دلی سلطنت دی تریخ

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search

قطب الدین ایبک جس محمد غوری نوں مار کے 1206 راج گدی سانبھی مسلماناں دا پہلا آزاد حاکم سی تے مڑ اوسے نے دہلی دی سلطانی (دلی سلطنت) قائم کیتی سی۔ پر ایہہ التمش سی جس نے اک آزاد ریاست دا کم پورا کیتا۔ جد افغانستان توں آئے ترک خلجیاں نے تیرہویں صدی دے اخیر وچ غلاماں دی راج گدی نوں لانبھے کیتا تے اوس ویلے مسلمان حاکماں دے مقامی آبادی وچ رلن تے سمان دا کم چھوہ پیا ہویا سی۔ خلجی راج ویلے مسلماناں دا راج مرکزی تے لمے (جنوبی) ہندوستان تیک اپڑ پیا سی تے راج آپنا ہتھ دُراڈے صوبیاں تیک پائی بیٹھا سی تے دہلی مسلمان راج دا اک وڈا رہتل مرکز بندا پیا سی۔

سنگیت تے سلیکھ وچ باہروں آئیاں تے ایتھاویاں دے کئی جوڑ بن دے پئے سن۔ اشراف وچوں ایس دی سبھ توں وڈی ونگی امیر خسرو (1254-1324) اے۔

دہلی دی سلطانی (دلی سلطنت) 1398وچ محمد تغلق ویلے ٹٹ گئی تے ایس نال ای تیمور دے ہندوستان اُتے دھاڑویاں دا دُکھانت وی واپریا۔ دہلی دی سلطانی مُکن مگروں بے سُکونی تے آپودھاپی دا ویلا آئیا تے جس پہلاں تاں سیدّاں دا راج لنگھایا تے مُڑ لودھیاں دا راج آ ڈُھکیا۔ دہلی سلطنت دے پھیتی پھیتی ہون دے نالوں نال مسلماناں دیاں آزاد ریاستاں وی جم پیاں جیہڑیاں خاص کر اودھ ، بہار تے بنگال وچ سن تے کجھ دکن وچ وی۔

چڑھدے تے لمے دیاں چودھویں تے پندرہویں صدی دیاں مسلمان ریاستاں نے اسلام نوں چوکھا کھلاریا تے نویں مسلمانی تے دھرت واسیاں دی سانجھی رہتل دی دس پین لگی۔ چڑھدے دیاں ریاستاں وچ جیہناں وچ جون پور، اودھ تے یوپی وی آندے سن دہلی دی راج توں 1393-1470 تیک شرقی سلطنت ہیٹھ آزاد رہیاں تے پھیر حسین شاہ نوں بہلول لودھی نے بھاج دتی۔

جون پور دی ریاست وچ لہندے ول کنوج سی تے اُبھے ول ایودھیا تے چڑھدے ول کاشی(بنارس) جیہڑا دریا گومتی اُتے اُسریا کھلا سی۔ تیمور دی بھاج مگروں جون پور مسلماناں دا وڈا رہتلی مرکز بنیا تے ایس نوں ہندوستان دا شیراز وی آکھیا جاندا سی۔

ہور ویکھو[لکھو]