صمد ورگون

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
صمد ورگون
(آذربائیجانی وچ: Səməd Vurğun خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں name in native language (P1559) ویکی ڈیٹا پر
Samad Vurgun20.jpg 

معلومات شخصیت
پیدائشی نام (روسی وچ: Самед Юсиф оглы Векилов خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں birth name (P1477) ویکی ڈیٹا پر
جم تریخ 21 مارچ 1906  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 27 مئی 1956[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں باکو  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of the Soviet Union (1922–1923).svg سویت یونین  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت سویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
مادر علمی ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں educated at (P69) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ شاعر  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان آذری بولی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
P literature.svg باب ادب



Nuvola apps ksig.png
صمد ورگون
Samad Vurgun
جم صمد وکیلوف
مارچ 21, 1906(1906-03-21)
قازاخ، آذربائیجان
موت مئی 27, 1956(1956-05-27)
باکو، آذربائیجان، سوویت یونین
قلمی ناں صمد ورگون
کم کِتہ مصنف
بولی آذربائیجانی
قومیت Flag of Azerbaijan.svg آذربائیجان
نسل آذربائیجانی
مادر علمی ماسکو اسٹیٹ یونیورسٹی
صنف شاعری، ڈراما
وڈے کم

فرہاد تے شیریں

آدمی
پنڈ دی صبح
بہار
حلفِ شاعر
طلوعِ آفتاب
وڈے اغزاز لینن انعام
سوویت ریاستی اسٹالن انعام

صمد ورگون آذری بولی بولی: Səməd Vurğun (پیدائش: صمد وکیلوف، 21 مارچ 1906ء - وفات: 27 مئی 1956ء) آذربائیجان دے قومی شاعر، ڈراما نویس، رکن آذربائیجان سائنس اکادمی، رکن کمیونسٹ پارٹی آف سوویت یونین، لینن انعام یافتہ تے عوامی کارکن نيں۔

حالات زندگی[لکھو]

صمد ورگون آذربائیجان دے ضلع قازاخ دے پنڈ سلاہلی وچ 21 مارچ 1906ء نو‏‏ں زمیندار دے گھر پیدا ہوئے۔ صمد ورگون حالے صرف 6 سال دا سی کہ 28 سالہ ماں دا انتقال ہو گیا۔ باپ یوسف آغا تے نانی عائشہ خانم نے صمد دی پرورش کيتی۔ ابتدائی تعلیم اپنے پنڈ وچ حاصل کیتی ۔ 1922ء وچ باپ یوسف آغا تے بعد ازاں نانی عائشہ خانم دا انتقال ہو گیا۔ 1929ء ماسکو یونیورسٹی دے ادبی اسکول وچ داخل ہوئے۔[2]

ادبی خدمات[لکھو]

صمد ورگون آذربائیجان دے ممتاز شاعر نيں جنہاں دا شمار سوویت شاعری دے اساتذہ وچ ہوندا اے۔[3] 1930ء وچ صمد دی سیاسی تے غنائی نظماں دی کتاب "حلفِ شاعر" شائع ہوئی۔ 1930ء1940ء دا دور صمد دی شاعرانہ زندگی وچ جوش و خروش دا دور سی 1936ء1937ء وچ صمد ورگون نے نہ صرف نويں شاعرانہ تخلیقات کيتیاں بلکہ تراجم دی طرف وی رجحان ہويا تے الیکزاندر پشکن دا مشہور و معروف منظوم ناول " ایوگنی اونیگن" دا روسی تو‏ں آذربائیجانی وچ ترجمہ کیتا۔ اس ترجمہ اُتے صمد ورگون نو‏‏ں "پشکن کمیٹی" دے جانب تو‏ں "پشکن انعام" دتا گیا۔ انہاں نے تاراس شیوچنکو، میکسم گورکی، جمبول جبائیف تے بوہت سارے دوسرے ادیباں دی تخلیقات آذربائیجانی بولی وچ ترجمہ کيتیاں ۔ 1937ء وچ منظوم ڈراما "واقف" تخلیق کیتا۔ جس تو‏ں انہاں نو‏ں عالمی شہرت ملی۔ 1939ء وچ صمد ورگون نے نظامی گنجوی دے 800 سالہ جشن وچ فعال طور اُتے حصہ لیا، نظامی گنجوی اُتے مضمون شائع کیتا، تقریر کیتی تے نظامی گنجوی دی مشہور تخلیق "لیلی مجنوں" دا منظوم ترجمہ وی کیتا۔ 1939ء وچ شاعری دی کتاب "آزاد الہام" تے 1941ء وچ "شیریں تے فرہاد" شائع ہوئی۔ 1941ء وچ صمد ورگون نو‏‏ں انہاں دے ڈراما "واقف" اُتے "اسٹالن انعام" تو‏ں نوازیا گیا۔ 1945ء وچ صمد ورگون نو‏‏ں "آذربائیجان سائنس اکادمی" دا مکمل رکن منتخب کیتا گیا۔ اسی سال باکو وچ "ثقافتی روابط دی سوسائٹی برائے ایران" قائم کيتی گئی، صمد نو‏‏ں اس سوسائٹی دا چیئرمین منتخب کیتا گیا۔ 1945ء وچ فلسفیانہ ڈراما "انسان" تخلیق کیتا۔ 1947ء وچ صمد ورگون سوویت یونین دی اعلیٰ سوویت دے وفد دے ہمراہ برطانیہ تو‏ں ہوندے ہوئے برلن گئے۔ 1948ء وچ صمد نے "عالمی کانگرس برائے ثقافتی کارکنان" منعقدہ پولینڈ وچ شرکت کيتی۔ 1951ء وچ "سوویت-بلغاریہ فرینڈشپ سوسائٹی" دی طرف تو‏ں بلغاریہ دا دورہ کیتا۔ 1953ء وچ "آذربائیجان دی سائنس اکادمی" دے نائب صدر منتخب ہوئے۔[2]

آذربائیجان وچ 70 سڑکاں، 7 کتب خانے، 20 اسکول، 5 ثقافتی مراکز، 5 پارک، 4 سنیما صمد ورگون دے نام منسوب نيں۔

لکھتاں[لکھو]

شاعری[لکھو]

  • حلفِ شاعر
  • آزاد الہام

نظماں[لکھو]

  • پنڈ دی صبح
  • بہار
  • طلوعِ آفتاب

تراجم[لکھو]

  • ایوگنی اونیگن
  • لیلی مجناں

ڈراما[لکھو]

  • خانلار
  • واقف
  • شیریں فرہاد
  • انسان

اعزازات[لکھو]

وفات[لکھو]

صمد ورگون دا 50 سال دی عمر وچ 27 مئی 1956ء نو‏‏ں آذربائیجان دے سب تو‏ں وڈے شہر تے راجگڑھ باکو وچ انتقال ہو گیا۔[2]

حوالے[لکھو]

  1. named as: Samad Vurgun — IMSLP ID: https://imslp.org/wiki/Category:Vurgun,_Samad — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017
  2. 2.0 2.1 2.2 سوانح، صمد ورگون ویب
  3. موج ہوائے عصر، ظ انصاری / تقی حیدر، رادوگا اشاعت گھر ماسکو،سوویت یونین، 1985ء، ص 71، آئی ایس بی این نمبر5-05-000346-6