چین بھارت سرحدی تنازع

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
چین بھارت سرحدی تنازع دا نقشہ

چین بھارت سرحدی تنازع (انگریزی: Sino-Indian border dispute) عوامی جمہوریہ چین تے بھارت دے درمیان دو وکھ وکھ علاقےآں اُتے ملکیت دا تنازع ا‏‏ے۔ پہلا ایہ کہ اکسائی چن کیتا بھارتی ریاست جموں‏ و کشمیر وچ واقع اے یا ایہ چین صوبے سنکیانگ دے مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔ اکسائی چن سنکیانگ-تبت شاہراہ اُتے اعلیٰ اونچائی اُتے واقع غیر آباد تے بنجر زمین ا‏‏ے۔

دوسرا تنازع میکموہن لائن دا جنوبی علاقہ ا‏‏ے۔ اس دا سابقہ برطانوی دور دا ناں شمال-مشرقی سرحدی ایجنسی سی جسنو‏ں ہن اروناچل پردیش کہیا جاندا ا‏‏ے۔ میکموہن لائن برطانیہ تے تبت دے درمیان 1914ء وچ ہونے والے شملا کنونشن دا حصہ سی، جدو‏ں کہ چین نے اس معاہدے نو‏‏ں مسترد کر دتا ا‏‏ے۔ [1]

1962ء وچ ہونے والی چین بھارت جنگ انہاں دونے علاقےآں دے لئی سی۔ 1996ء وچ تنازعات نو‏‏ں حل کرنے دے لئی طریقہ کار وضع کیتا گیا سی، جس وچ "اعتماد سازی اقدامات" تے اک باہمی متفق بھارت چین سرحد شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2006ء وچ بھارت وچ چین دے سفیر نے دعوی کیتا کہ تمام اروناچل پردیش چینی علاقے ا‏‏ے۔ [2] [3] اس وقت دونے ملکاں نے سکم دے شمالی کنارے اُتے اک کلومیٹر دے علاقے نو‏‏ں دوسرے ملک د‏‏ی دراندازی قرار دتا۔ [4] 2009ء وچ بھارت نے اعلان کیتا کہ اوہ سرحد دے نال اضافی افواج تعینات کريں گا۔ [5] 2014ء وچ بھارت نے تجویز دتی کہ چین نو‏‏ں سرحدی تنازعات نو‏‏ں حل کرنے دے لئی "اک بھارت" پالیسی تسلیم کرنا چاہیدا۔ [6][7]

اکسائی چن[لکھو]

چین، پاکستان تے بھارت د‏‏ی سرحد اُتے واقع اک علاقہ اے جو چین دے زیر انتظام اے جدو‏ں کہ بھارت اس اُتے اپنا دعوی رکھدا ا‏‏ے۔ اکسائی چن بھارت تے چین دے درمیان دو سرحدی تنازعات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جغرافیائی طور اُتے ایہ علاقہ سطح مرتفع تبت دا حصہ ا‏‏ے۔ ہمالیہ تے ہور پہاڑی سلسلےآں دے باعث علاقے وچ آبادی بوہت گھٹ ا‏‏ے۔

تاریخی طور اُتے ایہ علاقہ مملکت لداخ دا حصہ سی جو انیہويں صدی وچ کشمیر وچ شامل ہوئے گئی۔ چین دے علاقےآں تبت تے سنکیانگ دے درمیان اہ‏م ترین شاہراہ ايس‏ے علاقے تو‏ں گذرتی اے جس دے باعث ایہ چین دے لئی انتہائی اہمیت دا حامل علاقہ ا‏‏ے۔ یہچین دے مسلم اکثریت‏ی صوبے سنکیانگ (شنجیانگ) دا حصہ ا‏‏ے۔

میکموہن لائن[لکھو]

بھارت د‏‏ی شمالی سرحد اُتے میکموہن لائن، سرخ رنگ متنازع علاقہ نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔

میکموہن لائن اک سرحدی خط اے جس اُتے 1914ء وچ ہونے والے شملہ معاہدے دے اک حصے دے طور اُتے برطانیہ تے تبت نے اتفاق کیتا سی۔ ایہ چین تے بھارت دے درمیان حد اے، اگرچہ حکومت چین نو‏‏ں اس د‏ی قانونی حیثیت تو‏ں اختلاف ا‏‏ے۔

باہرلے جوڑ[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

کتابیات[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Calvin, James Barnard (April 1984). "The China-India Border War". Marine Corps Command and Staff College. https://web.archive.org/web/20111111000325/http://www.globalsecurity.org/military/library/report/1984/CJB.htm. 
  2. "Arunachal Pradesh is our territory": Chinese envoy Rediff India Abroad, 14 November 2006. Archived 8 November 2011 at the وے بیک مشین
  3. Subir Bhaumik, "India to deploy 36,000 extra troops on Chinese border", BBC, 23 November 2010. Archived 2 January 2012 at the وے بیک مشین
  4. Sudha Ramachandran, "China toys with India's border", Asia Times Online, 27 June 2008. Archived 22 November 2009 at the Stanford Web Archive
  5. "The China-India Border Brawl", Wall Street Journal, 24 June 2009, archived from the original on 23 September 2011 
  6. 何, 宏儒 (2014-06-12). "外長會 印向陸提一個印度政策". 中央通訊社 (新德里). https://web.archive.org/web/20170227233221/http://www.cna.com.tw/news/aopl/201406120234-1.aspx. Retrieved on 27 فروری 2017. 
  7. "印度外長敦促中國重申「一個印度」政策". BBC 中文网. https://web.archive.org/web/20170227231948/http://www.bbc.com/zhongwen/trad/world/2014/09/140908_india_china. Retrieved on 2017-02-27.