جمال عبد الناصر

جمال عبدالناصر
15 جنوری 1918ہ توں 28 ستمبر 1970ء
مصر دا دوجا صدر
متحدہ عرب جمہوریہ دا صدر (پہلا)
دور حکومت	1956ء - 1970ء
پیشرو	محمد نجیب
جانشین	انور سادات
غیر وابستہ تحریک دا سیکٹری جنرل (دوجا)
مدت	1964ء - 1970ء
پیشرو :	جوزف بروز ٹیٹو
جانشین :	کنیتھ کاؤنڈا
افریقی اتحاد دی تنظیم دا چیئرمین (دوجا)
چیئرمینی دی مدت	17 جولائی 1964ء - 21 اکتوبر 1965ء
پیشرو	ہیل سلاسی
جانشین	کوامے نکروما
وزیراعظم متحدہ عرب جمہوریہ
وزات عظمی	1 فروری 1958ء - 29 ستمبر 1962ء
جانشین	علی صابری
وزیراعظم مصر
وزارت عظمی دی مدت	18 اپریل 1954ء - 1 فروری 1958ء
پیشرو	محمد نجیب
نائب چیئرمین مصری انقلابی کمانڈ کونسل
مدت	1952ء - 1954ء
جیون
جم	15 جنوری 1918 سکندریہ ، مصر
موت	28 ستمبر 1970ء قاہرہ
موت ویلے عمر	52 سال
قومیت	مصری عرب
سیاسی جماعت	عرب اشتراکی اتحاد
بیوی	تاہیہ کاظم
نیانے  :	ہودہ عبدالناصر
:	مونا عبدالناصر
:	خالد عبدالناصر
:	عبدالحمید عبدالناصر
:	عبدالحکیم عبدالناصر
پیشہ  :	فوجی انسٹریکٹر
مذہب  :	اسلام سنی
فوجی سروس
سروس  :	مصری فوج
فوجی چ خدمات دا عرصہ :	1938ء - 1952ء
رینک  :	کرنل
جنگاں  :	1948ء عرب اسرائیل جنگ

جمال عبدالناصر ( جم :15 جنوری 1918ء ؛ وفات 28 ستمبر 1970ء) 1954ء توں 1970ء چ اپنی موت تک مصر دا صدر رہئیا ۔ اوہ عرب قوم پرستی تے نوآبادیاتی نظام دے خلاف اپنی پالیسی پاروں مشہور ہوئیا ۔ عرب قوم پرستی اس دے ناں تے ای ناصر ازم کہلاندی اے ۔ ناصر اج وی عرب دیا چ عرباں دی عظمت تے آزادی دی علامت سمجھیا جاندا اے ۔

مڈھلا جیون

اوہ 15 جنوری 1918ء چ مصر دے شہر سکندریہ چ جمئیا ۔ اسدا پیؤ محکمہ ڈاک چ کم کردا سی ۔ اوہ نکے ہندےآں توں ای سیاسی سرگرمیاں چ حصہ لین دا شوقین سی تے اسنے صرف 11 ورہےآں دی عمر چ اک سیاسی مظاہرے چ شرکت کیتی جتھے اوہ پولیس دے لاٹھی چارج نال پھٹر ہوئیا تے بعد چ گرفتار ہوئیا ۔

سیاسی جیون دی شروعات

اسنے دوجی جنگ عظیم دے دوران مصر نوں برطانوی قبضے توں آزاد لئی محوری طاقتاں خصوصا اٹلی نال رابطہ کیتا پر اپنے منصوبے چ ناکام رہئیا ۔ اس نے فوج چ ہم خیال بندےآں دا اک گروہ بنائیا جہڑا "حرکۃ الضباط الاحرار" کہلائیا ۔

ایسے گروہ نے 23 جولائی 1952ء چ بغاوت کردے ہوئے حکومتی دفتراں ، ریڈیو سٹیشناں ، تھانےآں تے قاہرہ چ فوج دے صدر دفتر تے قبضہ کر لئیا ۔ ایسے بغاوت دے نتیجے چ 1948ء دی عرب اسرائیل جنگ دا ہیرو جنرل محمد نجیب مصر دا صدر بن گئیا ۔

جمال 23 جون 1956ء نوں مصر دا صدر بنئیا ۔ اس دے دور صدارت دے کارنامےآں چ نہر سوئز توں برطانیہ دے فوجی دستےآں دا انخلا تے اسوان ڈیم دی اساری اے ۔

صدر ناصر شروع شروع چ اک ایہوجہی پالیسی تے عمل پیرا سی جہڑی لہندے دیساں دے خلاف نئیں سی پر 1954ء دے بعد اوہ روس تے اشتراکی دیساں ول بوہتے جھکن لگے تے اینج مصر تے مغربی ملکاں وچکار براہ راست کشمکش شروع ہو گئی ، جس دا پہلا اظہار اسوان ڈیم دی اساری دے سلسلے چ ہوئیا ۔

جمال عبدالناصر دی اک بچپن دی مورت

مصر دی خوشحالی دا سارا انحصار دریاۓ نیل تے اے ، جس دے پاروں مصر نوں تحفہ نیل وی آکھئیا جاندا اے ۔ دریاۓ نیل دے پانی توں ودھ توں ودھ فیدہ چکن لئی مصری حکومت نے اسوان دے مقام تے پرانے بند دی تھاں اک نواں بند اسارن دا منصوبہ تیار کیتا سی ، تاکہ مصر چ ہور بھوئیں تے کاشت ہو سکے تے پن بجلی بوہتی مقدار چ پیدا کیتی جا سکے ۔ امریکہ ، برطانیہ تے عالمی بنک نے اس منصوبے لئی قرضہ دین دا وعدہ وی کر لئیا سی ، پر جدوں اینہاں ملکاں نے ویکھئیا کہ مصر روس تے اشتراکی دیساں ول مائل ہو رہئیا اے تے اک ایسی پالیسی تے چل رہئیا اے جہڑی اینہاں دے مفاد دے خلاف اے تے اینہاں نے جولائی 1956ء چ قرضہ دین دا فیصلہ واپس لے لئیا ۔

سوئز بحران

اسوان ڈیم دی اساری مصری معیشت لئی بنیادی اہمیت رکھدی سی ۔ اس لئی مصر چ امریکہ تے برطانیہ دے فیصلے دے خلاف شدید ردعمل ہوئیا ۔ ناصر نے فرانس تے برطانیہ دے ملکیت ہیٹھ نہر سوئز نوں قومی ملکیت چ لے لئیا تے اعلان کیتا کہ اسوان بند ، نہر سوئز دی آمدنی نال اسارئیا جائے گا ۔

برطانیہ تے فرانس نے مصر دے اس فیصلے دے خلاف اسرائیل نال مل کے سازش دے تحت 29 اکتوبر 1956ء چ اسرائیل دے ذریعے مصر تے حملہ کروا دتا جس دے دوران اسرائیل نے جزیرہ نما سینا تے مل مار لئیا ۔ اگلے ہفتے برطانیہ تے فرانس نے وی نہر سوئز دے علاقے چ اپنیاں فوجاں اتار دتیاں ۔ برطانیہ تے فرانس دی اس جارحانہ کاروائی دا دنیا بھر چ شدید ردعمل ہوئیا ، امریکہ نے وی پر زور مذمت کیتی تے روس نے کھل کے مصر نوں امداد دین دا اعلان کیتا ۔ رائے عامہ دے اس دباء دے تحت برطانیہ تے فرانس نوں اپنیاں فوجاں واپس بلانیاں پئیاں تے اسرائیل نے وی جزیرہ نما سینا خالی کر دتا ۔ اس دے مگروں اقوام متحدہ دے دستے مصر تے اسرائیل دی سرحد تے متعین کر دتے گئے تاکہ طرفین اک دوجے دے خلاف فوجی کاروائی نا کر سکن ۔

ایہہ واقع سوئز بحران کہلاندا اے ۔ غیر ملکی فوجاں دے کامیاب انخلا دے مگروں ناصر عرب دنیا چ ہیرو تے فہتح دی حثیت نال ابھریا ۔

روس دی مدد نال اسوان بند دی تعمیر یکم جولائی 1960ء چ شروع ہوئی تے 1970ء چ مکمل ہوئی ۔ بند دی اساری دے نتیجے چ جہڑی جھیل وجود چ آئی اسنوں جھیل ناصر دا ناں دتا گئیا ۔

روسی اثر دا ودھنا

صدر جمال تے خروشیف

9 توں 26 مئی 1964ء تک مصر دے دورے دے دوران سویت یونین دے وزیراعظم نکیتا خروشیف نے ناصر نوں "ہیرو آف سویت یونین " ، "آرڈر آف لینن" تے "سویت گولڈن سٹار" دے اعزازات نال نوازئیا ۔

اسوان ڈیم دی اساری دی ذمہ داری وی روس نے قبول کر لئی تے وڈے پیمانے تے اسلحہ وی مصر نوں فراہم کرنا شروع کر دتا ۔

عرب اتحاد دا نعرہ

عرب اتحاد دے نقطہ نظر نال 1958ء توں 1960ء تک دا زمانہ سبتوں کامیاب زمانہ آکھئیا جا سکدا اے ۔ فروری 1958ء چ شام چ اشتراکیاں دے ودھدے ہوئے اثر نوں روکن لئی شام تے مصر نے الحاق کر لئیا تے اینج دونہاں دیساں تے مشتمل متحدہ عرب جمہوریہ وجود چ آئی ۔

عرب دیسا‍ں چ مداخلت

6 روزہ جنگ

ناصر تے اخوان

شخصیت

انتقال

قاہرہ چ جمال عبدالناصر دی مسیت جتھے اوہ دفن اے

ناصر 28 ستمبر 1970ء چ قاہرہ چ عرب دیساں دے رہنماواں دے اجلاس دے بعد دل دادورہ پین نال مر گئیا ۔ ناصر نے اک ای ویاہ کیتا سی جس چوں اسدے تن پتر خالد ، عبدالحکیم تے عبدالصمد تے دو دھیاں ہدی تے مونا ہوئیاں ۔

کتاباں

ہور ویکھو

• اخوان المسلمین

• انور سادات

باہرلے جوڑ

• ناصر تے باضابطہ ویب سائیٹ