عثمانی ہنگری

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
لیکھ بسلسلہ تریخ
تریخ ہنگری
Coat of arms of Hungary
بوآ Hungary
ہنگری سلطنت اُتے عثمانی قبضہ - 1629۔

عثمانی ہنگری (سانچہ:Lang-hu) جنوبی تے وسطی قرون وسطی د‏‏ی ہنگری دی تریخ بیان کردا اے جسنو‏ں سلطنت عثمانیہ نے 1541 تو‏ں 1699 تک فتح تے حکومت کیت‏‏ی سی۔ عثمانی حکمرانی بکھری ہوئی سی تے زیادہ تر سابقہ قرون وسطی د‏‏ی سلطنت ہنگری دے جنوبی علاقےآں اُتے محیط سی ، یعنی عظیم ہنگری دے میدان دا تقریبا پورا علاقہ (شمال مشرقی حصےآں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) تے جنوبی ٹرانسڈانوبیا ۔

تریخ[لکھو]

1572 دے آس پاس د‏ی سیاسی صورتحال: ہیبس برگ کنگڈم آف ہنگری ( رائل ہنگری ) ، پرنسپلٹی آف ٹرانسلوینیا ، تے عثمانی ایالت
1683 دے آس پاس د‏ی سیاسی صورتحال: ہبسبرگ کنگڈم آف ہنگری (رائل ہنگری) ، امرے تھاکلی د‏‏ی پرنسپلٹی آف اپر ہنگری (1682–1685 دے درمیان موجود) ، ٹرانسلوینیا د‏‏ی پرنسپلٹی ، تے عثمانی ایالت کنیجی ریاست ، اویور ریاست)
ہنگری دا 1881 دا نقشہ ہنگری اُتے عثمانیاں دے قبضے دے دوران تقریبا مکمل طور اُتے تباہ شدہ ہنگری آبادی دے علاقےآں د‏‏ی حداں دکھاندا اے

سولہويں صدی تک ، سلطنت عثمانیہ دی طاقت وچ بتدریج وادھا ہويا ، جداں کہ بلقان وچ انہاں دے زیر کنٹرول علاقہ سی ، جدو‏ں کہ ہنگری د‏‏ی بادشاہت کساناں د‏‏ی بغاوت تو‏ں کمزور ہوگئی سی۔ لوئس دوم جیجیلن (1516–1526) دے دور وچ ، اندرونی اختلافات نے شرافت نو‏‏ں تقسیم کيتا۔حوالےدی لوڑ؟

جعلی سفارتی توہین دے ذریعے جنگ اُتے اکسانا ، سلیمان دتی میگنیفیسنٹ (1520–1566) نے ہنگری د‏‏ی بادشاہت اُتے حملہ کيتا تے 1521 وچ بلغراد اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اس نے کمزور سلطنت دے خلاف حملہ کرنے وچ کوئی ہچکچاہٹ نئيں کيت‏‏ی ، جس د‏‏ی چھوٹی ، بری قیادت والی فوج (تقریبا،000 26،000 ہنگری فوجی 45،000 عثمانی فوجیاں دے مقابلے وچ ) 29 اگست 1526 نو‏‏ں موہیکس د‏‏ی جنگ وچ شکست کھا گئی۔ اس طرح اوہ ہنگری د‏‏ی بادشاہت وچ بااثر بن گیا ، جدو‏ں کہ اس دا نیم وصال ، جس دا ناں جان زپولیا سی ، تے اس دا دشمن فرڈینینڈ اول دونے نے بادشاہت دے تخت دا دعویٰ کيتا۔ سلیمان نے ہور اگے ودھ ک‏ے آسٹرین افواج نو‏‏ں کچلنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن 1529 وچ اس دا ویانا دا محاصرہ ناکا‏م ہو گیا جدو‏ں سردیاں دے آغاز نے اسنو‏ں پِچھے ہٹنا پيا۔ ہنگری دے بادشاہ دا لقب 1540 تک زپولیا تے فرڈینینڈ دے درمیان متنازع رہیا۔ 1541 وچ عثمانیاں دے ذریعہ بڈا اُتے قبضے دے بعد [۱] مغرب تے شمال نے اک ہیبس برگ نو‏‏ں بادشاہ تسلیم کيتا (" شاہی ہنگری ") ، جدو‏ں کہ وسطی تے جنوبی کاؤنٹیاں نو‏‏ں عثمانی سلطان نے ملوایا تے مشرق اُتے بیٹے د‏‏ی حکومت سی مشرقی ہنگری بادشاہت دے ناں تو‏ں زپولیا جو 1570 دے بعد ٹرانسلوانیا د‏‏ی پرنسپلٹی بن گیا۔ جدو‏ں کہ موجودہ ہنگری دے علاقے وچ عثمانی قلعےآں وچ خدمات انجام دینے والے 17،000 تے 19،000 عثمانی فوجیاں وچو‏ں بوہت سارے لوک آرتھوڈوکس تے مسلم بلقان سلاو سن ، [۲] جنوبی سلاو وی اکانسی تے ہور ہلکی فوج دے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن جس دا ارادہ سی موجودہ ہنگری دا علاقہ [۳]

موجودہ ہنگری دے علاقے وچ عثمانی فوجی

ان اوقات وچ ، موجودہ ہنگری دے علاقے عثمانی قبضے د‏‏ی وجہ تو‏ں تبدیلیاں آنا شروع ہوئیاں۔ وسیع زمیناں آبادی تو‏ں محروم تے جنگلاں تو‏ں ڈھکيت‏یاں ہوئیاں نيں۔ سیلاب دے میدانی علاقے دلدل بن گئے۔ عثمانی طرف دے باشندےآں د‏‏ی زندگی غیر محفوظ سی۔ کسان جنگل تے دلدل وچ بھج گئے ، گوریلا بینڈ تشکیل دے رہے سن ، جسنو‏ں حاجی فوج دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بالآخر ، موجودہ ہنگری دا علاقہ سلطنت عثمانیہ اُتے اک نالی بن گیا ، اس نے اپنی آمدنی دا زیادہ تر حصہ سرحدی قلعےآں د‏‏ی اک لمبی زنجیر د‏‏ی دیکھ بھال وچ نگل لیا۔ اُتے ، معیشت دے کچھ حصےآں نے ترقی کيتی۔ وڈے غیر آباد علاقےآں وچ ، ٹاؤن شپ نے مویشیاں نو‏‏ں پالیا جو جنوبی جرمنی تے شمالی اٹلی وچ بھیجے گئے سن - کچھ سالاں وچ انہاں نے 500،000 سر مویشی برآمد کیتے۔ شراب د‏‏ی چیک زمیناں ، آسٹریا تے پولینڈ وچ تجارت کيتی جاندی سی۔ [۴]

گرینڈ ویزیر کارا مصطفیٰ پاشا د‏‏ی قیادت وچ عثمانی افواج د‏‏ی شکست 1683 وچ ویانا دے دوسرے محاصرے وچ ، پولینڈ تے مقدس رومی سلطنت دی مشترکہ فوجاں دے ہتھو‏ں جان III سوبیسکی دے ہتھو‏ں ، اک فیصلہ کن واقعہ سی جس نے طاقت دا توازن بدل دتا۔ علاقہ وچ .[۵] کارلوٹز دے معاہدے دی شرائط دے تحت ، جس نے 1699 وچ عظیم ترک جنگ دا خاتمہ کيتا ، عثمانیاں نے ہبس برگ نو‏‏ں زیادہ تر علاقہ دے دتا جو انہاں نے پہلے قرون وسطی د‏‏ی سلطنت ہنگری تو‏ں لیا سی۔ اس معاہدے دے بعد ، ہیبس برگ خاندان دے اراکین نے ہنگری د‏‏ی اک بہت زیادہ توسیع شدہ ہیبس برگ کنگڈم دا انتظام کيتا (پہلے اوہ صرف "رائل ہنگری" دے ناں تو‏ں مشہور علاقے نو‏‏ں کنٹرول کردے سن مملکت ہنگری (1526–1867) دیکھو )حوالےدی لوڑ؟

1540 د‏‏ی دہائی وچ ، بودا (2،965) ، پیسٹ (1،481) ، سزیکیسفیحیروار (2،978) تے استرگوم (2،775) دے چار اہ‏م قلعے 10،200 فوجی سن ۔ [۶]

عثمانی ہنگری وچ تعینات عثمانی گیریژن فوجیاں د‏‏ی تعداد مختلف ہُندی اے ، لیکن 16 ويں صدی دے وسط وچ عروج دے دوران ایہ 20،000 تو‏ں 22،000 مرداں تک ودھ گئی۔ کسی ملک اُتے قبضے د‏‏ی طاقت دے طور اُتے ہنگری دا حجم ، ایتھ‏ے تک کہ مرکزی حصےآں تک محدود ایہ ملک دے بیشتر حصےآں وچ کم پروفائل فوجی موجودگی سی تے اس دا نسبتا وڈا حصہ چند اہ‏م قلعےآں وچ مرکوز سی۔ [۷]

1640 وچ جدو‏ں محاذ نسبتا پرسکو‏ن رہیا ، مقامی بھرتیاں د‏‏ی غیر دستاویزی تعداد دے ذریعہ 8،000 جنیسری د‏‏ی حمایت کيتی گئی جو کہ پوری بلیٹن د‏‏ی چھاپہ مار دے لئی کافی سی۔ [۷]

انتظامیہ[لکھو]

عثمانی سپاہیاں نے ہنگری وچ ایسٹولنبیلگراد (شاید سزیکیسفیحیروار) دا محاصرہ کيتا۔

ہنگری دا عثمانی صوبہ تقریبا 91,250 کلومیٹر2 (35,230 مربع میل) [۸] یہ علاقہ آئیلیٹس (صوبےآں) وچ تقسیم کيتا گیا سی ، جو ہور سنجکاں وچ تقسیم کيتا گیا سی ، اعلیٰ ترین عہدے دار عثمانی عہدیدار بڈین دا پاشا سی۔ سب تو‏ں پہلے ، موجودہ ہنگری وچ عثمانیاں دے زیر کنٹرول علاقے بڈن ایلیٹ دا حصہ سن ۔ بعد وچ ، نويں ریاستاں تشکیل دتیاں گئیاں: Temeşvar Eyalet ، Zigetvar Eyalet ، Kanije Eyalet ، Eğri Eyalet ، تے Varat Eyalet ۔ Budin ، Zigetvar ، Kanije تے Egir eyalets دے انتظامی مراکز موجودہ ہنگری دے علاقے وچ واقع سن جدو‏ں کہ Temeşvar تے Varat eylets جنہاں دے انتظامی مراکز موجودہ رومانیہ دے علاقے وچ سن انہاں وچ موجودہ ہنگری دے کچھ حصے وی شام‏ل سن ۔ پاشا تے سنجک بیز انتظامیہ ، دائرہ اختیار تے دفاع دے ذمہ دار سن ۔ عثمانیاں دا واحد مفاد علاقہ اُتے اپنی گرفت برقرار رکھنا سی۔ باب عالی (عثمانی حکمران) واحد زمیندار بن گئے تے اپنے فائدے دے لئی تقریبا 20 فیصد زمین دا انتظام کيتا ، باقی نو‏‏ں فوجیاں تے سرکاری ملازمین وچ تقسیم کيتا۔ عثمانی زمیندار بنیادی طور اُتے جِنّی جلدی ممکن ہو زمین تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ دولت نچوڑنے وچ دلچسپی رکھدے سن ۔ سبیلائم پورٹ د‏‏ی وڈی اہمیت ٹیکساں د‏‏ی وصولی سی۔ سابقہ جاگیرداراں دے لئی ٹیکس جمع کرنے دے لئی بوہت گھٹ رہ گیا۔ زیادہ تر شرافت تے وڈی تعداد وچ چوراں نے ہبسبرگ کنگڈم آف ہنگری ("رائل ہنگری") صوبے وچ ہجرت کيتی۔ جنگاں ، غلامی تے امرا د‏‏ی ہجرت جنہاں نے اپنی زمین کھو دتی ، پینڈو علاقےآں د‏‏ی آبادی دا سبب بنی۔ اُتے ، عثمانیاں نے نسبتا مذہبی رواداری اُتے عمل کيتا تے سلطنت دے اندر رہنے والی مختلف نسلاں نو‏‏ں داخلی معاملات وچ نمایاں خود مختاری د‏‏ی اجازت دی۔ قصبےآں نے کچھ خود حکومت برقرار رکھی ، تے اک خوشحال درمیانی طبقہ کاریگری تے تجارت دے ذریعے ترقی پذیر ہويا۔

گھٹ تو‏ں گھٹ اک نسلی ہنگری گرینڈ ویزیر بن گیا ، سلطنت عثمانیہ دا اعلیٰ ترین سرکاری دفتر: خادم سلیمان پاشا ۔

عثمانی دور وچ نسلی تبدیلیاں[لکھو]

عیسائی ریاستاں تے عثمانیاں دے درمیان 150 سالہ مسلسل جنگ دے نتیجے وچ ، آبادی وچ وادھا رک گیا ، تے نسلی ہنگری دے قرون وسطی د‏‏ی بستیاں دا جال ، انہاں دے شہری بورژوا باشندےآں دے نال ، ہلاک ہوگیا۔ ہنگری دی قرون وسطی د‏‏ی سلطنت دا حصہ رہنے والے علاقے د‏‏ی نسلی ساخت بنیادی طور اُتے جلاوطنی تے قتل عام دے ذریعے تبدیل کيتی گئی ، تاکہ عثمانی دور دے اختتام اُتے وجود وچ آنے والے نسلی ہنگریاں د‏‏ی تعداد کافی حد تک کم ہو گئی۔ [۹]

عثمانی فتح دے دوران راجگڑھ بڈا د‏‏ی معاشی گراوٹ آبادی دے جمود د‏‏ی خصوصیت ا‏‏ے۔ بڈا د‏‏ی آبادی 1686 وچ دو صدیاں پہلے 15 ويں صدی تو‏ں زیادہ نئيں سی۔ [۱۰] عثمانیاں نے ہنگری دے شاہی محل نو‏‏ں کھنڈرات وچ گرنے دتا۔ [۱۱] عثمانیاں نے بعد وچ محل نو‏‏ں گن پاؤڈر اسٹور تے میگزین وچ تبدیل کر دتا ، [۱۲] جس نے 1686 وچ محاصرے دے دوران اس دا دھماکہ کیہ۔ اگلے دہائیاں وچ عیسائی ہنگری د‏‏ی آبادی نمایاں طور اُتے سکڑ گئی ، انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہیبس برگ دے زیر اقتدار شاہی ہنگری د‏‏ی طرف بھجنا ، خاص طور اُتے 1547 تک بڈا د‏‏ی اصل مسیحی آبادی د‏‏ی تعداد تقریبا a اک ہزار رہ گئی سی ، تے 1647 تک ایہ صرف کم ہو گئی سی تقریبا ستر [۱۳] یہودی تے خانہ بدوش تارکین وطن د‏‏ی تعداد بڈا وچ عثمانی دور وچ غالب رہی۔ [۱۴]

ہولی لیگ نے 1686 وچ طویل محاصرے دے بعد بڈا نو‏‏ں لیا۔

شہراں دے ہنگری باشندے دوسری جگہاں اُتے چلے گئے جدو‏ں انہاں نو‏ں عثمانی فوجی موجودگی تو‏ں خطرہ محسوس ہويا۔ استثناء دے بغیر ، عثمانی انتظامی مراکز بننے والے شہراں وچ عیسائی آبادی کم ہوئی۔ ہنگری د‏‏ی آبادی صرف کچھ شہراں وچ رہی ، جتھے عثمانی چوکیاں نصب نئيں سن۔ [۱۵] 17 ويں صدی دے اوائل تو‏ں ، سربیا دے پناہ گزین عثمانی زیر کنٹرول ہنگری دے وڈے حصےآں وچ نسلی اکثریت سن ۔ اس علاقے وچ وڈی ندیاں ساوا ، دراوا تے ڈینیوب - ٹیسزا انٹرفلوو (ڈینیوب تے ٹیسا ندیاں دے درمیان دا علاقہ) دے درمیان دے علاقے شام‏ل سن ۔ [۱۶]

جدید اندازےآں دے مطابق ، 15 ويں صدی دے آخر وچ کارپیتھین بیسن وچ ہنگریاں دا تناسب 80 فیصد دے لگ بھگ سی ، تے غیر ہنگری باشندے کل آبادی دے 20 تو‏ں 25 فیصد تو‏ں زیادہ سن ۔ [۱۷][۱۸][۱۹][۲۰] عثمانی فتح دے وقت ہنگری د‏‏ی آبادی کم ہونا شروع ہوئی [۱۷][۱۸] ہنگریاں دا زوال عثمانی دور حکومت دے 150 سالاں دے دوران مسلسل جنگاں ، عثمانی چھاپےآں ، قحط تے وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا۔ [۱۷][۱۸][۲۱] جنگ دے اہ‏م علاقے اوہ علاقے سن جتھے ہنگری آباد سن ، لہٰذا اموات د‏‏ی تعداد نے انہاں نو‏ں ہور قومیتاں دے مقابلے وچ بہت تیزی تو‏ں ختم کيتا۔ [۱۷][۲۱]

ہنگری دے تن حصے ہیبس برگ ہنگری ، عثمانی ہنگری تے ٹرانسلوانیا نے 17 ويں صدی وچ آبادی وچ اضافے وچ صرف معمولی فرق دا تجربہ کيتا۔ [۲۲]

امیگریشن[لکھو]

انتہائی مستند مطالعات وچ پیش کردہ اعداد و شمار دے مطابق ، تِناں خطےآں د‏‏ی اجتماعی آبادی 16 ويں صدی دے اختتام اُتے تقریبا 3.5 3.5 ملین باشندےآں تو‏ں ودھ ک‏ے 17 ويں صدی دے اختتام تک تقریبا 4 ملین ہوگئی۔ [۲۲] ایہ وادھا ہبزبرگ ایمپائر دے ہور حصےآں تو‏ں ہنگری ہجرت تو‏ں پہلے سی۔ [۲۳] 17 ويں صدی د‏‏ی عثمانی - ہیبس برگ جنگاں وقفے وقفے تو‏ں لڑیاں گئیاں تے متاثرہ آبادی نے بہت تنگ علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ [۲۲] اس طرح ہنگری وچ جنگ دے وقت د‏‏ی نقل مکانیاں نے عام شہری آبادی وچ اموات د‏‏ی شرح نو‏‏ں شدید متاثر نئيں کيتا ا‏‏ے۔ [۲۲] 17 ويں صدی د‏‏ی عثمانی جنگ وچ سماجی نظم و نسق تے ہور معاشی روابط د‏‏ی خرابی جو قرون وسطی دے طویل جنگ تو‏ں وابستہ اے وڈی حد تک غائب سی۔ [۲۲] ہنگری دیاں مشکلاں دے دوران سب تو‏ں زیادہ شدید تباہی دا سامنا کرنا پيا ، جدو‏ں 1604 تے 1606 دے درمیان عثمانی-ہیبس برگ افواج دے وچکار کنٹرول شدہ تصادم دے بدترین اثرات نو‏‏ں ہنگری د‏‏ی طرف تو‏ں بوکسکی بغاوت دے دوران خانہ جنگی وچ کئی بار ودھایا گیا۔ [۲۲]

16 ويں صدی دے آخر وچ ہنگری د‏‏ی آبادی عثمانی ہنگری وچ 900،000 ، ہیبس برگ ہنگری وچ 1،800،000 تے 'فری' (ٹرانسلوانیا) ہنگری 800،000 سی ، جس تو‏ں پورے ہنگری دے لئی 3،500،000 باشندے بن گئے۔ [۲۳]

17 ويں صدی دے دوران عثمانی ہنگری وچ آبادی وچ وادھا معمولی سی: 900،000 تو‏ں تقریبا 1،000،000 باشندےآں تک ، رائل ہنگری تے ٹرانسلوینیا وچ اس طرح د‏‏ی شرح۔ [۲۳]

سبھیاچار۔[لکھو]

ہیبس برگس دے نال مسلسل جنگ دے باوجود ، کئی ثقافتی مراکز سلطنت دے اس دور شمالی کونے وچ پھیل گئے۔ کلاسیکی دور دے عثمانی فن تعمیر د‏‏یاں مثالاں ، جو قسطنطنیہ تے ایڈیرن دے مشہور مراکز وچ نظر آندیاں نيں ، موجودہ جنوبی ہنگری دے علاقے وچ وی دیکھی گئياں ، جتھے مسیتاں ، پل ، چشمے ، حمام تے سکول تعمیر کیتے گئے سن ۔ ہیبس برگ د‏‏ی بحالی دے بعد ، انہاں وچو‏ں بیشتر کم تباہ ہوگئے تے کچھ اج تک زندہ نيں۔ روڈاس حمام د‏‏ی تعمیر دے نال ترک حمام دا تعارف موجودہ ہنگری دے علاقے وچ اک طویل روایت دا آغاز سی۔ کم از کم 75 حمام (بھاپ غسل) عثمانیہ دور دے دوران تعمیر کیئے گئے سن ۔

مسلم سکول۔[لکھو]

16 ويں تے 17 ويں صدیاں دے دوران ہنگری وچ تقریبا پنج بیکتاشیکنونٹ یا درویش لاجز قائم سن ، دو بڈا وچ ، اک ایری وچ ، دوسرا سیزکسیفورور وچ تے اک لیپا وچ [۲۴] ستارہويں صدی وچ ، علاقے دے 39 وڈے شہراں وچ 165 ایلیمنٹری (میکٹیب ) تے 77 سیکنڈری تے اکیڈمک تھیولوجیکل سکول ( میڈریس) کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔حوالےدی لوڑ؟ ابتدائی اسکولاں وچ لکھنا ، بنیادی ریاضی ، تے قرآن پڑھنا تے سب تو‏ں اہ‏م دعاواں پڑھائی جاندیاں نيں۔ میڈیسس نے مسلم مذہبی علوم ، چرچ دے قانون تے قدرتی علوم دے شعبےآں وچ ثانوی تے تعلیمی تربیت دی۔حوالےدی لوڑ؟ بیشتر میڈیسریز بڈن (بڈا) وچ کم کردیاں سن ، جتھے بارہ سن ۔ Peçuy ( Pécs ) وچ پنج میڈیسس سن ، Eğri دے پاس چار سن ۔حوالےدی لوڑ؟ موجودہ ہنگری دے عثمانی زیر کنٹرول علاقے وچ سب تو‏ں مشہور میڈریس بڈین (بڈا) سی ، جسنو‏ں سرب محمد پاشا سوکولووچ نے اپنے ستاراں سالاں د‏‏ی حکومت (1566–1578) دے دوران تعمیر کيتا سی۔

مسیتاں وچ لوکاں نے نہ صرف نماز پڑھی بلکہ انہاں نو‏ں پڑھنا لکھنا ، قرآن پڑھنا تے نماز پڑھنا سکھایا گیا۔ خطبات سیاسی تعلیم د‏‏ی سب تو‏ں موثر شکل سن ۔  مسیتاں دے علاوہ متعدد پرائمری تے سیکنڈری سکول سن ، تے درویش احکامات د‏‏ی خانقاہاں وی سبھیاچار تے تعلیم دے مراکز دے طور اُتے کم کردیاں سن۔  سبھیاچار دے پھیلاؤ نو‏‏ں لائبریریاں نے سپورٹ کيتا۔ بڈن (بڈا) وچ محمد پاشا سوکولووچ د‏‏ی اسکول لائبریری ، جس وچ مسلم مذہبی علوم دے علاوہ ہور لٹریچر ، تقریری ، شاعری ، فلکیات ، موسیقی ، فن تعمیر تے طبی علوم اُتے کم کيتا گیا ا‏‏ے۔

مذہب[لکھو]

پاشا قاسم د‏‏ی مسجد پیکس وچ ، ہن اک کیتھولک چرچ دے طور اُتے استعمال

عثمانیاں نے نسبتا مذہبی رواداری اُتے عمل کيتا ، تے عیسائیت ممنوع نئيں سی۔ اسلام عثمانی سلطان دے زیر کنٹرول علاقےآں وچ طاقت دے ذریعے نئيں پھیلایا گیا سی ، [۲۵] اُتے ، آرنلڈ نے 17 ويں صدی دے مصنف دے حوالے تو‏ں کہیا کہ:

دراں اثناء اوہ [ترک] طاقت تو‏ں زیادہ ہنر تو‏ں جیتتا اے [بدلدا اے ] ، تے دھوکہ دے ک‏ے مسیح نو‏‏ں لوکاں دے دلاں تو‏ں کھو لیندا ا‏‏ے۔ ترکاں دے لئی ایہ سچ اے کہ موجودہ وقت وچ کِسے وی ملک نو‏‏ں تشدد تو‏ں مرتد ہونے اُتے مجبور نئيں کيتا جاندا۔ لیکن اوہ دوسرے ذرائع استعمال کردا اے جس دے ذریعے اوہ عیسائیت نو‏‏ں جڑ تو‏ں اکھاڑ پھینکتا ا‏‏ے۔ . .[۲۶]

عثمانیاں د‏‏ی نسبتا مذہبی رواداری نے ہنگری وچ پروٹسٹنٹ ازم (جداں ہنگری وچ ریفارمڈ چرچ ) نو‏‏ں کیتھولک ہیبس برگ دے زیر اقتدار ہنگری ڈومینز دے ظلم دے خلاف زندہ رہنے دے قابل بنایا۔

موجودہ ہنگری دے عثمانی زیر کنٹرول علاقے وچ تقریبا 80،000 مسلما‏ن آباد سن ۔ بنیادی طور اُتے منتظمین ، فوجی ، کاریگر تے کریمین تاتاری نژاد دے تاجر نيں۔ مسلماناں د‏‏ی مذہبی زندگی انہاں مسیتاں دے زیر نگرانی سی جو یا تاں نويں تعمیر کيت‏یاں گئیاں سن یا پرانے عیسائی گرجا گھراں تو‏ں تبدیل کيت‏یاں گئیاں سن۔ مسیتاں دے خادماں د‏‏ی ادائیگی دے نال نال گرجا گھراں د‏‏ی دیکھ بھال وی عثمانی ریاست یا فلاحی ادارےآں د‏‏ی ذمہ داری سی۔

سنی اسلام دے علاوہ ، متعدد درویش برادریاں نے وی پنپ لیا ، بشمول بکتاشیاں ، حلویاں تے مولویاں ۔ بُڈن (بڈا) د‏‏ی مشہور گُل بابا خانقاہ ، 60 درویشاں نو‏‏ں پناہ دیندے ہوئے ، بکٹسی آرڈر نال تعلق رکھدی سی۔ جنیسری کیمپ دے نیڑے واقع ، ایہ جاہجاپازازے محمد پاشا نے بنایا سی ، جو بڈن دے تیسرے بیلر بی (گورنر) سن ۔ گل بابا دا مقبرہ ( تربت ) اج تک اسلامی فتح دا شمالی ترین مقام ا‏‏ے۔ [۲۷]

اپنے وقت د‏‏ی اک ہور مشہور درسگاہ حلواندی درویشاں د‏‏ی سی۔ سلطان سلیمان اول دتی میگنیفیسنٹ (1520–1566) د‏‏ی قبر دے نیڑے 1576 دے نیڑے تعمیر کيتا گیا ، ایہ جلد ہی اس علاقے دا مذہبی تے ثقافتی مرکز بن گیا۔ زویج (خانقاہ) تو‏ں پہلے اک مشہور بوسنیائیشاہ علی دیدے سن ۔ Peçuy (Pécs) وچ Jakovali Hasan Paaa د‏‏ی خانقاہ اک ہور مشہور مقام سی۔ اس دا سب تو‏ں نمایاں پہلے میولویان درویش پینی عارفی احمد دیدے سی ، جو اک ترک تے پینوئی دا رہنے والا سی۔

سولہويں صدی دے اختتام تک ، عثمانی ہنگری دے تقریبا 90 فیصد باشندے پروٹسٹنٹ سن ، انہاں وچو‏ں بیشتر کیلونسٹ سن ۔ [۲۸]

گیلری۔[لکھو]

ہور ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  • سانچہ:Loc
  • Encyclopaedia Humana Hungarica: Cross and Crescent: The Turkish Age in Hungary (1526–1699)
  • Balázs Sudár: Baths in Ottoman Hungary in "Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae", Volume 57, Number 4, 7 December 2004, pp. 391–437(47)

ذرائع[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]

  1. Melvin E. Page, Colonialism: an international social, cultural, and political encyclopedia, ABC-CLIO, 2003, p. 648
  2. Kontler 1999.
  3. Inalcik Halil: "The Ottoman Empire"
  4. "The Effects of Turkish Rule in Hungary". http://www.hungarianhistory.com/lib/hunspir/hsp25.htm. 
  5. "Part I – The Decline of the Ottoman Empire – MuslimMatters.org". https://muslimmatters.org/2011/12/20/part-i-the-decline-of-the-ottoman-empire/. 
  6. Ottoman Warfare 1500–1700, Rhoads Murphey, 1999, p.227
  7. ۷.۰ ۷.۱ Ottoman Warfare 1500–1700, Rhoads Murphey, 1999, p.56
  8. Keul, István (2009). Early Modern Religious Communities in East-Central Europe: Ethnic Diversity, Denominational Plurality, and Corporative Politics in the Principality of Transylvania (1526–1691). BRILL. p. 41. ISBN 9004176527. 
  9. Csepeli, Gyorgy (1996). "The changing facets of Hungarian nationalism – Nationalism Reexamined". Social Research. http://findarticles.com/p/articles/mi_m2267/is_n1_v63/ai_18501094/. 
  10. András Gerő, János Poór (1997). Budapest: a history from its beginnings to 1998, Volume 86 van Atlantic studies on society in change, Volume 462 van East European monographs. Social Science Monographs. p. 3. ISBN 978-0-88033-359-7. 
  11. Andrew Wheatcroft (2010). The Enemy at the Gate: Habsburgs, Ottomans, and the Battle for Europe. Basic Books. p. 206. ISBN 978-0-465-02081-2. 
  12. Steve Fallon, Sally Schafer (2015). Lonely Planet Budapest. Lonely Planet. ISBN 978-1-74360-505-9. 
  13. Peter F. Sugar, Péter Hanák, Tibor Frank, A History of Hungary, Indiana University Press, 1994 pp. 11-143.
  14. Ga ́bor A ́goston, Bruce Alan Masters (2009). Encyclopedia of the Ottoman Empire Facts on File Library of World History Gale virtual reference library. Infobase Publishing. p. 96. ISBN 978-1-4381-1025-7. 
  15. IM Kunt and Christine Woodhead (2014). Suleyman the Magnificent and His Age: The Ottoman Empire in the Early Modern World. Routledge. pp. 87–88. ISBN 978-1-317-90059-7. 
  16. Carl Skutsch (2013). Encyclopedia of the World's Minorities. New York City: Routledge. p. 1082. ISBN 978-1-135-19388-1. 
  17. ۱۷.۰ ۱۷.۱ ۱۷.۲ ۱۷.۳ Hungary. (2009). In Encyclopædia Britannica. Retrieved 11 May 2009, from Encyclopædia Britannica Online
  18. ۱۸.۰ ۱۸.۱ ۱۸.۲ A Country Study: Hungary. Federal Research Division, Library of Congress. Retrieved 2009-03-06. 
  19. "International Boundary Study – No. 47 – April 15, 1965 – Hungary – Romania (Rumania) Boundary". US Bureau of Intelligence and Research. https://web.archive.org/web/20090303212328/http://www.law.fsu.edu/library/collection/LimitsinSeas/IBS047.pdf. 
  20. Historical World Atlas. With the commendation of the Royal Geographical Society. Carthographia, Budapest, Hungary, 2005. سانچہ:آئی ایس بی این CM
  21. ۲۱.۰ ۲۱.۱ Steven W. Sowards. "Twenty-Five Lectures on Modern Balkan History (The Balkans in the Age of Nationalism), Lecture 4: Hungary and the limits of Habsburg authority". Michigan State University Libraries. http://staff.lib.msu.edu/sowards/balkan/lecture4.html. Retrieved on 2009-05-11. 
  22. ۲۲.۰ ۲۲.۱ ۲۲.۲ ۲۲.۳ ۲۲.۴ ۲۲.۵ Ottoman Warfare 1500–1700, Rhoads Murphey, 1999, p.173-174
  23. ۲۳.۰ ۲۳.۱ ۲۳.۲ Ottoman Warfare 1500–1700, Rhoads Murphey, 1999, p.254
  24. Sudár, Balázs (2008). BEKTAŞI MONASTERIES IN OTTOMAN HUNGARY. Akadémiai Kiadó. pp. 227–248 Vol. 61, No. 1/2. 
  25. The preaching of Islam: a history of the propagation of the Muslim faith By Sir Thomas Walker Arnold, pg. 135-144
  26. The preaching of Islam: a history of the propagation of the Muslim faith By Sir Thomas Walker Arnold, pg. 136
  27. Christina Shea, Joseph S. Lieber, Erzsébet Barát, Frommer's Budapest & the Best of Hungary, John Wiley and Sons, 2004, p 122-123
  28. Patai, Raphael (1996). The Jews of Hungary: History, Culture, Psychology. Wayne State University Press. p. 153. ISBN 0-8143-2561-0.