موسا جلیل

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
موسا جلیل
(تتریہ وچ: Муса Җәлил ویکی ڈیٹا اُتے (P1559) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
1959 CPA 2334.jpg 

معلومات شخصیت
جم 15 فروری 1906[۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P569) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
وفات 25 اگست 1944 (38 سال)[۳][۴][۱][۲]  ویکی ڈیٹا اُتے (P570) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
رہائش اورسک (۱۹۲۵–۱۹۲۶)  ویکی ڈیٹا اُتے (P551) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
شہریت Flag of Russia.svg روسی سلطنت
Flag of Russia (1918).svg روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ
Flag of the Soviet Union.svg سویت یونین  ویکی ڈیٹا اُتے (P27) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
جماعت سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی  ویکی ڈیٹا اُتے (P102) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عملی زندگی
پیشہ شاعر،  مصنف،  مترجم،  لکھاری  ویکی ڈیٹا اُتے (P106) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
پیشہ ورانہ زبان روسی،  تاتاری بولی  ویکی ڈیٹا اُتے (P1412) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
عسکری خدمات
وفاداری سویت یونین  ویکی ڈیٹا اُتے (P945) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
لڑائیاں تے جنگاں مشرقی محاذ (دوسری جنگ عظیم)  ویکی ڈیٹا اُتے (P607) د‏‏ی خاصیت وچ تبدیلی کرن
اعزازات
P literature.svg باب ادب


Nuvola apps ksig.png
موسا جلیل
Mussa Jalil
Musa Çəlil
Муса Җәлил
جمموسا مصطفووچ
فروری 15, 1906(1906-02-15)ء
مصطفینہ، اورنبرگ، روسی سلطنت
موتاگست 25, 1944(1944-08-25) (عمر 38)ء
پلوتزینسی (Plötzensee), جرمنی
قلمی ناںموسا جلیل
کم کِتہشاعر، ڈراما نویس، صحافی، مدیر
بولیتاتاری
قومیتFlag of Tatarstan.svg تاتارستان
نسلتاتار
مادر علمیماسکو یونیورسٹی
وڈے کمموآبٹ جیل دی بیاض
ڈاکیتا
آزادی
وڈے اعزازلینن انعام
ہیرو آف سوویت یونین

موسا جلیل روسی بولی: Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов, Musa Mustafovich Zalyalov, سانچہ:IPA-all (پیدائش: 15 فروری 1906ء - وفات: 25 اگست 1944ء) سوویت تاتار شاعر، ڈراما نویس، صحافی تے لینن انعام یافتہ شاعر نيں۔

حالات زندگی[لکھو]

تاتار شاعر تے سوویت شاعری دے مسلمہ استاد موسا جلیل 15 فروری 1906ء نو‏‏ں روسی سلطنت وچ اورنبرگ صوبے دے چھوٹے تو‏ں تاتار پنڈ مصطفینہ وچ غریب کسان دے گھر پیدا ہوئے۔ ابتدائی تعلیم اورنبرگ دے خسینیہ مدرسہ وچ حاصل کيتی۔ 1931ء وچ کازان چلے گئے جتھ‏ے انہاں نے اپنے آپ نو‏‏ں تخلیقی و سماجی کم دے لئی وقف کر لیا۔ 1939ء وچ انجمن مصنفین تاتارستان دے سربراہ منتخب ہوئے۔[۵]

جدوں حب الوطنی دی جنگ عظیم شروع ہوئی تب تک اوہ سوویت تاتاری ادب دے رہنما تسلیم کیتے جاندے سن ۔ اوہ رضاکارانہ طور اُتے محاذ اُتے لڑنے گئے جتھ‏ے 1942ء دی گرمیاں وچ وولخوفسکی محاذ اُتے شدید زخمی ہوئے تے بے ہوشی دی حالت وچ دشمن نے انھاں نوں قیدی بنا لیا۔ جنگی قیدییاں دے درمیان انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کم وڈی سرگرمی نال کیتا۔[۶]

موسا جلیل نے 1939ء تو‏ں 1941ء تک تاتار اسٹیٹ اکیڈمک اوپیرا تے بیلٹ تھیٹر، کازان وچ شعبہ ادب دے سربراہ دے طور اُتے کم کیتا۔ بعد ازاں آپ دی خدمات دے اعتراف وچ 1956ء وچ تھیٹر دا نام موسا جلیل دے نام تو‏ں موسوم کیتا گیا۔[۷]

نازی جرمن خفیہ پولیس گستاپو نے اک غدار دی جاسوسی اُتے انھاں اپنی تحویل وچ لے لیا جتھ‏ے انھاں نے اک کمیونسٹ دے شایانِ شان حوصلے تے دلیری دا ثبوت دتا۔ فاشسٹاں دی قید وچ انھاں نے اپنی مشہور و معروف "موآبٹ جیل دی بیاض" لکھی جسنو‏ں انھاں نے خفیہ فاشزم مخالف کارکناں دے سپرد کر دتا تے جو جنگ دے بعد شاعر دے وطن پہنچی۔ خود شاعر نو‏‏ں فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔[۶]

اعزازات[لکھو]

وفات[لکھو]

موسا جلیل 25 اگست 1944ء نو‏‏ں پلوتزینسی (Plötzensee)، جرمنی وچ دورانِ قید فاشسٹ جلاداں نے قتل کر دتا۔[۸]

حوالے[لکھو]

  1. ۱.۰ ۱.۱ https://cs.isabart.org/person/120189 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱ اپریل ۲۰۲۱
  2. ۲.۰ ۲.۱ Great Russian Encyclopedia Online ID: https://bigenc.ru/text/1951308 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۳ اکتوبر ۲۰۲۱ — ناشر: The Great Russian Encyclopedia — ISBN 978-5-85270-320-0
  3. اجازت نامہ: CC0
  4. Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/djälil-musa — named as: Musa Djälil — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
  5. موسا جلیل، دی سٹی آف کازان، آفیشل ویب پورٹل آف مئیر کازان
  6. ۶.۰ ۶.۱ موج ہوائے عصر، ظ انصاری / تقی حیدر، رادوگا اشاعت گھر ماسکو،سوویت یونین، 1985ء، ص 259-260،آئی ایس بی این نمبر5-05-000346-6
  7. تاتارموسا جلیل اسٹیٹ اکیڈمک اوپیرا و بیلٹ تھیٹر، کازان ویب سائٹ
  8. موسا جلیل یادگار، تاتارستان ثقافتی ورثہ