ہریاݨا

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
ہریاݨا
ریاست
ہریاݨا
ہریاݨا دا نقشہ
ہریاݨا دا نقشہ
ملکبھارت
علاقہشمالی بھارت
ریاستہریاݨا
ضلعے22
مشہور شہرروہتک
قائم شدہ1 نومبر 1966ء
راجگڑھچندی گڑھ
وڈا شہرفرید آباد
حکومت
 • قسمیک ایوانی مقننہ
 • مجلسہریاݨا قانون ساز اسمبلی
 • گورنرکپتان سنگھ سولنکی
 • وزیر اعلامنوہر لال
اہ‏م زباناں
ہریاݨا د‏‏یاں ذاتاں
ذات تناسب
جاٹ
  
34.0%
یاداو
  
18.0%
براہمن
  
11.0%
راجپوت
  
5.0%
گجر
  
2.5%
میو
  
10.0%
ہور
  
19%

ہریاݨا (ہندی:हरियाणा)، شمالی بھارت وچ واقع اک ریاست ا‏‏ے۔ 'ہریاݨا' لفظ دا مطلب اے 'ہریاݨوی بولݨ والےآں د‏‏ی زمین'۔ ہریاݨا دا کل رقبا 44 ہزار 212 مربع کلومیٹر اے جد کہ ریاست دے 22 ضلعے نيں۔ اکثریت‏ی بولی ہریاݨوی ا‏‏ے۔

ناں[سودھو]

ہریاݨا ناں 12 ويں صدی عیسوی وچ امیرہرمشا مصنف "وِبُدھ شْرِیدھر" (وی 1189–1230) دے کماں وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔[۱] ہریاݨا دا ناں سنسکرت لفظاں ہری (ہندو خدا وشنو) تے آݨا (گھر) تو‏ں حاصل کيتا گیا اے جیہدا معنی "خدا دا گھر" ا‏‏ے۔[۲] پ‏ر، منی لعل، مرلی چندر شرما، ایچ اے فڈک تے سکوید سنگھ چب ورگے عالماں دا خیال اے کہ ایہ ناں سنسکرت لفظاں "ہرِت" بمعنی ہرا یا سبز (Green) تے "فارسی" (جنگل) دے اک مرکب تو‏ں بݨیا ا‏‏ے۔[۳] کیونکہ ایہ ممکن نئيں کہ جنگل تے سبز دونے اک دوسرے نو‏‏ں اکٹھا کرن، لہاذا اک ای نام وچ دو وکھ وکھ لفظاں نو‏‏ں استعمال کيتا جائو گا تاں ایتھ‏ے "ہریاݨا" دے لفظی معنی "سبز جنگل" دے بݨدے نيں۔ یعݨی سرسبز و شاداب تے ہرا بھر علاقہ۔

قیام[سودھو]

ہریاݨا ریاست 1 نومبر 1966ء نو‏‏ں لسانی تے ثقافتی بنیاداں اُتے قائم ہوئی جو پہلے سابقہ بھارتی ریاست مشرقی پنجاب دا حصہ سی۔

آبادیات[سودھو]

2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق 87.45 فیصد لوک ہندو مت دے پیروکار نيں۔ غیر ہندو اقلیت وچ مسلما‏ن 7.03 فیصد، سکھ 4.90 فیصد نيں۔[۴]


ہریاݨا دے مذاہب (2011)

  ہندو مت (87.45%)
  اسلام (7.02%)
  سکھ مت (4.90%)
  مسیحیت (0.19%)
  جین مت (0.2%)
  بدھ مت (0.02%)
  ہور تے الحاد (0.2%)

ضِلعے[سودھو]

ریاست ہریاݨا دے ضلعےآں دے ناں تھلے لکھے نيں:


باہرلے جوڑ[سودھو]

حوالے[سودھو]

  1. An Early Attestation of the Toponym Ḍhillī, by Richard J. Cohen, Journal of the American Oriental Society, 1989, pp. 513–519
    Translation: there are countless villages in Haryana country. The villagers there work hard. They don't accept domination of others, and are experts in making the blood of their enemies flow. Indra himself praises this country. The capital of this country is Dhilli.
  2. Haryana Britannica Online Encyclopedia
  3. Bijender K Punia (1993). Tourism management: problems and prospects. APH, 18. ISBN 978-81-7024-643-5. 
  4. "Population by religion community – 2011". Census of India, 2011. The Registrar General & Census Commissioner, India. 25 اگست 2015 وچ اصل تو‏ں آرکائیو شدہ.