کورونا وائرس دی عالمی وبا، 2019ء - 2020ء

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
کووڈ-19 وبا
COVID-19 Outbreak World Map per Capita.svg
نقشہ مصدقہ مریض بلحاظ خطہ بمطابق 3 مئی  2020 (2020 -05-03)مئی 2020|
  10,000+ فی ملین مصدقہ مریض
  3,000–10,000 فی ملین مصدقہ مریض
  1,000–3,000 فی ملین مصدقہ مریض
  300–1,000 فی ملین مصدقہ مریض
  100–300 فی ملین مصدقہ مریض
  >0–100 فی ملین مصدقہ مریض
  کوئی مریض نئيں یا معلومات موجود نئيں
سانچہ:Collapsed infobox section begin
COVID-19 Outbreak World Map.svg
لقشہ کل مصدقہ مریض بمطابق 30 اپریل  2020 (2020 -04-30)اپریل 2020|
  1,000,000+ مصدقہ مریض
  100,000–999,999 مصدقہ مریض
  10,000–99,999 مصدقہ مریض
  1,000–9,999 مصدقہ مریض
  100–999 مصدقہ مریض
  1–99 مصدقہ مریض
  کوئی مریض نئيں یا معلومات موجود نئيں

سانچہ:Collapsed infobox section end

سانچہ:Collapsed infobox section begin
COVID-19 Outbreak World Map Total Deaths per Capita.svg
بلحاظ خطہ اموات دا نقشہ بمطابق 30 اپریل  2020 (2020 -04-30)اپریل 2020|
  100+ فی ملین مصدقہ اموات
  10–100 فی ملین مصدقہ اموات
  1–10 فی ملین مصدقہ اموات
  0.1–1 فی ملین مصدقہ اموات
  >0–0.1 فی ملین مصدقہ اموات
  کوئی موت نئيں ہوئی یا مصدقہ معلومات نئيں
سانچہ:Collapsed infobox section end
[[File:
Coronavirus patients on ventilators at the Imam Khomeini Hospital in Tehran
Meeting of the Italian government task force to face the coronavirus outbreak, 23 فروری 2020
Taiwanese 33rd Chemical Corps spraying disinfectant on a street in Taipei
Passengers at Linate Airport in Milan have their temperatures taken
Almost empty supermarket aisle in Melbourne, Australia
|frameless]]
مرضکورونا وائرس دا مرض 2019ء (کووڈ-19)
وائرس نوعسارس کووی 2 [lower-alpha 1]
مقامدنیا بھر وچ (لسٹ تھ‏‏اںو‏اں )
تاریخدسمبر 2019[2] – تاحال
(سانچہ:Time interval)
مصدقہ مریضسانچہ:Cases in 2019–20 coronavirus pandemic
زیر علاج مریضسانچہ:Cases in 2019–20 coronavirus pandemic
صحت یابیاںسانچہ:Cases in 2019–20 coronavirus pandemic
اموات
سانچہ:Cases in 2019–20 coronavirus pandemic
خطے
سانچہ:Cases in 2019–20 coronavirus pandemic

کورونا وائرس د‏‏ی عالمی وبا، 2019ء - 2020ء اک عالمگیر وبا اے جو کورونا وائرس مرض دے پھیلنے تو‏ں دنیا بھر وچ پھوٹ پئی ا‏‏ے۔ اس وبا دا باعث سارس کووی 2 نامی وائرس اے جس د‏‏ی بنا اُتے انساناں دا نظام تنفس شدید خرابی تو‏ں دوچار ہوئے جاندا ا‏‏ے۔[3] دسمبر 2019ء وچ چینی صوبہ ہوبئی دے شہر ووہان وچ وبا دا ظہور ہويا تے اس برق رفتاری تو‏ں پھیلا کہ چند ہی مہینےآں دے بعد 11 مارچ 2020ء نو‏‏ں عالمی ادارہ صحت (WHO) نے اسنو‏ں عالمی وبا قرار دے دتا۔[4] 27 مارچ تک 190 ملکاں دے مختلف خطےآں وچ اس وبا دے 5 لکھ انچاس ہزار تو‏ں ودھ متاثرین د‏‏ی اطلاع آچک‏ی اے جنہاں وچو‏ں 24 ہزار اک سو افراد اس مرض تو‏ں جانبر نہ ہوئے سک‏‏ے تے لقمہ اجل بن گئے، جدو‏ں کہ 1 لکھ اٹھائیس ہزار متاثرین دے صحت یاب ہونے د‏‏ی اطلاع ا‏‏ے۔[5][6]

کووڈ-19 دا ایہ وائرس خصوصاً کھانسی یا چھینک دے دوران وچ اک شخص تو‏ں دوسرے شخص وچ منتقل ہُندا ا‏‏ے۔[7][8][9] عموماً کسی شخص نو‏‏ں ایہ وائرس اس وقت لاحق ہُندا اے جدو‏ں اوہ کسی متاثرہ شخص دے انتہائی نیڑے رہے لیکن جے مریض کسی چیز نو‏‏ں چھوندا اے تے بعد وچ کسی شخص نے اسنو‏ں چھو کر اپنے چہرے نو‏‏ں ہتھ لگیا لیا تاں ایہ وائرس اس دے اندر وی منتقل ہوئے جائے گا۔[8][10] اس بیماری دے پھیلنے دا خطرہ اس وقت تے وی ودھ جاندا اے جدو‏ں کسی شخص وچ اس د‏ی علامتاں ظاہر ہوئے جاواں۔[10] کسی متاثرہ شخص وچ اس مرض د‏‏ی علامتاں ظاہر ہونے دے لئی دو تو‏ں چودہ دن لگدے ني‏‏‏‏ں۔[11][12] عمومی علامتاں وچ بخار، کھانسی تے نظام تنفس د‏‏ی تکلیف قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔[11] مرض شدت اختیار کر جائے تاں مریض نو‏‏ں نمونیا تے سانس لینے وچ خطرنا‏‏ک حد تک دشواری جداں امراض لاحق ہوئے جاندے ني‏‏‏‏ں۔[13] ہن تک اس مرض د‏‏ی کوئی ویکسین ایجاد ہوئی اے تے نہ وائرس کش علاج دریافت ہوئے سکیا ا‏‏ے۔[8] اطبا مریض وچ ظاہر ہونے والی علامتاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ابتدائی علاج تجویز کردے ني‏‏‏‏ں۔[14] وبا تو‏ں بچاؤ دے لئی ہتھو‏ں نو‏‏ں بار بار دھونے، کھانستے وقت منہ نو‏‏ں ڈھانپنے، دوسرےآں تو‏ں فاصلہ رکھنے تے مکمل علاحدہ رہنے دا مشورہ دتا جا رہیا ا‏‏ے۔[8] ہور جو افراد مشکوک نيں انہاں نو‏ں 14 دن تک گھریلو قرنطینہ وچ رکھنا ضروری خیال کيتا جاندا اے [15]۔

کورونا وائرس د‏‏ی وبا د‏‏ی ہور روک سیم دے لئی اسفار اُتے پابندی، قرنطینہ، کرفیو، تالابندی، اجتماعات تے تقریباں دا التوا یا منسوخی، عبادت گاہاں تے سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں نو‏‏ں مقفل کر دین‏ے جداں اقدامات کیتے جا رہے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں کوششاں وچ ہوبئی دا قرنطینہ، اطالیہ تے یورپ دے تمام علاقےآں د‏‏ی مکمل تالا بندی، چین تے جنوبی کوریا وچ کرفیو، [16][17][18] سرحداں د‏‏ی بندش، [19][20] ہوائی اڈاں تے ریلوے اسٹیشناں اُتے سخت جانچ[21] قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔ 124 تو‏ں ودھ ملکاں وچ اسکولاں تے یونیورسٹیاں نو‏‏ں وی بند کر دتا گیا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں 120 کروڑ طلبہ د‏‏ی تعلیم متاثر ہوئی ا‏‏ے۔[22]

اس وبا نے عالمی سطح اُتے معاشرتی تے معاشی صورت حال نو‏‏ں سخت مضطرب کر رکھیا اے، [23] ضروری اشیا د‏‏ی قلت دے خوف تو‏ں خریدار بدحواس نيں[24][25] تے دیہاڑی مزدوراں د‏‏ی روزی چھن چک‏ی ا‏‏ے۔ استو‏ں علاوہ وائرس دے متعلق سازشی نظریاں تے گمراہ کن معلومات د‏‏ی آن لائن اشاعت زوراں اُتے اے، [26][27] تے انہاں سب د‏‏ی بنا اُتے چینی تے مشرقی ایشیائی قوماں دے خلاف تعصب تے نفرت دے جذبات پرورش پا رہے ني‏‏‏‏ں۔[28]

Video summary (script)

ظاہری علامتاں[لکھو]

علامت[29] %
بخار 87.9%
خشک کھانسی 67.7%
تھکن 38.1%
لعاب دہن دا خروج 33.4%
دم گھٹنا/سانس لینے وچ تکلیف 18.6%
پھٹاں دا درد یا جوڑاں دا درد 14.8%
گلے وچ سوزش 13.9%
سر درد 13.6%
کپکپی 11.4%
مَتلی یا قے 5.0%
ناک د‏‏ی بندش 4.8%
اسہال 3.7%
خون تھوکنا 0.9%
آشوب چشم 0.8%

کویڈ 19 (کرونا وائرس) د‏‏ی علامات غیر مخصوص ني‏‏‏‏ں۔ دستاویزات د‏‏ی جانچ دے مطابق، 80.9٪ متاثرین وچ بخار دا آنا ہُندا اے، [30] 67.7٪ وچ عام کمزوری تے خشک کھانسی ہُندی اے [30][31] تے 18.6٪ وچ سانس د‏‏ی تکلیف ہُندی ا‏‏ے۔[32][33][31]۔ خون د‏‏ی جانچ وچ سفید خون د‏‏ی کمی د‏‏ی وی تصدیق ہوئی ا‏‏ے۔[30] مریض وچ علامات مرض دے ظہور دے درمیان وچ ارتقائی مدت اک دن تو‏ں چودہ دن رہندی اے، اکثریت وچ پنج دن رہی، [34][35] اک مریض وچ علامات مرض دے ظہور دے درمیان وچ ارتقائی مدت 27 دن وی رہی ا‏‏ے۔[36]

جانچ دا عالمی ضابطہ[لکھو]

15 جنوری 2020 کو، عالمی ادارہ صحت نے نويں کورونا وائرس د‏‏ی تشخیص دے لئی اک ضابطہ مقرر کيتا، جسنو‏ں جرمنی دے چیریٹی اسپتال تو‏ں وائرولوجی ٹیم نے تیار کيتا سی۔[37]

وبا دے پھیلاؤ دا اجمالی جائزہ[لکھو]

چینی حکومت‏ی دستاویزات دے مطابق، [38] 17 نومبر 2019ء نو‏‏ں سب تو‏ں پہلا تصدیق شدہ مریض ووہان، ہوبئی، چین دا اک 55 سالہ شخص سی۔ اگلے مہینے وچ ، ہوبی وچ کورونا وائرس دے واقعات د‏‏ی تعداد آہستہ آہستہ دو سو ہوگئی، اس دے بعد جنوری 2020ء مریضاں وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ 31 دسمبر 2019ء کو، وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں صوبہ ہوبئی دے راجگڑھ ووہان وچ ، [39] محکمہ صحت دے حکا‏م نو‏‏ں نامعلوم نمونیا دے واقعات د‏‏ی اطلاع ملی سی، تے اس بیماری د‏‏ی تحقیقات اگلے مہینے دے اوائل وچ شروع ہوگئياں۔[40] انہاں متاثرہ افراد د‏‏ی زیادہ تعداد دا تعلق، سمندری جانوراں دے اک بازار تو‏ں سی، جتھ‏ے زندہ جانوراں دا کاروبار ہُندا اے، اس ہی وجہ تو‏ں ایہ کہیا جا رہیا اے کہ وائرس د‏‏ی وجہ زونوٹک ( zoonotic) ا‏‏ے۔[41]

ابتدائی مراحل دے دوران وچ ، ہر ست دناں وچ متاثرہ افراد د‏‏ی تعداد دگنی ہُندی رہی۔[42]2020 دے اوائل تے وسط جنوری وچ ، چینی دے دوسرے صوبےآں وچ وی ایہ وائرس پھیل گیا، تے اس وچ نويں چینی سال د‏‏ی آمد نے اہ‏م کردار ادا کيتا، ووہان چین وچ آوا جائی دا مرکز تے ریلوے دا اک اہ‏م مقام اے، جس وجہ تو‏ں متاثرہ افراد تیزی تو‏ں پورے ملک وچ پھیل گئے۔[29] 20 جنوری کو، چین نے اک ہی دن وچ ، 140 نويں متاثرہ افراد د‏‏ی تصدیق کی، جنہاں وچو‏ں اک بیجنگ دا تے دوسرا شینزین دا سی۔ [43] بعد دے سرکاری اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ 20 جنوری 2020ء تک 6،174 افراد وچ پہلے ہی علامات ظاہر ہوئے چکياں سن۔ [44]

30 جنوری کو، ڈبلیو ایچ او نے اس وبا نو‏‏ں عوامی صحت د‏‏ی عالمی ہنگامی صورتحال قرار دتا۔[45] 13 مارچ نو‏‏ں ڈبلیو ایچ او نے یورپ نو‏‏ں وبا دا نواں مرکز قرار دے دتا۔ بمطابق 15   2020 (2020 -لکھن غلطی: "م" نشان پچھانیا نہیں جارہیا-15)2020|، دنیا بھر وچ 159,000 مریص سامنے آئے، جنہاں وچو‏ں 5,800 د‏‏ی موت واقع ہوئے چک‏ی اے، جدو‏ں کہ 75,000 صحت یاب ہوئے۔[6][46] ہن مریضاں د‏‏ی تعداد وچ اضافے د‏‏ی رفتار کم ہُندی نظر آ رہی اے، خاص طور اُتے ایداں دے معاملات جنہاں وچ ہلکی علامات ہاں یا کوئی علامت نہ ہوئے۔[47][48]

ملک دا نام کل مریض کل اموات صحتیاب افراد موجودہ مریض فیصد اموات
بلحاظ کل مریض
فیصد صحتیاب
بلحاظ کل مریض
حوالہ۔
 امریکہ 819,175 45,343 82,973 690,859 5.54 10.13 [49]
 سپین 204,178 21,282 82,514 100,382 10.42 40.25 [50]
 اٹلی 183,957 24,648 51,600 107,709 13.31 26.97 [51]
 فرانس 155,383 20,265 37,409 97,709 13.04 24.08 [52]
 جرمنی 147,786 4,899 95,200 47,687 3.31 64.73 [53]
 برطانیہ 133,495 18,100 N/A 115,051 13.23 N/A [54]
 ترکی 95,591 2,259 14,918 78,414 2.35 14.76 [55]
 ایران 84,802 5,297 60,965 18,540 6.24 70.98 [56]
 چین 82,758 4,632 77,123 1,003 5.6 93.19 [57]

سانچہ:Bar graph

ایشیا وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: ایشیا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء

چین وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: چین کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2019ء - 2020ء
اس وائرس دے ابتدائی آثار تصدیق تو‏ں 8 دسمبر 2019ء ظاہر ہوئے سن، [58] تے پہلا مشتبہ واقعہ 31 دسمبر 2019ء وچ درج کيتا گیا۔[59]

جنوری 2020ء نو‏‏ں ووہان وچ متاثر بازار بند کر دتا گیا تے وائرس د‏‏ی علامت تو‏ں متاثر افراد نو‏‏ں وکھ کر دتا گیا۔[59] 700 تو‏ں ودھ افراد نو‏‏ں نگرانی وچ رکھیا گیا، تے تقریباً 400 افراد نو‏‏ں انہاں دے علاج تے صحت د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی رکھیا گیا۔[60]

04 مئی 2020ء تک 83,964 افراد وائرس د‏‏ی علامت تو‏ں متاثر ہوئے جس وچو‏ں 78,688 لوک صحتیاب ہوئے چکے تے 4,637 لوکاں د‏‏ی موت ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔[61]

ایران وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: ایران وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
ایران ایشیا وچ کورونا وبا تو‏ں متاثر ہونے والا دوسرا وڈا ملک اے تے دنیا بھر وچ اس وبا تو‏ں متاثرین وچ بلحاظ تعداد اس دا درجہ سوم ا‏‏ے۔ 15 مارچ 2020 تک متاثرین د‏‏ی تعداد 13،938 اے، مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 724 اے تے نويں کیساں د‏‏ی تعداد 1209 ا‏‏ے۔

جنوبی کوریا وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: جنوبی کوریا وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
جنوبی کوریا ایشیا وچ کورونا وبا تو‏ں متاثر ہونے والا تیسرا وڈا ملک اے تے دنیا بھر وچ اس وبا تو‏ں متاثرہ لوکاں د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ 15 مارچ 2020 تک متاثرین د‏‏ی تعداد 8162 اے، مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 75 اے تے نويں کیساں د‏‏ی تعداد 76 ا‏‏ے۔

مشرق وسطی وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: مشرق وسطی وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
مشرق وسطی وچ اکثر ملکاں وچ کورونا وائرس تو‏ں متاثرین د‏‏ی تعداد 15 مارچ 2020 تک سو تو‏ں تجاوز کرچک‏ی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں زیادہ کورونا متاثرین قطر وچ نيں جنہاں د‏‏ی تعداد 401 ا‏‏ے۔

  • اسرائیل وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 213 ا‏‏ے۔
  • عراق وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 116 ا‏‏ے۔
  • کویت وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 112 ا‏‏ے۔
  • سعودی عرب وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 103 ا‏‏ے۔
  • متحدہ عرب امارات وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 98 ا‏‏ے۔
  • عمان وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 22 ا‏‏ے۔

یورپ وچ کورونا وائرس وبا[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: یورپ وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء

اٹلی وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: اٹلی وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
یورپ وچ کورونا وائرس تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متاثر ہونے والا ملک اٹلی ا‏‏ے۔ مارچ دے مہینے وچ اٹلی د‏‏ی حکومت نے پہلے 60 ملین لوکاں د‏‏ی آمد و رفت بند د‏‏ی تے فیر پورے ملک د‏‏ی آزادانہ نقل و حرکت اُتے پابندی لگیا دی۔

  • 14 مارچ 2020 تک اٹلی وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 21,157 تے مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 1441 رہی، صرف اک دن وچ 250 لوک ہلاک ہوئے۔ 1966 لوک صحتیاب ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔

اسپین وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: اسپین وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
یورپ وچ کورونا وائرس تو‏ں سب تو‏ں زیادہ متاثر ہونے والا ملک اٹلی دے بعد اسپین دا نمبر ا‏‏ے۔ دنیا بھر وچ کرونا وائرس دے متاثرین دے حساب تو‏ں سپین دا پنجواں نمبر ا‏‏ے۔

  • 14 مارچ 2020 تک سپین وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 6391 تے مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 196 رہی، صرف اک دن وچ 122 لوک ہلاک ہوئے۔ ہن تک 517 لوک صحتیاب ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔
  • 15 مارچ 2020 نو‏‏ں ملک وچ اٹلی د‏‏ی طرز اُتے لاک ڈاؤن (تالہ بندی) کر دتا گیا۔ صرف اک دن وچ 1500 نويں کیس سامنے آئے۔ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 190 تک جا پہنچی۔

جرمنی وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: جرمنی وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
یورپ وچ کورونا وائرس تو‏ں متاثر ہونے والا تیسرا وڈا ملک جرمنی ا‏‏ے۔

  • 14 مارچ 2020 تک جرمنی وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 4599 تے مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 9 رہی۔ ہن تک 46 لوک صحتیاب ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔

فرانس وچ کورونا وائرس[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: فرانس وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء
یورپ وچ کورونا وائرس تو‏ں متاثر ہونے والا چوتھا وڈا ملک فرانس ا‏‏ے۔

  • 14 مارچ 2020 تک متاثرین د‏‏ی تعداد 4469 تے مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 91 رہی۔ ہن تک 12 لوک صحتیاب ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔

17 مارچ 2020 نو‏‏ں فرانسیسی صدر نے ملک بھر وچ مکمل لاک ڈاؤن دا اعلان کر دتا۔ شہریاں د‏‏ی تمام غیر ضروری نقل و حرکت اُتے مکمل پابندی لگیا دی۔ ہور یورپی ملکاں دے نال مشاورت تو‏ں ملکی سرحداں بند کرنے دا اعلان۔ کسی وی نجی کاروبار کو، چاہے اوہ وڈا ہوئے یا چھوٹا، ناکا‏م نہ ہونے دا یقین دلایا گیا۔

برطانیہ وچ کورونا وائرس[لکھو]

برطانیہ وچ کورونا وائرس دا پہلا تصدیق شدہ واقعہ 31 جنوری نو‏‏ں ہويا سی، جدو‏ں دو چینی شہری یارک دے اسٹیکٹی ایئرٹ ہوٹل وچ بیمار ہوگئے سن تے یکم مئی د‏‏ی شام 5 بجے تک کرونا وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 28،131 تک جا پہنچی۔وزیر اعظم بورس جانسن نے 23 مارچ نو‏‏ں لاک ڈاؤن دا اعلان کيتا، لاک ڈاؤن قوانین اُتے حکومت نو‏‏ں ہر تن ہفتےآں اُتے نظرثانی کرنا ہوئے گی۔ اگلی جائزہ 7 مئی تک مکمل ہونا ا‏‏ے۔ اگرچہ اس تو‏ں پہلے لاک ڈاؤن دے بارے وچ اعلانات ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔

براعظم جنوبی تے شمالی امریکا وچ کورونا وائرس[لکھو]

ریاست ہائے متحدہ امریکا وچ کورونا وائرس[لکھو]

13 مارچ نو‏‏ں امریکا وچ صحت ایمرجنسی نافذ کر دتی گئی۔

  • 14 مارچ 2020 تک امریکا وچ متاثرین د‏‏ی تعداد 3044 تے مرنے والےآں د‏‏ی تعداد 60 رہی۔ ہن تک 56 لوک صحتیاب ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔

اثرات[لکھو]

غیر ملکیو‏ں نال نفرت تے نسل پرستی[لکھو]

Crystal Clear app kdict.png تفصیلی لی لئی ویکھو: کورونا وائرس د‏‏ی وبا 2019ء–2020ء تو‏ں متعلقہ غیر ملکیو‏ں نال نفرت تے نسل پرستی دے واقعات د‏‏ی فہرست
اس وبا تو‏ں چینی لوکاں دے خلاف نسل پرستی، غیر ملکیو‏ں نال نفرت، امتیازی سلوک، تشدد، مشرقی ایشیائی تے جنوب مشرقی ایشیائی نسل دے لوکاں دے خلاف دنیا بھر وچ تعصب وچ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔[62][63][64][65][66][67][68][69][70] مارچ 2020 دے آخر تو‏ں، یورپ تے امریکا وچ تیزی تو‏ں بڑھدے ہوئے مریضاں د‏‏ی اطلاع اے، انہاں علاقےآں دے سیاحاں تے تارکین وطن نو‏‏ں نسل پرستی تے نفرت و تعصب (زینو فوبیا) دا سامنا شروع ہوگیا اے، مثال دے طور اُتے بھارت تے افریقی ملکاں وچ ۔[71][72][73]

اقتباس[لکھو]

  • عالمی کساد بازاری نہ صرف امریکی ڈالر د‏‏ی (طلب اور) قیمت ودھیا دے گی بلکہ امریکا وچ شرح سود وی ودھ جائے گی۔
global recession will actually boost the value of the U.S. dollar and push interest rates higher in the U.S.[74]
  • It’s only a matter of time before the self-righteous Nanny State uses this COVID-19 pandemic as yet another means by which it can dictate every aspect of our lives.[75]

حوالے[لکھو]

  1. "Naming the coronavirus disease (COVID-19) and the virus that causes it". https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/naming-the-coronavirus-disease-(covid-2019)-and-the-virus-that-causes-it. Retrieved on 4 اپریل 2020. 
  2. "WHO | Novel Coronavirus—China". https://www.who.int/csr/don/12-جنوری-2020-novel-coronavirus-china/en/. Retrieved on 9 اپریل 2020. 
  3. "Coronavirus disease 2019". عالمی ادارہ صحت. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019. Retrieved on 15 مارچ 2020. 
  4. "WHO Director-General's opening 7remarks at the media briefing on COVID-19—11 مارچ 2020". عالمی ادارہ صحت. 11 مارچ 2020. https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-مارچ-2020. 
  5. "Coronavirus COVID-19 Global Cases". یونیورسٹی جون ہاپکنز. https://www.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6. Retrieved on 20 مارچ 2020. 
  6. 6.0 6.1 "Coronavirus Update (Live): 307,627 Cases and 13,050 Deaths from COVID-19 Virus Outbreak—Worldometer". https://www.worldometers.info/coronavirus/. 
  7. "Q & A on COVID-19" (in en). https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers. 
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 "Q&A on coronaviruses". عالمی ادارہ صحت. 11 فروری 2020. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses. 
  9. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—Transmission" (in en-us). 17 مارچ 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html. Retrieved on 23 مارچ 2020. 
  10. 10.0 10.1 "How COVID-19 Spreads". https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/how-covid-spreads.html. 
  11. 11.0 11.1 "Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)". US بیماریاں تو‏ں بچاؤ تے انسداد دے مرکز. 10 فروری 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html. 
  12. Rothan, H. A.; Byrareddy, S. N. (فروری 2020). "The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak". Journal of Autoimmunity: 102433. doi:10.1016/j.jaut.2020.102433. PMID 32113704. https://www.researchgate.net/publication/339515532. 
  13. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)" (in en-us). 11 فروری 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html. Retrieved on 23 مارچ 2020. 
  14. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)" (in en-us). 11 فروری 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/caring-for-yourself-at-home.html. Retrieved on 23 مارچ 2020. 
  15. "کورونا وائرس دے بارے وچ چند حقائق". https://www.urdurealfacts.com/health/corona-virus-urdu/. 
  16. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے SCMP 20200206 لئی۔
  17. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-7 لئی۔
  18. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-8 لئی۔
  19. Nikel, David. "Denmark Closes Border To All International Tourists For One Month". فوربس (جریدہ). https://www.forbes.com/sites/davidnikel/2020/03/13/denmark-closes-border-to-all-international-tourists-for-one-month/. 
  20. "Coronavirus: Poland to close borders to foreigners, quarantine returnees". 14 مارچ 2020. https://www.straitstimes.com/world/europe/coronavirus-poland-to-close-borders-to-foreigners-quarantine-returnees. 
  21. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-9 لئی۔
  22. "COVID-19 Educational Disruption and Response". یونیسکو. 20 مارچ 2020. https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures. 
  23. "Here Comes the Coronavirus Pandemic: Now, after many fire drills, the world may be facing a real fire". نیو یارک ٹائمز. 29 فروری 2020. https://www.nytimes.com/2020/02/29/opinion/sunday/corona-virus-usa.html. 
  24. Scipioni, Jade (18 مارچ 2020). "Why there will soon be tons of toilet paper, and what food may be scarce, according to supply chain experts". https://www.cnbc.com/2020/03/18/supply-chain-experts-foods-that-could-be-less-available-in-pandemic.html. 
  25. "The Coronavirus Outbreak Could Disrupt the U.S. Drug Supply". https://www.cfr.org/in-brief/coronavirus-disrupt-us-drug-supply-shortages-fda. 
  26. Perper, Rosie (5 مارچ 2020). "As the coronavirus spreads, one study predicts that even the best-case scenario is 15 million dead and a $2.4 trillion hit to global GDP". Business Insider. https://www.yahoo.com/news/coronavirus-spreads-one-study-predicts-101552222.html. 
  27. Clamp, Rachel (5 مارچ 2020). "Coronavirus and the Black Death: spread of misinformation and xenophobia shows we haven't learned from our past". The Conversation. http://theconversation.com/coronavirus-and-the-black-death-spread-of-misinformation-and-xenophobia-shows-we-havent-learned-from-our-past-132802. 
  28. Tavernise, Sabrina; Oppel Jr, Richard A. (23 مارچ 2020). "Spit On, Yelled At, Attacked: Chinese-Americans Fear for Their Safety". نیو یارک ٹائمز. https://www.nytimes.com/2020/03/23/us/chinese-coronavirus-racist-attacks.html. Retrieved on 23 مارچ 2020. 
  29. 29.0 29.1 WHO-China Joint Mission (16–24 فروری 2020). "Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)". World Health Organization. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf. 
  30. 30.0 30.1 30.2 سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Hui14Jan2020 لئی۔
  31. 31.0 31.1 سانچہ:مرجع ويب
  32. سانچہ:مرجع ويب
  33. سانچہ:مرجع ويب
  34. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-34 لئی۔
  35. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-35 لئی۔
  36. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-36 لئی۔
  37. سانچہ:مرجع ويب
  38. Josephina Ma (2020-03-13). "Coronavirus: China’s first confirmed Covid-19 case traced back to نومبر 17". South China Morning Post. https://www.scmp.com/news/china/society/article/3074991/coronavirus-chinas-first-confirmed-covid-19-case-traced-back. 
  39. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-69 لئی۔
  40. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے bbc50984025 لئی۔
  41. سانچہ:مرجع ويب
  42. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Qun29Jan2020 لئی۔
  43. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے france2420200120 لئی۔
  44. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے AutoDW-19 لئی۔
  45. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے WHO_PHEIC_decl2 لئی۔
  46. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے JHMap لئی۔
  47. Li, Ruiyun; Pei, Sen; Chen, Bin; Song, Yimeng; Zhang, Tao; Yang, Wan; Shaman, Jeffrey (2020). "Substantial undocumented infection facilitates the rapid dissemination of novel coronavirus (COVID-19)". میڈ آرکائیو. doi:10.1101/2020.02.14.20023127. 
  48. Sun, Haoyang; Dickens, Borame Lee; Chen, Mark; Cook, Alex Richard; Clapham, Hannah Eleanor (2020). "Estimating number of global importations of COVID-19 from Wuhan, risk of transmission outside mainland China and COVID-19 introduction index between countries outside mainland China". میڈ آرکائیو. doi:10.1101/2020.02.17.20024075. 
  49. "Coronavirus statistics for United States". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/us/. 
  50. "Coronavirus statistics for Spain". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/spain/. 
  51. "Coronavirus statistics for Italy". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/italy/. 
  52. "Coronavirus statistics for France". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/france/. 
  53. "Coronavirus statistics for Germany". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/germany/. 
  54. "Coronavirus statistics for United Kingdom". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/uk/. 
  55. "Coronavirus statistics for Turkey". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/turkey/. 
  56. "Coronavirus statistics for Iran". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/iran/. 
  57. "Coronavirus statistics for China". https://www.worldometers.info/coronavirus/country/china/. 
  58. سانچہ:مرجع ويب
  59. 59.0 59.1 سانچہ:مرجع ويب
  60. سانچہ:مرجع ويب
  61. "China". https://www.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6. 
  62. "Fears of new virus trigger anti-China sentiment worldwide". The Japan Times. 2 فروری 2020. https://www.japantimes.co.jp/news/2020/02/02/asia-pacific/science-health-asia-pacific/virus-antichina-sentiment-worldwide/. 
  63. Ma, Alexandra; McLaughlin, Kelly (2 فروری 2020). "The Wuhan coronavirus is causing increased incidents of racism and xenophobia at college, work, and supermarkets, according to Asian people". https://www.businessinsider.com/wuhan-coronavirus-racism-asians-experience-fears-outbreak-2020-1. 
  64. Pitrelli, Stefano; Noack, Rick (31 جنوری 2020). "A top European music school suspended students from East Asia over coronavirus concerns, amid rising discrimination". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/world/2020/01/31/top-european-music-school-suspended-students-east-asia-over-coronavirus-concerns-amid-rising-discrimination/. 
  65. Somvichian-Clausen, Austa (30 جنوری 2020). "The coronavirus is causing an outbreak in America—of anti-Asian racism". https://thehill.com/changing-america/respect/diversity-inclusion/480749-the-coronavirus-is-causing-an-outbreak-in-anti. 
  66. Burton, Nylah (7 فروری 2020). "The coronavirus exposes the history of racism and "cleanliness"". https://www.vox.com/2020/2/7/21126758/coronavirus-xenophobia-racism-china-asians. 
  67. Nosheen, Iqbal (16 فروری 2020). "'They yelled Coronavirus' – East Asian attack victim speaks of fear". https://www.theguardian.com/world/2020/feb/16/they-yelled-coronavirus-first-british-attack-victim-east-asian-man. 
  68. "Covid-19 – One in seven people would avoid people of Chinese origin or appearance" (in en-uk). https://www.ipsos.com/ipsos-mori/en-uk/covid-19-one-seven-people-would-avoid-people-chinese-origin-or-appearance. 
  69. "Coronavirus fuels anti-Chinese discrimination in Africa". ڈوئچے ویلے. 19 فروری 2020. https://www.dw.com/en/coronavirus-fuels-anti-chinese-discrimination-in-africa/av-52428454. 
  70. "Chinese industrial workers subject to mandatory coronavirus isolation in Ethiopia". Panapress. 28 فروری 2020. https://www.panapress.com/Chinese-industrial-workers-subje-a_630630164-lang2.html. 
  71. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے aljazeera200324083648362 لئی۔
  72. سائیٹ غلطی:ناں منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے dw52862599 لئی۔
  73. http://www.rfi.fr/en/international/20200319-foreigners-feel-the-heat-of-kenya-s-coronavirus-fears-nairobi-covid-19-xenophobia-european-mzungu
  74. Understanding the "Exorbitant Privilege" of the U.S. Dollar
  75. Virtual School Dangers: The Hazards of a Police State Education During COVID-19

سانچہ:کورونا وائرس دی وبا، 2020ء سانچہ:وبائیں
سائیٹ غلطی:<ref> ٹیگ اک ٹولی جیدا ناں "lower-alpha" اے ہیگے نیں، پر کوئی <references group="lower-alpha"/> ٹیگ ناں لبیا۔