مانی

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
مانی

مانی (سیریائی: ܡܐܢܝ ܚܝܐ, مانی حیا، مطلب: جیوت مانی؛ انگریزی: Mani; یونانی: Μάνης, مانیش; جنم: ٢١٦ عیسوی اندازا؛ موت: ٢٧٦ عیسوی) اک ایرانی مول دا دھرم بانی سی جس نے مانی دھرم دی نیہ رکھی۔ ایہ دھرم کسے زمانہ وج وچکار ایشیا، ایران تے ہور علاقےآں وچ بہت پھیلیا ہویا سی لیکن ویلے دے نال نال پوری طرح ختم ہو گیا۔ مانی دا جنم پارتھیا دے ماتحت اسرستان (اسیریا) وچ ہویا سی تے موت ساسانی سلطنت دے گند شاپور (Gundeshapur) شہر وچ ہوئی۔ اسنے سیریائی بولی وچ چھہ پرمکھ مذہبی کتاباں لکھیاں تے اک شاپورگان ناں دے ایران دے شاہ، شاپور اول، نوں سمرپت کردے ہوئے وچکار فارسی وچ لکھی۔[1] اس سمیں ساسانی سلطنت بہت پھیلی ہوئی سی اتے اس وچّ ہندستان , وچکار ایشیا اتے مشرق وسطی دے بہت سارے حصہ شامل ہو گئے سن ۔ اس توں اک ہی سلطنت وچّ بدھ دھرم , پارسی دھرم اتے عیسائی دھرم دے ساتھی آ گئے سن ۔ مانی نے کیہا کہ اوہ ربّ ولوں بھیجیا گیا مسیحا ہے اتے اسنے اپنے نویں دھرم وچّ اینہاں تناں دھرماں دے تتو شامل کیتے ۔ اسنے بھارت دی یاترا وی کیتی ، حالانکہ موجودہ سیاسی سرحداں دے مطابق اوہ اطل وچّ افغانستان گیا سی ۔ اسنے اپنا سبھتوں پہلا مذہبی گروہ بھارت وچّ ہی قایم کیتا سی اتے اسدے بعد 241 - 242 عیسوی وچّ اوہ ایران پرط آیا ۔ [2] اتھے اسنے نویں بادشاہ شاپور اول دی تعریف کری اتے اپنا دھرم پھیلان وچّ جٹّ گیا جس وچّ اسنوں کافی سفلتا ملی ۔ لیکن بعد وچّ جدوں بہرام اول بادشاہ بنیا تاں اس اتے پارسی دھرم دے اک وڈے گورو ، کرتیر ، دا گہرا اثر سی اتے اسنے مانی نوں سزا وچّ قید کر لیا ، جتھے اسدی موت ہو گئی ۔ لیکن مانی دھرم پھر وی چلدا رہا ۔ اسدی لکھتی کوئی وی کتاب مکمل روپ توں نہیں بچی ہے لیکن اوہناں دے بہت سارے حصے ہنے وی موجود نیں۔


ایہ وی ویکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Encyclopedia of World Biography, Gale Research, 1998, ISBN 978-0-7876-2550-4, ... Upon Ardashir's death in 241, Mani returned to western Persia, where he found favor with Ardashir's successor, Shahpur I, to whom he dedicated one of his books, Shapurgan. Mani engaged in intense missionary activities. Eventually, however, the opposition of the Zoroastrian priesthood enlisted the support of Bahram I, who ordered Mani arrested and fettered. He died in prison a martyr ...
  2. Evangelical dictionary of theology, Walter A. Elwell, Baker Academic, 2001, ISBN 978-0-8010-2075-9, ... Mani claimed his first revelation at the age of twelve and his call to apostleship when he was twenty-four. After his efforts to convert his community failed and resulted in his expulsion, he traveled to India, where he founded his first religious group. He returned in 242 to preach his faith in Babylonian provinces, and he became a vassal of the new monarch, Shapur I ...