فوٹوڈس انٹیگریشن

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

ضیائی انشقاق یا فوٹوڈس انٹیگریشن (photodisintegration) تو‏ں مراد کسی ایٹمی مرکزے دا گاما ریز دا فوٹون جذب کر دے ٹٹ جانا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں phototransmutation وی کہندے نيں۔ اس دے برعکس ایٹم بم یا جوہری بجلی گھر وچ یورینیئم235 نیوٹرون جذب کر دے ٹوٹتا ا‏‏ے۔

ایٹم بم یا جوہری بجلی گھر وچ فوٹوڈس انٹیگریشن دی کوئی خاص اہمیت نئيں اے لیکن ہائیڈروجن بم وچ ایہ عمل انتہائی اہمیت دا حامل ا‏‏ے۔
فوٹوڈس انٹیگریشن دے نتیجے وچ مرکزے دے دو ٹکڑاں دی جسامت وچ وڈا فرق ہُندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں مرکزہ لگ بھگ برابر جسامت دے دو ٹکڑیاں وچ ٹٹدا اے تو اسنو‏ں photofission کہندے نيں۔

ڈیوٹیریئم[لکھو]

تھیلیئم 208 تو‏ں تابکاری دی وجہ تو‏ں گاما ریز نکلتی رہندی نيں جنہاں دے فوٹون دی توانائی 2.6 MeV ہُندی ا‏‏ے۔ جدو‏ں ایہ ڈیوٹیریئم نال ٹکراندیاں نيں تو ڈیوٹیریئم دا مرکزہ ٹٹ کے ہائیڈروجن تے نیوٹرون بناندا ا‏‏ے۔[1]

2
1
D
 
Error no symbol defined  →  1
1
H
 
Error no symbol defined
مرکزہ گاما رے دی گھٹ تو‏ں گھٹ توانائی
میلین الیکٹرون وولٹ
کیتا حاصل ہويا[2]
ڈیوٹیریئم2 2.225 ہائیڈروجن تے نیوٹرون
لیتھیئم6 3.697 ہیلیئم، نیوٹرون، پروٹون
لیتھیئم6 5.67 لیتھیئم5, نیوٹرون
لیتھیئم7 7.251 لیتھیئم6, نیوٹرون
بیریلیئم9 1.667 بیریلیئم8, نیوٹرون
کاربن13 4.9 کاربن12, نیوٹرون

بیریلیئم[لکھو]

سونے دی طرح بیریلیئم دا وی صرف اک ہی آئسوٹوپ پائیدار ہُندا اے جو بیریلیئم 9 ا‏‏ے۔ جے کسی فوٹون دی توانائی 1.67 میلین الیکٹرون وولٹ یا اس تو‏ں زیادہ ہو تے اوہ بیریلیئم دے مرکزے تو‏ں ٹکرا جائے تو بیریلیئم ٹوٹ کر بیریلیئم 8 بن جاندا اے جو ناپائیداری دی وجہ تو‏ں فوراً ٹوٹ کر دو ہیلیئم دے مرکزے بنا دیندا ا‏‏ے۔ اس عمل وچ اک نیوٹرون وی خارج ہُندا ا‏‏ے۔ اس عمل وچ 1.666 میلین الیکٹرون وولٹ دی توانائی جذب ہُندی ا‏‏ے۔[3]
ہلدے ایٹماں دے مرکزاں نو‏‏ں توڑنے تے نیوٹروناں نو‏‏ں نکالنے دے لئی کم توانائی دے فوٹون وی کارگر ہُندے نيں۔ لیکن وڈے ایٹماں نو‏‏ں مرکزاں نو‏‏ں توڑنے دے لئی فوٹون (گاما رے) دی توانائی وی زیادہ ہونی چاہیے۔ مثال دے طور اُتے کاربن12 دے مرکزے تو‏ں نیوٹرون نکالنے دے لئی فوٹون وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 18.72 میلین الیکٹرون وولٹ دی توانائی ہونی چاہیے۔ جس طرح روشنی دی وجہ تو‏ں دھاتاں تو‏ں خارج ہونے والے الیکٹرون نو‏‏ں فوٹوالیکٹرون کہیا جاندا اے اسی طرح گاما ریز دی وجہ تو‏ں ایٹمی مرکزے تو‏ں نکلنے والے نیوٹرون نو‏‏ں فوٹونیوٹرون کہیا جاندا ا‏‏ے۔

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]