صمد ورگون

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
صمد ورگون
(آذربائیجانی وچ: Səməd Vurğun خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Samad Vurgun20.jpg 

معلومات شخصیت
پیدائشی نام (آذربائیجانی وچ: Səməd Yusif oğlu Vəkilov خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو birth name (P1477) ویکی ڈیٹا پر
جم 21 مارچ 1906  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
یکشاری سلاہلی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
وفات 27 مئی 1956 (50 سال)[۱]  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
باکو  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
وجہ وفات پھیپھڑوں کا سرطان،  سرطان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو cause of death (P509) ویکی ڈیٹا پر
مدفن الے آف ہانر  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو place of burial (P119) ویکی ڈیٹا پر
طرز وفات طبعی موت  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو manner of death (P1196) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Russia.svg روسی سلطنت
Flag of Azerbaijan 1918.svg آذربائیجان جمہوری جمہوریہ
Flag of the Soviet Union.svg سویت یونین  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ شاعر،  استاد جامعہ،  ڈراما نگار،  سیاست دان  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان آذری بولی  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
تحریک سوشلیسٹ ریئلزم  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو movement (P135) ویکی ڈیٹا پر
اعزازات
SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg آرڈر آف دی ریڈ بینر آف لیبر
SU Order of Lenin ribbon.svg آرڈر آف لینن  خاصیت د‏‏ی حیثیت وچ تبدیلی کرو award received (P166) ویکی ڈیٹا پر
P literature.svg باب ادب


Nuvola apps ksig.png
صمد ورگون
Samad Vurgun
جمصمد وکیلوف
مارچ 21, 1906(1906-03-21)
قازاخ، آذربائیجان
موتمئی 27, 1956(1956-05-27)
باکو، آذربائیجان، سوویت یونین
قلمی ناںصمد ورگون
کم کِتہمصنف
بولیآذربائیجانی
قومیتFlag of Azerbaijan.svg آذربائیجان
نسلآذربائیجانی
مادر علمیماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی
صنفشاعری، ڈراما
وڈے کمفرہاد تے شیریں
آدمی
پنڈ دی صبح
بہار
حلفِ شاعر
طلوعِ آفتاب
وڈے اعزازلینن انعام
سوویت ریاستی اسٹالن انعام

صمد ورگون آذری بولی بولی: Səməd Vurğun (پیدائش: صمد وکیلوف، 21 مارچ 1906ء - وفات: 27 مئی 1956ء) آذربائیجان دے قومی شاعر، ڈراما نویس، رکن آذربائیجان سائنس اکادمی، رکن کمیونسٹ پارٹی آف سوویت یونین، لینن انعام یافتہ تے عوامی کارکن نيں۔

حالات زندگی[لکھو]

صمد ورگون آذربائیجان دے ضلع قازاخ دے پنڈ سلاہلی وچ 21 مارچ 1906ء نو‏‏ں زمیندار دے گھر پیدا ہوئے۔ صمد ورگون حالے صرف 6 سال دا سی کہ 28 سالہ ماں دا انتقال ہو گیا۔ باپ یوسف آغا تے نانی عائشہ خانم نے صمد دی پرورش کيتی۔ ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ وچ حاصل کیتی ۔ 1922ء وچ باپ یوسف آغا تے بعد ازاں نانی عائشہ خانم دا انتقال ہو گیا۔ 1929ء ماسکو یونیورسٹی دے ادبی اسکول وچ داخل ہوئے۔[۲]

ادبی خدمات[لکھو]

صمد ورگون آذربائیجان دے ممتاز شاعر نيں جنہاں دا شمار سوویت شاعری دے اساتذہ وچ ہوندا اے۔[۳] 1930ء وچ صمد دی سیاسی تے غنائی نظماں دی کتاب "حلفِ شاعر" شائع ہوئی۔ 1930ء1940ء دا دور صمد دی شاعرانہ زندگی وچ جوش و خروش دا دور سی 1936ء1937ء وچ صمد ورگون نے نہ صرف نويں شاعرانہ تخلیقات کيتیاں بلکہ تراجم دی طرف وی رجحان ہويا تے الیکزاندر پشکن دا مشہور و معروف منظوم ناول " ایوگنی اونیگن" دا روسی تو‏ں آذربائیجانی وچ ترجمہ کیتا۔ اس ترجمہ اُتے صمد ورگون نو‏‏ں "پشکن کمیٹی" دے جانب تو‏ں "پشکن انعام" دتا گیا۔ انہاں نے تاراس شیوچنکو، میکسم گورکی، جمبول جبائیف تے بوہت سارے دوسرے ادیباں دی تخلیقات آذربائیجانی بولی وچ ترجمہ کيتیاں ۔ 1937ء وچ منظوم ڈراما "واقف" تخلیق کیتا۔ جس تو‏ں انہاں نو‏ں عالمی شہرت ملی۔ 1939ء وچ صمد ورگون نے نظامی گنجوی دے 800 سالہ جشن وچ فعال طور اُتے حصہ لیا، نظامی گنجوی اُتے مضمون شائع کیتا، تقریر کیتی تے نظامی گنجوی دی مشہور تخلیق "لیلی مجنوں" دا منظوم ترجمہ وی کیتا۔ 1939ء وچ شاعری دی کتاب "آزاد الہام" تے 1941ء وچ "شیریں تے فرہاد" شائع ہوئی۔ 1941ء وچ صمد ورگون نو‏‏ں انہاں دے ڈراما "واقف" اُتے "اسٹالن انعام" تو‏ں نوازیا گیا۔ 1945ء وچ صمد ورگون نو‏‏ں "آذربائیجان سائنس اکادمی" دا مکمل رکن منتخب کیتا گیا۔ اسی سال باکو وچ "ثقافتی روابط دی سوسائٹی برائے ایران" قائم کيتی گئی، صمد نو‏‏ں اس سوسائٹی دا چیئرمین منتخب کیتا گیا۔ 1945ء وچ فلسفیانہ ڈراما "انسان" تخلیق کیتا۔ 1947ء وچ صمد ورگون سوویت یونین دی اعلیٰ سوویت دے وفد دے ہمراہ برطانیہ تو‏ں ہوندے ہوئے برلن گئے۔ 1948ء وچ صمد نے "عالمی کانگرس برائے ثقافتی کارکنان" منعقدہ پولینڈ وچ شرکت کيتی۔ 1951ء وچ "سوویت-بلغاریہ فرینڈشپ سوسائٹی" دی طرف تو‏ں بلغاریہ دا دورہ کیتا۔ 1953ء وچ "آذربائیجان دی سائنس اکادمی" دے نائب صدر منتخب ہوئے۔[۲]

آذربائیجان وچ 70 سڑکاں، 7 کتب خانے، 20 اسکول، 5 ثقافتی مراکز، 5 پارک، 4 سنیما صمد ورگون دے نام منسوب نيں۔

لکھتاں[لکھو]

شاعری[لکھو]

  • حلفِ شاعر
  • آزاد الہام

نظماں[لکھو]

  • پنڈ دی صبح
  • بہار
  • طلوعِ آفتاب

تراجم[لکھو]

  • ایوگنی اونیگن
  • لیلی مجناں

ڈراما[لکھو]

  • خانلار
  • واقف
  • شیریں فرہاد
  • انسان

اعزازات[لکھو]

وفات[لکھو]

صمد ورگون دا 50 سال دی عمر وچ 27 مئی 1956ء نو‏‏ں آذربائیجان دے سب تو‏ں وڈے شہر تے راجگڑھ باکو وچ انتقال ہو گیا۔[۲]

حوالے[لکھو]

  1. named as: Samad Vurgun — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Vurgun,_Samad — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷ — اجازت نامہ: Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International
  2. ۲.۰ ۲.۱ ۲.۲ سوانح، صمد ورگون ویب
  3. موج ہوائے عصر، ظ انصاری / تقی حیدر، رادوگا اشاعت گھر ماسکو،سوویت یونین، 1985ء، ص 71، آئی ایس بی این نمبر5-05-000346-6