سلطنت فاطمیہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج
فاطمی سلطنت.png
خلافت فاطمیہ دیاں سرحداں اپنے عروج دے ویلے
خلافت فاطمیہ دا چنڈا

سلطنت فاطمیہ یا خلافت فاطمیہ ، خلافت عباسیہ دے کمزور ہون دے بعد 297ھ چ اتلے افریقہ دے شہر قیروان چ قائم ہوئی ۔ اس سلطنت دا بانی عبیداللہ المہدی چونکہ محمد دی دھی فاطمہ دے نیانیاں وچوں سی اس لئی اسنوں خلافت فاطمیہ کہیا جاندا اے ۔ عبیداللہ تریخ چ مہدی دے لقب نال مشہور ہوئیا ۔


مکمل خودمختاری[لکھو]

فاطمی خلافت دا نقشہ جس چ شہر وی دکھائے گئے نیں

خلافت عباسیہ توں الگ ہون والیاں ساریاں حکومتاں اگرچہ خودمختار سن پر اوہ سب بغداد دی خلافتنوں تسلیم کردیاں سن تے خطبہ جمعہ چ عباسی خلیفہ دا ناں پڑھدیاں سن ، پے فاطمی حکمراناں نے عباسی خلفاء دا ناں خطبے توں کڈ دتاتے خود خلیفہ ہون دا اعلان کردتا ۔ اس لئی اینہاں دی حکومت نوں خلافت فاطمیہ وی آکھیا جاندا اے ۔


توسیع[لکھو]

شروع شروع چ فاطمی حکومت شمالی افریقہ تک محدود رہی لیکن اسدے حکمران المعز (341ھ- 365ھ) نے 358ھ چ مصر فتح کرلئیا ۔ المعز فاطمی حکومت دا سب توں قابل حکمران سی ، اوہ افریقہ توں مصر آگئیا تے قاہرہ شہر دی بنیاد رکھی ۔


قاہرہ تے جامعہ الازہر دی بنیاد[لکھو]

فاطمی خلیفےآں دا شجرہ نسب (پیلے رنگ چ

قاہرہ دا شہر فسطاط دے نیڑے آباد کیتا گئیا سی تے فاطمیاں دا راجگھر سی ۔ فاطمی عہد چ جامع ازہر ناں دی قاہرہ چ اک مسجد تعمیر کیتی گئی ، جس بعد چ مدرسہ وی قائم کردتا گئیا ۔ جامعہ ازہر دا ایہہ مدرسہ دنیا دا سب توں پرانا مدرسہ اے جہڑا حالے تیکر موجود اے تے دنیا دے ہر حصے توں مسلمان طالب علم ایتھے تیلیم حاصل کرن آندے نیں ۔


عروج[لکھو]

المعز دے بعد اسدا پتر عزیز (365ھ - 386ھ)تخت تے بیٹھا اوہ وی اک قابل حکمران سی ، اس دے زمانے چ شام ، حجاز تے یمن تے وی فاطمیاں دا قبضہ ہوگئیا تے اینج فاطمی خلافت اسلامی دنیا سب توں وڈی حکومت بن گئی ۔

فاطمیاں دے زمانے چ مسلماناں دی بحری قوت نے بہت ترقی کیتی ۔ صقلیہ( سسلی) تے اٹلی دا جنوبی حصہ اینہاں دے قبضے چ سی ۔ فاطمی بیڑے جینیوا ، روم تے ناپولی تے حملے کردے رہندے سن تے یورپ دے بحری بیڑے اینہاں دے مقابلے چ ٹھہر نئیں سکدے سی ۔


خاتمہ[لکھو]

عباسی خلافت دے زوال دے بعد اس وقت تک جہڑیاں حکومتاں قائم سن اوہناں جوں فاطمی سلطنت نا صرف سب توں وڈی بلکہ سب توں پائیدار وی سی ۔ ایہہ حکومت 296ھ توں 567ھ تک تقریبا پونے 3 سو سال قائم رہی ۔ 567ھ چ شام دے حکمران نورالدین زنگی نے اس حکومت دا خاتمہ کردتا جس دے بعد مصر چ عباسی خلیفہ دا ناں خطبہ چ لئیا جان لگا ۔


کانامے[لکھو]

فاطمیاں دے زمانے اگرچہ علم و ادب چ سلطنت سامانیہ تے بنی بویہ دی طرح ترقی نئیں ہوئی پر اوہناں نے قاہرہ شہر نوں بہت ترقی دتی ، خوبصورت عمارتاں بنوائیاں تے کپڑا تے شیشہ بنان دے کم نے اس زمانے چ بہت ترقی کیتی ۔ اینہاں دے عہد چ تعمیر کیتیاں گئیاں کئی عمارتاں اج وی قاہرہ چ دیکھیاں جا سکدیاں نیں ، اینہاں چوں سب توں زیادہ شہرت جامعہ الازہرنوںحاصلاے۔