نوم چومسکی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
نوم چومسکی
جمیا: 7 دسمبر 1928 امریکہ
کم : پروفیسر لکھاری
نوم چومسکی
Noam Chomsky, 2004.jpg
جم 7 دسمبر 1928
فلاڈیلفیا، پینسلوانیا
ہور ناں اورام نوم چومسکی
مادر علمی پینسلوانیا یونیورسٹی (بی اے 1949, ایم اے 1951, پی ایچ ڈی 1955)
ویلہ 20th / 21st-century philosophy
علاقہ Western philosophy
سکول جینریٹو لسانیات، Analytic philosophy
مکھ رچیاں
لسانیات{{.}} نفسیات
بولی فلسفہ
من دا فلسفہ
سیاست{{.}} نیتی

نوم چومسکی (1928) اک امریکی فلسفی تے سیاسی کاما اے۔ چومسکی 50 وریاں توں میساچیوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ پروفیسر لگیا اے[4]۔ اوہ لڑائی سیاست تے میڈیا تے 100 توں ود کتاباں دا لکھاری اے[5]۔ اوہدیاں کتاباں دے اتے پتے سب توں زیادھ پچھلے وریاں وچ دتے گۓ نیں[6][7]۔ 2005 دی اک کہڈ وچ اوہنوں دنیا دے وڈے سیانیاں وچ گنیا گیا اے[8][9]۔

اورام نوم چومسکی (انگریزی: Avram Noam Chomsky; جنم 7 دسمبر 1928) اک امریکی ماہر لسانیات، انٹیکچوئل، فلسفی،[10][11] اتہاسکار اتے سیاسی نقاد ہے۔ اس نوں اجوکی لسانیات دا پیؤ منیا جاندا ہے۔ اج کلّ اوہ میساچیوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی دا پروفیسر ہے۔

چومسکی نوں جینیریٹو گرامر دے اصولاں دا لبھن آلا اتے ویہویں صدی دی لسانیات وچّ سبھ توں وڈا یوگدانی منیا جاندا ہے۔ اس نے جدوں نفسیات دے کھیاتی پراپت وگیانی بی ایف سکنر دی کتاب وربل بہیویئر دی تنقید لکھی، جس نے 1950 دے دہاکے وچّ ویاپک مانتا پراپت ووہارواد دے سدھانت نوں چنوتی دتی، تاں اس نال کاگنیٹو منووگیان وچّ اک طرحاں دی کرانتی دا سوترپات ہویا، جس نال نہ صرف منووگیان دا ادھئن اتے جانچ پربھاوت ہوئے سگوں بھاشا وگیان، سماج شاستر اتے مانوشاستر ورگے کئی کھیتراں وچّ بنیادی تبدیلیاں آئیاں۔

آرٹس اینڈ ہیومینٹیج سائیٹیشن انڈیکس دے انوسار 1980-92 دے دوران جنے کھوجکاراں اتے ودواناں نے چومسکی نوں سائیٹ کیتا ہے اونا شاید ہی کسے زندہ لیکھک نوں کیتا گیا ہووے۔ اتے انا ہی نہیں، اوہ کسے وی عرصے وچّ اٹھواں سبھ توں وڈا سائیٹ کیتے جان والا لیکھک ہے۔ [12][13][14]

1960 دے دہاکے دی ویتنام جنگ دی آلوچنا دی لکھی کتاب د رسپانسبلٹی آف انٹیلیکچوئلس دے بعد چومسکی خاص طور اتے انترراشٹری پدھر اتے میڈیا دے آلوچک اتے راجنیتی دے ودوان وجوں جانے جان لگے۔ کھبے پکھ اتے امریکہ دی راجنیتی وچّ اج اوہ اک تیز طرار چنتک وجوں پرسدھ ہن۔ اپنے راجنیتک ایکٹوجم اتے امریکہ دی ودیش نیتی دی تیز آلوچنا لئی اج اوہناں نوں پوری دنیاں وچّ جانیا جاندا ہے۔

جیونی[لکھو]

چومسکی دا جنم 1928 وچّ امریکہ دے شہر پھلاڈیلپھیا (پینسلوانیا) وچّ یوکرینی پتا ولیئم چومسکی اتے ماتا ایلسی چومسکی دے گھر ہویا۔

چومسکی نے اپنی مڈھلی تعلیم سینٹرل سکول آف فلاڈیلفیا توں کیتی اتے 1945 وچّ یونیورسٹی آف پینسلوانیا وچّ لسانیات پڑھن چلے گئے۔ اتھے چومسکی دا سمپرک پرسدھ بولی-وگیانی زیلگ ہیرس نال ہویا، جس نے چومسکی دی گیان-سیدھن وچّ وڈا رول ادا کیتا۔

پرمکھ رچناواں[لکھو]

  • سنٹیکٹک سٹرکچرز (1950)
  • آسپیکٹس آف دا تھیوری آف سنٹیکس (1965)
  • لیکچرز آن گورنمینٹ اینڈ بائینڈنگ (1980)
  • نولج آف لینگوئیج: اٹس نیچر، اؤرجن، اینڈ یوز (1986)
  • بیریئرز (1986)
  • دا منیملسٹ پروگرام (1995)
  • نیو ہرائیزنز ان دا سٹڈی آف لینگوئیج اینڈ مائینڈ (2000)।
  • امیرکن پاور اینڈ دا نیو میڈارنز (1969)
  • ایٹ وار ود ایشیا (1970)
  • مینوپھیکچرنگ کنسینٹ: دا پولٹیکل اکانمی آف ماس میڈیا (1988)
  • روگ سٹیٹس (2000)
  • فیلڈ سٹیٹس: دا ابیوز آف پاور اینڈ دا اسولٹ اون ڈیموکریسی (2006)।

حوالے[لکھو]

  1. Barsky, Robert F.. "Chomsky and Bertrand Russell". Noam Chomsky: A Life of Dissent. http://cognet.mit.edu/library/books/chomsky/chomsky/1/10.html. 
  2. Chomsky, Noam (1996). Class Warfare: Interviews with David Barsamian. London: Pluto Press, 28–29. “The real importance of Carey's work is that it's the first effort and until now the major effort to bring some of this to public attention. It's had a tremendous influence on the work I've done.” 
  3. Personal influences, by Noam Chomsky (Excerpted from The Chomsky Reader)
  4. "MIT Department of Linguistics: People: Faculty: Noam Chomsky". Web.mit.edu. Retrieved 2011-08-16.
  5. "Books". chomsky.info. Retrieved 30 August 2011.
  6. "Chomsky is Citation Champ". MIT News Office. 1992-04-15. Retrieved 2007-09-03.
  7. "Noam Chomsky". Web.archive.org. 2010-05-28. Archived from the original on 2010-05-28. Retrieved 2011-08-16.
  8. http://www.guardian.co.uk/world/2005/oct/18/books.highereducation
  9. Matt Dellinger, "Sounds and Sites: Noam Chomsky", The New Yorker, Link, 3-31-03, accessed 1-26-09
  10. "Noam Chomsky", by Zoltán Gendler Szabó, in Dictionary of Modern American Philosophers, 1860–1960, ed. Ernest Lepore (2004). "Chomsky's intellectual life had been divided between his work in linguistics and his political activism, philosophy coming as a distant third. Nonetheless, his influence among analytic philosophers has been enormous because of three factors. First, Chomsky contributed substantially to a major methodological shift in the human sciences, turning away from the prevailing empiricism of the middle of the twentieth century: behaviorism in psychology, structuralism in linguistics and positivism in philosophy. Second, his groundbreaking books on syntax (Chomsky (1957, 1965)) laid a conceptual foundation for a new, cognitivist approach to linguistics and provided philosophers with a new framework for thinking about human language and the mind. And finally, he has persistently defended his views against all takers, engaging in important debates with many of the major figures in analytic philosophy..."
  11. The Cambridge Dictionary of Philosophy (1999), "Chomsky, Noam," Cambridge University Press, pg. 138. "Chomsky, Noam (born 1928), preeminent American linguist, philosopher, and political activist... Many of Chomsky's most significant contributions to philosophy, such as his influential rejection of behaviorism... stem from his elaborations and defenses of the above consequences..."
  12. "چومسکی اج سائیٹیشن چینپ". ایم آئی ٹی نیوج آفس. 1992-04-15. http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html. 
  13. ہپھس, سیمئل (جولائی/اگست 2001). "بھاشن !". د پینسلوانیا گزٹ. http://www.chomsky.info/onchomsky/200107--.htm. "انسٹیچیوٹ فار سائنٹیفک انپھارمیشن دے اک حالیہ سرویکھن دے مطابق اکادمک گرنتھاں، جانچ پتراں آدی وچّ مارکس، لینن، شیکسپیار، ارسطو، بائیبل، پلیٹو، اتے فرائڈ آدی دے بعد چومسکی سبھ توں زیادہ سائیٹ کیتے جان والے ودوان ہن، جو ہیگل اتے سسیرو آدی نوں وی پچھاڑ دندے ہن۔" 
  14. رابنسن, پول (1979-02-25). "د چومسکی پرابلم". د نیویارک ٹائیمج. "Judged in terms of the power, range, novelty and influence of his thought, Noam Chomsky is arguably the most important intellectual alive today. He is also a disturbingly divided intellectual." 


حوالے[لکھو]