البیرونی

Wikipedia توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
File:Iran Biruni.jpg
اک ایرانی پینٹنگ چ بیرونی نوں اپنی اک کتاب لکھدا ہویا دکھیا گیا اے

ابو ریحان محمد بن احمد المعروف البیرونی (973ء- 1048) اک بہت وڈا محقق ، سائنسدان سی ۔ اوہ خوارزم دے نیڑے اک قضبہ بیرون چ جمئیا اس لئی اسنوں البیرونی آکھدے نیں ۔ البیرونی ابوعلی سینا دا ہم عصر سی ۔ خوارزم چ البیرونی دے سرپرستاں یعنی آل عراق دی حکومت ختم ہوئی تے ایہ جرجان آگئیا تے اپنی عظیم کتاب " آثار الباقیہ " مکمل کیتی ۔ حالات ٹھیک ہون تے البیرونی مڑ اپنے وطن واپس آ گئیا تے اوتھے ای دربار چ بوعلی سینا نال ملاقات ہوئی ۔


کارنامے[لکھو]

File:Abu rehan biruni.jpg
ایران چ بیرونی دا اک مسجمہ

البیرونی نے ریاضی ، علم ہیئت تے جغرافیہ تے ایداں دیآں ودھیاں کتاباں لکھئیاں جہڑیاں کہ ہن تک وی پڑھئیاں جاندیاں نیں ۔ اینہاں چ کتاب " الہند" وی شامل اے جس چ البیرونی نے ہندوآں دے مذہبی عقیدے ، اینہاں دی تریخ تے ہندستان دے جغرافیائی حالات وڈی تحقیق دے بعد لکھے نیں ۔اس کتاب چوں ہندوآں دی تریخ دے متعلق جہڑیاں معلومات حاصل ہندیاں نیں اینہاں چ بہت ساریاں اوہ نیں جہڑیاں اس کتاب دے علاوہ ہور کتےاوں نئیں لبھدیاں ۔ اس اکتاب نوں لکھن چ البیرونی نے بہت محنت کیتی ۔ ہندو برہمن اپنا علم کسے ہور نوں نئیں سکھاندے سن پر البیرونی نے کئی سال ہندستان چ رہ کے سنسکرت سکھی تے ہندوآں دے علماں چ ایہو جہی مہارت حاصل کیتی جس تے برہمناں نوں وی حیرت ہندی سی ۔ البیرونی دی اک ہور مشہور کتاب " قانون مسعودی " جہڑی اس نے سلطان محمود غزنوی دے پتر سلطان مسعود دے ناں تے لکھی ۔ ایہہ کتاب فلکیات تے ریاضی دی بہت اہم کتاب اے ۔ اس دی وجہ توں البیرونی نوں اک عظیم سائنسدان تے ریاضی دان سمجھئیا جاندا اے ۔

بیرونی دی 1000ویں برسی تے 1973ء چ سویت یونین دی جاری کردہ ڈاک ٹکٹ

البیرونی نے پنجاب دے بہت سارے علاقےآں دی سیر کیتی تے " کتاب الہند " لکھی ، علم ہیئت تے ریاضی چ البیرونی نوں مہارت حاصل سی ۔ اس نے ریاضی ، علم ہیئت ، طبیعات ، تریخ ، تمدن ، جگ دے مذہباں ، ارضیات ، کیمیا تے جغرافیہ وغیرہ ج دیڑھ سو توں ودھ کتاباں لکھئیاں ۔

پنجاب چ پوٹھوہار دے علاقے نندنہ چ اک پہاڑی ٹیلے تے بیٹھ کے اس نے زمین دے قطر دا حساب لائیا سی جہڑا کہ زمین دے قطر دی جدید پیمائیش نالوں صرف کجھ کلومیٹر گھٹ سی ۔


ناں توں منسوب[لکھو]

البیرونی دے کارنامےآن دی وجہ توں چند دے اک دہانے دا ناں " البیرونی کریٹر" رکھئیا گئیا اے ۔

تاشقند ازبکستان چ زیر زمین ریلوے یاں میٹرو دے اک تاشقند سٹیٹ یونیورسٹی دے لاگے آلے سٹیشن دا ناں وی البیرونی دے ناں تے " بیرونی سٹیشن"اے۔