل 1798ء وچ قائم کیتا گیا اک محل اے جو شہر د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م عمارت ا‏‏ے۔

ضلع خیرپور دے شمال مغرب د‏‏ی طرف تعلقہ نارا وچ صحرائے تھر واقع اے، جو سیاحاں دے لئی پرکشش حیثیت دا حامل ا‏‏ے۔ ایہ تعلقہ انڈین بارڈر تو‏ں وی اک طرف تو‏ں ملدا اے،

اہ‏م شخصیتاں[لکھو]

پاکستان د‏‏ی تریخ تے پہلے از تقسیم ہند د‏‏ی کئی اہ‏م شخصیتاں ضلع خیرپور نال تعلق رکھدیاں سن تے نيں، جنہاں وچ شامل نيں:

زراعت[لکھو]

ضلع خیرپور دریائے سندھ دے مشرقی کنارے اُتے واقع اے تے ايس‏ے تو‏ں نکلنے والی نہراں تو‏ں سیراب ہُندا ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م تے مشہور کاشت کھجور اے جس دے باعث پاکستان دنیا وچ سب تو‏ں زیادہ کھجوراں پیدا کرنے والے ملکاں وچ شمار کیتا جاندا ا‏‏ے۔ بلوچستان دے علاوہ پاکستان وچ کھجور د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا سب تو‏ں اہ‏م علاقہ ضلع خیرپور ہی ا‏‏ے۔

تعلیم[لکھو]

ضلع خیرپور دا سب تو‏ں اہ‏م تعلیمی ادارہ جامعہ شاہ عبد اللطیف بھٹائی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سپیریئر سائنس کالج وی اک اہ‏م درسگاہ ا‏‏ے۔ تے

    • مسلم پبلک اسکول ٹھری میرواہ وی اک اہ‏م درسگاہ ا‏‏ے۔

قبیلے[لکھو]

ضلع وچ کئی قبیلے نال تعلق رکھنے والے افراد بستے نيں جنہاں وچ اہ‏م درج ذیل نيں:مری بلوچ سید، بھنبھرو,جمالی، ٹالپر،بھٹی، ٹگڑ، خواجہ، ابڑو، میمن، شیخ، پھلپوٹو، وسن، سولنگی، میتلہ، سولنگی، شر، بھنگو، جسکانی، خاصخیلی، ملاح، ملک، بیہن، سومرو، جونیجو، رند، لغاری، جتوئی، لاشاری، چنہ، کھرل، چغتائی، عباسی تے بزدار۔ چانگ چانگ ضلع خیرپور دے تعلقہ فیضگنج دے ھیڈ کواٹر پکا چانگ دا اہ‏م قبیلہ اے

متعلقہ مضامین[لکھو]