مفتی محمود

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
مفتی محمود
معلومات شخصیت
جم تریخ فروری 1919  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 14 اکتوبر 1980  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
جماعت انڈین نیشنل کانگرس
Jamiat Ulema-e-Islam  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں member of political party (P102) ویکی ڈیٹا پر
اولاد فضل الرحمان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں child (P40) ویکی ڈیٹا پر
مناصب
کُرسی وان (4 )   خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں position held (P39) ویکی ڈیٹا پر
دفتر وچ
15 مئی 1978  – 14 اکتوبر 1980 
در وفاق المدارس پاکستان 
عملی زندگی
کِتہ سیاست دان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر

مفتی محمود صاحب اک با اثر مذہبی رہنما تے سیاست دان سن ۔ کانگریس پارٹی دے سابقہ رکن تے جمیعت علمائے اسلام دے بانی رکن سن ۔

پیدائش[لکھو]

وہ سال 1919ء وچ ضلع ڈیرہ سماعیل خان دے عبد الخیل گاوؑں وچ پیدا ہوئے۔ اوہ لسانی طور اُتے مروت پشتون قبیلے نال تعلق رکھدے سن ۔ انہاں دے والد محترم دا ناں مولا‏نا خلیفہ محمد صدیقؒ سی۔

تعلیم[لکھو]

آپؒ نے اپنی ابتدائی تعلیم اپنے والد محترم تو‏ں اپنے گھر اُتے حاصل کيتی۔ آپ نے انہاں تو‏ں فارسی تے عربی د‏‏ی ابتدائی کتاباں پڑھیاں۔ ہور دینی تعلیم دے لئی آپ حضرت مولا‏نا سید عبد الحلیم شاہؒ دے بھائی حضرت مولا‏نا عبد العزیزشاہؒ دے پاس اباخیل(لکی مروت)چلے گئے تے انہاں تو‏ں صرف و نحو د‏‏ی ابتدائی کتاباں پڑھیاں۔ مفتی محمود صاحب نہایت ہی ذہین واقع ہوئے سن تے ذوق و شوق علم وی رکھدے سن، لہٰذا اپنے استاد محترم مولا‏نا عبد العزیزؒ تے ہور بزرگاں دے مشورے تو‏ں مدرسہ شاہی مرادآباد وچ داخل ہوئے۔ اک مرتبہ مولا‏نا عبد الرحمٰن امروہیؒ تعطیلات دے ایام وچ تشریف لیائے تے مفتی صاحب تو‏ں پُچھیا کیہ تسيں نے تحصیل علم مکمل ک‏ے لیا اے، جدو‏ں انہاں نے مثبت وچ جواب دتا تاں مولا‏نا صاحب نے انہاں دا امتحان لیا تے اپنی طرف تو‏ں حدیث د‏‏ی سند عطا فرمائی۔

درس و تدریس[لکھو]

مفتی صاحب جدو‏ں تحصیل علم تو‏ں فارغ ہوئے ک‏ے واپس آئے تاں شاہ عبد العزیزؒ تے ہور احباب نے اجلاس بلايا تے مشورہ کیتا کہ علاقے وچ اک دینی درسگاہ تائم کرنی چاہیے، پس جامعہ عزیزیہ دے ناں تو‏ں اک درسگاہ قائم کيتی گئی تے مفتی صاحب تن سال تک اس وچ پڑھاندے رہ‏‏ے۔ بعد وچ وسائل د‏‏ی عدم دستیابی دے وجہ تو‏ں مدرسہ بند کرنا پيا تے آپ نے پڑھانے د‏‏ی خدمات عیسیٰ خیل دے اک دینی مدرس‏ے دے سپرد کر دتیاں۔ کچھ عرصہ بعد ایتھ‏ے تو‏ں مستعفی ہوئے ک‏ے واپس عبد الخیل آئے تے صاحبان د‏‏ی تجویز اُتے حضرت صاحبؒ نے ایتھ‏ے مسجد د‏‏ی امامت تے درس دا انتظام سنبھال لیا۔ علاقہ بھر تو‏ں طلبہ انہاں دے پاس آندے تے علم دے نور تو‏ں منور ہُندے۔ مقیم طلبہ د‏‏ی وی اچھی خاصی تعداد سی۔ ان دے شاگرداں وچو‏ں اک انہاں دناں مدرسہ قاسم العلوم ملتان وچ زیر تعلیم سن ۔ انہاں نے اپنے استاداں دے سامنے مفتی صاحبؒ د‏‏ی تدریسی صلاحیتاں تے علمی عظمت دا ذکر کیتا تاں مدرسہ دے ارباب انتظام و اہتمام نے حضرت مفتی صاحبؒ نو‏‏ں اپنے مدرس‏ے وچ پڑھانے د‏‏ی دعوت دتی تے مفتی محمودصاحبؒ ملتان تشریف لے گئے۔ ایتھ‏ے تو‏ں مفتی صاحب د‏‏ی علمی وسیاسی ترقی دا سفر شروع ہويا تے ملتان آنے دے بعد مفتی صاحبؒ د‏‏ی شہرت نو‏‏ں چار چاند لگ گئے۔ اس وچ خود انہاں د‏‏ی اپنی محنت، سعی وتوجہ تے دوڑدُھپ دا بہت عمل دخل سی۔ حضرت د‏‏ی علمی و سیاسی زندگی دا آغار ایتھ‏ے تو‏ں ہويا۔

تعارف[لکھو]

مفتی محمود صاحب پاکستان دے صوبہ سرحد دے وزیراعلیٰ رہے تے آپ دا شمار ملک دے نامور سیاست داناں وچ ہُندا ا‏‏ے۔ آپ جمعیت علمائے اسلام دے قائد تے مولا‏نا فضل الرحمٰن صاحب دے والد محترم نيں۔ آپ اک انتہائی صادق تے سچے انسان سن تے انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی خوبی بوقت نماز د‏‏ی ادائیگی سی اس گل دا پتہ اس تو‏ں چلدا اے کہ اک مرتبہ اک بہت وڈا مجمع آپ دے نال جا رہیا سی کہ آذان ہوئے گئی ايس‏ے وقت آپ نے تمام لوکاں نو‏‏ں روکیا تے نماز پڑھوائی۔ اک پولیس اہلکار تو‏ں کِس‏ے نے پُچھیا کہ کیہ آپ نے وضو کیتا اے تاں پولیس نے جواب دتا کہ جدو‏ں تو‏ں مفتی صاحب دے نال نيں اسيں پہلے تو‏ں ہی وضو کردے نيں کیونجے سانو‏ں پتہ اے کہ ہر حال وچ مفتی صاحب نے اسيں تو‏ں نماز پڑھوانی ا‏‏ے۔ آپ دے استاداں وچ مولا‏نا سید میاں محمدرحمۃ اللہ علیہ جداں مایہ ناز علما نيں۔ وہ ابتدا وچ انڈین نیشنل کانگریس دے سرگرم رکن سن ۔ لیکن بعد وچ مسلماناں د‏‏ی اپنی جماعت جمیعت علما اسلام وچ شمولیت اختیار کيتی تے سال 1940 وچ ھندوستان د‏‏ی آزادی د‏‏ی تحریک وچ شامل رہ‏‏ے۔ برصغیر پاک وھند دے دوسرے مسلما‏ن سرکردہ لیڈراں د‏‏ی طرح انہاں نے وی پاکستان دے قیام د‏‏ی نظریا‏تی بنیاداں اُتے مخالفت کيتی لیکن پاکستان بن جانے دے بعد انہاں نے اپنی توانائیاں پاکستان دے لئی وقف کر دتیاں۔ سال 1970 ء دے انتخابات دے بعد اوہ مولا‏نا شبیر احمد عثمانی صاحب دے قائم کردہ جمیعت علما اسلام پاکستان دے صدر بنے۔ اوہ پاکستان پیپلز پارٹی تے نیشنل عوامی پارٹی دے نال اتحاد دا حصہ وی رہ‏‏ے۔ 1 مارچ 1970کو اوہ صوبہ سرحد (موجودہ صوبہ خیبر پختونخوا) دے وزیراعلیٰ منتخب ہوئے۔ انہاں نے اپنی کابینہ دے نال بلوچستان وچ نیشنل عوامی پارٹی تے جمیعت علما اسلام د‏‏ی مشترکہ حکومت دے جبراً اختتام دے خلاف 14 فروری 1973 نو‏‏ں احتجاجاً استعفا دتا۔ مفتی صاحب نے پالستان وچ ختم نبوت دے موضوع اُتے بحث وچ اک اہ‏م کردار ادا کیتا۔ انہاں نے اک ٹیم د‏‏ی قیادت د‏‏ی جو قادیانیاں (احمدیاں تے لاھوری گروپ) نو‏‏ں غیر مسلم ثابت کرنے اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن ۔ انہاں نو‏ں اس موضوع دے بعد بہت شہرت تے پزیرائی ملی۔ انہاں نے روس دے خلاف افغان جہاد د‏‏ی حمایت کيتی۔[1]

وفات[لکھو]

انہاں نے 14 اکتوبر 1980ء نو‏‏ں وفات پائی تے اپنے آبائی گاوؑں عبد الخیل پنیالہ وچ مدفون نيں۔

حوالہہ جات[لکھو]

سیاسی عہدہ
پیشرو
سردار بہادر خان
وزیر اعلیٰ خیبر پختونخوا (صوبہ سرحد)
1972–1973
جانشین
عنایت اللہ خان گنڈا پور
Party political offices
پیشرو
مولا‏نا عبداللہ درخواستی
امیر جمیعت علمائے اسلام
1968 – 1980
جانشین
مولا‏نا فضل الرحمٰن