نسیم امروہوی

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

نسیم امروہوی

معلومات شخصیت
جم تریخ 24 اگست 1908[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں امروہا،  انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 28 فروری 1987[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں کراچی،  پاکستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
شہریت Flag of Pakistan.svg پاکستان
British Raj Red Ensign.svg انونڈئیا ہندستان  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں country of citizenship (P27) ویکی ڈیٹا پر
رکن انجمن ترقی اردو  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں member of (P463) ویکی ڈیٹا پر
عملی زندگی
قابل ذکر شاگرد ہلال نقوی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں student (P802) ویکی ڈیٹا پر
کِتہ فلسفی،  شاعر،  صحافی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں occupation (P106) ویکی ڈیٹا پر
پیشہ ورانہ زبان اردو  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں languages spoken, written or signed (P1412) ویکی ڈیٹا پر
شعبۂ عمل غزل،  رباعی  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں field of work (P101) ویکی ڈیٹا پر
ملازمت اردو لغت بورڈ  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں employer (P108) ویکی ڈیٹا پر
P literature.svg باب ادب

نسیم امروہوی (پیدائش: 24 اگست، 1908ء - وفات: 28 فروری، 1987ء) پاکستان نال تعلق رکھنے والے لغت نویس، مورخ، صحافی تے اردو دے نامور شاعر سن جو مرثیہ گوئی د‏‏ی وجہ تو‏ں شہرت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ سید مرتضیٰ حسین فاضل لکھنوی دے نال مل ک‏ے نسیم اللغات د‏‏ی ترتیب انہاں دا سب تو‏ں وڈا کارنامہ ا‏‏ے۔ اوہ نیشنل ہائی اسکول لکھنؤ تے برِ صغیر پاک و ہند دے ہور تعلیمی ادارےآں وچ معلم وی رہ‏‏ے۔

حالات زندگی[لکھو]

نسیم امروہری 24 اگست، 1908ء نو‏‏ں امروہہ، برطانوی ہندوستان وچ پیدا ہوئے۔ انہاں دا اصل ناں سید قائم رضا نقوی سی۔[2][3][4] انہاں دا گھرانہ علمی تے مذہبی حوالے تو‏ں امروہہ وچ اک خاص مقام رکھدا سی۔ انہاں نے نیشنل ہائی اسکول لکھنؤ وچ بطور ہیڈ مولوی خدمات وی انجام دتیاں۔ اس دے علاوہ اوہ انجمن ترقی اردو دکن دے رکن وی رہ‏‏ے۔[5] نسیم امروہوی نے عربی تے فارسی دے علاوہ منطق، فلسفہ، فقہ، علم الکلام، تفسیر، حدیث تے ادبیات دے علوم د‏‏ی تحصیل کيتی۔ تقسیم ہند دے بعد پاکستان منتقل ہوئے گئے، جہان اوہ پہلے خیرپور وچ تے بعد وچ کراچی وچ سکونت اختیار کيتی۔[3] خیرپور وچ قیام دے دوران اوہ انجمن ترقی اردو خیرپور دے ناظم وی رہ‏‏ے۔

ادبی خدمات[لکھو]

نسیم امروہوی غزل، قصیدہ، مثنوی، رباعی، گیت تے نظم سمیت سبھی اصنافِ سخن اُتے عبور رکھدے سن لیکن انہاں د‏‏ی اصل شناخت مرثیہ نگاری سی۔ انہاں نے اپنا پہلا مرثیہ 1923ء وچ قلمبند کیتا۔ انہاں دے مراثی د‏‏ی تعداد 200 تو‏ں ودھ ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی مراثی د‏‏ی کتاب مراثی نسیم شائع ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی شاعری اُتے ہور کتاباں نظم اردو تے پھُلاں دا ہار دے ناں تو‏ں شائع ہوچکيت‏یاں ناں۔ اوہ لغت نویسی اُتے وی مکمل عبور رکھدے سن ۔ اوہ اک طویل عرصے تک ترقی اردو بورڈ (موجودہ ناں اردو لغت بورڈ) وچ اردو د‏‏ی سب تو‏ں ضخیم لغت اردو لغت دے مدیر د‏‏ی حیثیت تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ اس دے علاوہ انہاں نے نسیم اللغات، خطبات مُشران تے فرہنگ اقبال وی مرتب ک‏‏يتی‏‏اں ۔[3]۔ نسیم امروہوی دے تلامذہ وچ ڈاکٹر سید منظور مہدی رائے پوری، عاشق کیرانوی، حکیم محمد اشرف خان اشرف، میر رضی میر، اطہر جعفری، فیض بھرتپوری، بدر الہٰ آبادتی، ڈاکٹر عظیم امروہوی، حسن علی سرفراز، اصغر رضوی، عروج بجنوری، جمیل نقوی، یاد اعظمی، زائر امروہوی، سالک نقوی، ڈاکٹر ہلال نقوی، قسیم امروہوی، وزیر جعفری تے تاثیر نقوی شامل ني‏‏‏‏ں۔[6]

نمونہء کلام[لکھو]

شعر

یہ انتظار نہ ٹھہرا کوئی بلا ٹھہریکسی کی جان گئی آپ کی ادا ٹھہری

لکھتاں[لکھو]

  • نسیم اللغات (بہ اشتراک سید مرتضیٰ حسین فاضل لکھنوی ، ناشر: شیخ غلام علی اینڈ سنز لاہور)
  • فرہنگِ اقبال
  • مراثی نسیم (ناشر: پاکستان ریڈرز گلڈ کراچی)
  • فلسفۂ غم
  • چشمۂ غم (65 مرثیوں کا مجموعہ، ناشر: محفوظ بک ایجنسی کراچی)
  • روحِ انقلاب
  • صبح ازل
  • برق و باراں المعروف مسدس نسیم (ناشر:مست قلندر بک ڈپو لاہور)
  • تاریخِ خیرپور
  • نسیم البلاغت
  • صحیفہ کاملہ
  • دوست بنو دوست بناؤ
  • ادبی کہانیاں
  • خطبات مُشران (پنڈت سندر نراین مشران فرخ آبادی کے خطبوں اور تقریروں کا مجموعہ، 1942ء)
  • نظمِ اردو (ناشر: اشاعت اردو خیالی گنج، لکھنئو)
  • پھولوں کا ہار (آسان نظمیں اور گیت، ناشر: بھارگو اسکول بکڈپو لجھنئو)
  • القدر

نسیم امروہوی دے فن و شخصیت اُتے کتاباں[لکھو]

  • پاکستانی ادبیات تے نسیم امروہوی، ڈاکٹرمہر النساء عزیز،پاکستان اسٹڈی سینٹر، کراچی یونیورسٹی، 2012ء

وفات[لکھو]

نسیم امروہوی 28 فروری، 1987ء نو‏‏ں کراچی وچ وفات پاگئے تے کراچی وچ مسجد آل عبا دے احاطے وچ سپرد خاک ہوئے۔[2][4][3]

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb16966834r — اخذ شدہ بتاریخ: 31 دسمبر 2019 — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
  2. 2.0 2.1 نسیم امروہوی،سوانح و لکھتاں ڈاٹ کم، پاکستان
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 عقیل عباس جعفری، پاکستان کرونیکل، ورثہ / فضلی سنز، کراچی، 2010ء، ص 610
  4. 4.0 4.1 ڈاکٹر محمد منیر احمد سلیچ، وفیات ناموران پاکستان، لاہور، اردو سائنس بورڈ، لاہور، 2006ء، ص 886
  5. نسیم امروہوی، نظم اردو، اشاعت اردو خیالی گنج لکھنؤ، ص 6
  6. ہلال نقوی، نسیم امروہوی دے تلامذہ، مشمولہ:عرفانِ نسیم، ص 314 – 355

سانچہ:پاکستانی ماہرین لسانیات