روس
| روس | |
| Russian Federation | |
| Российская Федерация | |
 |
 |
|
|
|
| راجگڑھ: | ماسکو |
| تھاں: | 17,075,400 مربع کلومیٹر |
| لوک گنتی: | 142,905,200 |
| کرنسی: | روبل |
| بولی: | روسی |
.svg) |
|
روس اتلے یوریشیا دا اک دیس اے۔ اے اک لوکراج اے جتھے صدر کول وی اختیارات ہیگے نیں۔ روس چ 83 دے نیڑے صوبے یا نکے دیس نیں۔ روس دے لاگے ناروے فنلینڈ لیٹویا لیتھوینیا ایسٹونیا بیلرس یوکرین ترکی جارجیا آرمینیا آزربائیجان قازقستان منگولیا چین تے اتلا کوریا ہیگے نیں۔ روس تھاں نال دنیا دا سب توں وڈا دیس اے تے اینے دنیا دی سکی تاں دے اٹھویں ٹوٹے نوں کعیریا ہویا اے۔ تے اوک گنتی دے سعاب نال اے دنیا دا نوواں وڈا دیس اے۔
حصے |
تریخ [لکھو]
نوین انسان دیان سب توں پرانیاں کوئی 35000 ورے پرانیاں ہدیاں روس چوں دریاۓ دون دیاں کنڈیان تون لبیاں نیں۔ تریخ توں پہلے ویلیاں چ روس دے کھلے میدان پاوندیاں دے رہن دے تھاں سن۔ اجکل دے روسیاں دے پرکھ سلاوی قبیلے سن۔ روس دا روپ ناں دوجی توں پنجویں صدی دے وشکار بننا ٹریا۔ روسیاں دا پہلا گڑھ کیف سی۔اوستوں مگروں ماسکو روس دا گڑھ بن گیا تے ماسکو دے آلے دوالے روسی سلطنت پھیلن لگ گئی۔ 1237-40 چ روس تے منکولان نے ہلہ بول دتاتے اکلیان تن صدیاں تک روس تے راج کردے رۓ۔ اینان دے راج نون سنہری لشکر وی اکھیا جاندا اے۔ 14ویں صدی چ ماسکو دے رجواڑےنیں ہولی ہولی ودیا۔ طاعون یورپ دے دوجے دیسان وانکوں ایتھے وی آیا پر کافی بچت ہوگی جنی تباہی یورپ دیاں دوجیان دیسان چ ہوئی ایتھے نان ہوئی۔ 1380 ج ماسکو نے دوجے سنگیاں نال رل کے منکول تاتاویاں نوں ہرایا تے ہولی ہولی آلے دوالے دے راجاں تے مل مارلیا تے اینج روش نوں اک کردا گیا۔ آئیوان نے منگولاں دا اٹر مکایا تے جدون ترکاں نے قسطنطنیہ تے مل ماریا تے اونے اوتھے دی آحری بادشاہ دی پتیجی نال ویاہ کرلیا تے دو سراں والے باز نون روس دا نشان بنا دتا۔ آئیوان نے تن تاتاری دیساں تے مل ماریا تے اینج روس نوں دگنا کردتا۔ اودیاں ولکناں چ ایشیاء دے دیس وی سن۔ روسیان دے نال اودے ج تاتاری تے دوجے نسلی گرو وی رل گۓ سن۔
1613 ج رومانوف ٹبر روس تے راج کرن لگ گیا۔ چڑھدے پاسے ول روسی راج وادا چلدا ریا۔ پیٹر دے ویلے روس اک سلطنت ج پلٹ گیا۔ پیٹر نے روس دا جوڑ لیندے یورپ نال جوڑیا۔ بالٹک دے کنڈے دے تھاں تے مل ماریا تے اوتھے اپنے نویں راج گرھ دی نیو رکھی۔ ایدا نان سی سینٹ پیٹرز برگ۔ اینون یورپ ول کھڑکی وی آکھیا جاندا اے۔ پیٹر دی تعی الزبتھ نے چڑھدے پرشیا دے نال برلن تک مل مار لیا۔ کیتھرین نے پرؤیا نال ضلح کرلی۔ کیتھرین نے لتھوینیا پولیند دے کج پاسیاں بسریبیا اے کوہ کاف دے کئی راجاں تے وی مل مارلیا۔ کمزور سویڈن فنلیند نون روس کولوں نان بچا سکیا۔ امریکہ ج روس الاسکا تون ہوندہ ہویا کیلیفورنیا تک اپر گیا۔1820 چ اک روسی مہم جو پارٹی نے انٹارکٹکا لبیا۔
1812 ج فرانس نے نیپولین دی سرداری چ روس تے ہلہ بولیا فرانس دیان فوجان ماسکو تک اپڑ گیاں۔ پر راس نے ڈاڈی روک دسن دے مکرون نیپولین نون ہرا؛ا تے اونوں ہار کے پچھے جانا پیا۔ روسی فوج نے نپولین دی 955 فوج مکادتی۔ روسی فوج پیرس تک اپڑ کئی۔ ویانا کانکرس چ روس دے زار نے یورپ دے نقشے ج اپنے رنک پعرے۔ انقلاب فرانس نے روس تے وی اپنے رنک چاڑے روس وچ اصلاحات لیاں گیاں۔ صنعتی انقلب روس وچ وی ٹریا تے انج روسی فوج وی تکڑی ہوئی جینے سلطنت عٹمانیہ کولوں بلغاریہ کھولیا۔
1914 ج جدون اسٹریا ہنکری نے روس دے سنگی سربیا تے ہلہ بولیا تے روس نے وی آسٹریا نال لرائی چھیڑدتی۔ 1917 دے روسی انقلاب نے روس نون لرائی تون وکھرا کردتا۔ اے انقلاب لینن لے کے آیا۔ روس سویت یونین چ پلٹ گیا۔ روس دے کئی تھان ایدے ہتھون کھنج کۓ جنان ج لیندے یورپ دے کئی دیس اونون اسٹریا تے جرمنی نون دینے پۓ۔ لکھاں دے نیرے لوک کھر دی لڑائی ج مارے کۓ۔ 1922 نون سویت یونین دے بنن دی دس دتی کئی۔
سویت یونین [لکھو]
1917 وچ روس وج اکتوبر انقلاب آندا اے روس دے اندر بولشویکاں جناں کول رتی فوج سی اوہناں دی چٹی فوج نال لڑائی ہوجاندی اے۔ روس دی ہجے پہلی وڈی لڑائی وچ وجلیاں طاقتاں نال وی لڑائی چل رئی سی۔ روس گھر دے مسلیاں نال نبڑن لئی ایناں طاقتاں نال صلع کرلیندا اے۔ روس نون پولینڈ یوکرین بالٹک دیس فنلیند چھڈنے پیندے نیں۔ 1921 تک لڑائی ت فیر قحط باجوں 50 لکھ روسی مرجاندے نیں۔ 30 دسمبر 1922 نوں سوویت یونین دے بنن دی دن دتی جاندی اے۔ ایدے وچ بالٹک دیس یوکرین تے بیلورشیا وی سن۔ سوویت یونین یا سوویت رشیا 15 دیساں دے رلن نال بنیا سی۔ اینان دا روسی انگ سب توں وڈا سی۔ 1924 وچ لینن دے مرن نال سرکار جلان لئی تن بندیاں دی ٹولی بنائی کئی پر سٹالن نے دوجیاں نون نسا دتا۔ لیون ٹراٹسکی جیہڑا ساری دنیا وچ انقلاب لیانا جاندا سی اوہنوں دیس نکالا دیدتا گیا۔ سٹالن دی آگوی وچ سوویت یونین اک اگوادیس بنیا کاخانے لگے تے وائی بیجی نوں سوشلسٹ ولاں نال چلایا گیا۔ سٹالن دے کڑے راج نوں ناں منن والیاں لئی ایہ اک اوکھا ویلہ سی۔ 1932-33 وچ سوویت یونین وچ اک وڈا قحط آندا اے۔ مل تے چوکھا دینا پیا پر تھوڑے چر وچ سوویت یونین اک وائی بیجی والے دیس توں کارخانیاں والا دیس بنگیا۔
ہٹلر دے جرمن چانسلر بنن نال جرمنی تکڑا ہویا تے اوہنے آسٹریا تے چیکوسلواکیہ تے مل ماریا۔ نال ای اوہنے سوویت یونین دے ویری جپان نال ساک گوڑے کرلۓ۔ لیندیاں طاقتاں ہٹلر نوں روک نئیں سی ریاں۔ سوویت یونین نے وی گست 1939 وچ جرمنی نال گل بات کرکے چڑھدے یورپ نوں اپنے وشکار ونڈ لیا۔ ہٹلر نے پوینڈ فرانس تے مل ماریا تے سٹالن نے ادھا پولینڈ تے فنلینڈ دے کج انگ لیلۓ۔22 جون 1941 نوں نازی جرمنی نے انسانی تریخ دی اک وڈی تے تکڑی فوج نال سوویت یونین تے ہلہ بولدتا۔ لڑائی دے مڈ تے جرمنی بڑی تیزی نال سوویت فوج نوں تباہ کردا اگے ود ریا سی پر ماسکو دی لڑائی تے سٹالن گراڈ دی لڑائی وچ اوہنوں روک لیا جاندا اے تے پجھے تک دتا جاندا اے۔ 1943 وچ کرسک دی لڑائی وچ جرمنی نوں ہار ہوندی اے۔ جرمن فوج فنی فوج نال رل کے 1941 توں 1944 تک لینن گراڈ دا کیرا کیتی رکھیا پر اوہ ایدے تے مل ناں مارسکے۔ ایس شہر دے دس لکھ لوک پکھ ہتھوں مرگۓ پر اوہناں ہتھیار ناں سٹے۔ سٹالن تے روسی فوج نے گیورگی زوکوف تے روکوسوسکی ورگے کمانڈاں نال جرمن فوج نون سوویت یونین توں بار کڈیا۔ مئی 1945 نوں سوویت فوج نازی جرمنی دے راجگڑھ برلن تے مل مارلیندی اے۔ اگست 1945 وچ سوویت فوج جپان نوں اتلے کوریا تے چین دے تھاں منچوکو توں کڈ دیندی اے۔1941–45 دی سوویت جرمن لڑائی دنیا دیاں خوفناک لڑائیاں وجوں اک سی۔ ایدے وچ 10.6 ملین سوویت فوجی تے 15.9 سوویت لوک مارے گۓ تے ایہ دوجی وڈی لڑائی وچ مرن والیاں دا تیجا حصہ بندا اے۔ سوویت ایکانومی تے دیس دا ٹانچہ برباد ہوجاندا اے پر لڑائی وچوں سوویت یونین جتیا نکلدا تے دنیا دی اک وڈی طاقت۔
سوویت یونین دی رتی فوج جڑھدے یورپ تے مل مارلیندی اے تے ایدے وچ چڑھدا جرمنی وی سی۔ سوویت یونین چڑھدے یورپ دے دیساں تے اپنی مرضی دی کمیونسٹ سرکاراں لادیندا اے تے ایہ دنیا دی دوجی وڈی ایٹمی طاقت بن جاندا اے۔ سوویت یونین وارسا پیکٹ بنا کے تے پوری دنیا نوں اپنی مٹھی وج کرن دی سوج تے ٹر پیندا اے۔ ایدا مقابلہ امریکہ نال ہوندا اے جینوں ٹھنڈی لڑائی دا ناں دتا گیا۔ سوویت یونین دوجے دیساں وچ انقلابی تحریکاں دی ہتھ ونڈائی کردا اے تے اینج الے کوریا چین اتلے ویت نام تے کیوبا وچ کمیونسٹ سرکاراں بن جاندیاں نیں۔ سٹالن دے مرن مگروں نکیٹا خروشچیف سوویت یونین دا اگلا آگو سی۔ اوہدے کم تے سوچاں سٹالن دے برخلاف سن۔ جدوں سوویت یونین نے کیوبا وچ میزائل لکاۓ تے اوہدی امرکہ نال کھیچل ود گئی۔
سوویت یونین نے 1957 وچ سپوتنک 1 دے ناں دا پہلا خللائی سیارہ خلا وچ پیجیا تے اینج خلائی ویلے دا مڈ رکھیا۔ 12 اپریل 1961 نوں یوری گیگرین اک سوویت خلاباز پہلا انسان سی جینے خلا وچ زمین دے دوالے چکر کٹے۔ خروشچیف مگروں لیونڈ بریزنیف سوویت یونین دا آگو بندا اے۔ 1979 وچ کمیونسٹ انقلاب دے مگروں سوویت فوج افغانستان وچ آندی اے۔ پاکستان تے امریکہ دی ہتھ ونڈائی نال ایتھے اک گوریلا لڑائی ٹر پیندی اے جیڑی سوویت یونین لئی پار بن جاندی تے ہر تھاں تے ایہنون پسند نئیں کیتا جاندا۔ 1989 وچ سوویت فوج نوں افغانستان توں نکلنا پیندا اے۔
1985 دے مگروں سوویت آگو میخائل گورباچوف دیس وچ گلاسناست یا کھلی پالیسی لے کے آندا اے۔ اوہ دیس نوں نویں سرے توں لوکراج دیاں نیواں تے اساردا اے۔ ایہ گل سوویت ایکانومی لئی ماڑی ہوندی اے بزاراں وچ سمان نئیں سی پیسے دا مل ڈگ پیندا اے۔ 1991 وچ سیاسی تے معاشی افراتفری اینی ود جاندی اے جے بالٹک دیس سوویت یونین توں وکھ ہوجاندے نیں۔ اگست 1991 وچ گوباچوف دے خلاف تے پرانے کمیونسٹ پربندھ لئی بغاوت ہوندی اے پر ایدے باوجود سوویت یونین ٹٹ جاندا اے تے 15 دیساں وچ ونڈیا جاندا اے۔
روسی جٹ [لکھو]
جون 1991 وچ بورس یلٹسن روسی تریخ دی پہلی سدھی صدارتی چنوتیاں وچ ووٹ لے کے صدر بندا اے۔ سوویت یونین ٹٹ جاندا اے تے ایدا ناں روس یا روسی جٹ رکھ دتا جاندا اے۔ سوویت یونین دے ٹٹن تے ایکانومی نوں عام لوکاں دے ہتھاں وچ دین دی پالیسی، مارکیٹ دے ساب نال چلنا تے امریکہ تے انٹرنیشنل مونیٹری فنڈ دے صلاواں باجوں روسی ایکانومی بیٹھ جاندی اے۔ 190 تے 1995 دے وچلے ویلے کاخانیاں دا کم 50٪ گھٹ جاندا اے۔
31 دسمبر 1999 نوں یلٹسن راج چھڈدا اے تے اوہدی تھاں تے ولیڈمر پوٹن آندا اے۔ پوٹن چیچن بغاوت مکاندا اے۔ تیل دا چوکھا مل، ماڑی کرنسی، لوکاں دیاں مانگاں تے کاروباراں وچ پیسے لان نال ایکانومی لگاتار 9 ورے وددی رئی جیدے نال لوکاں کول پیسہ ٹکہ آیا تے دیس دی وی دنیا وچ عزت ودی۔ پوٹن نے امن چین تےاگواں ول روس وچ لیا جیدے نال اوہدی دیس وج واہ واہ ہوئی۔
سیاست [لکھو]
روسی قنون باجوں روس کئی دیساں دا اک جٹ اے۔ ایتھے صدر دیس داآگو اے تے وزیراعظم سرکار دا آگو اے۔ ایتھے کئی پارٹیاں دا پربندھ جلدا اے تے سرکار تن انگاں دے جٹ نال بندی اے۔
قنونبنانوالی: ایہ فیڈرل اسمبلی اے جیہڑی دو انگاں نال رل کے بندی اے۔ ایہ 450 سنگیاں والی سٹیٹ ڈوما تے 166 سنگیاں والی فیڈریشن کونسل نال رل کے بندی اے۔ ایہ فیڈرل قنون بناندی اے، لڑائی دا سدا دیندی اے، صدر نوں لا سکدی اے، پیسےاں دا سآب رکھدی اے، دوجے دیساں نال ایگریمنٹ کردی اے۔
قنونچلانوالی: صدر فوج دا کمانڈر تے کسے قنون نوں بنن توں پہلے روک سکدا اے کابینہ تے افسر چندا اے جیہڑے جٹ دے قنون نوں چلاندے نیں۔
عدلیہ: ایدے جج فیڈرل کونسل چندی اے تے ایہ کسے قنون نوں قنون توں باہر سمجدیاں ہویاں روک سکدی اے۔
صدر 6 ورے لئی چنیا جاندا اے تے دوجی واری وی جنیا جاسکدا اے پر کٹھیاں تن واریاں لی نئیں چنیاں جا سکدا۔ وزیراعظم نوں سٹیٹ ڈوما جندی اے تے وزیراعظم دی صلآ ناں صدر محکمیاں دے وزیر جندا اے۔ کمیونسٹ پارٹی، یونائیثڈ رشیا، لبرل ڈیموکریٹک پارٹی آف رشیاتے اے جسٹ رشیا روس دیاں وڈیاں سیاسی پارٹیاں نیں۔ روس دے سیاسی پربندھ تے لیندے یورپ وچ انگلاں چکیاں جاندیاں نیں پے پر چالو پربندھ روسی تریح تے ریتاں دے نیڑے اے تے روسی لوکاں نون پسند اے۔
بارلے جوڑ [لکھو]
روس نون سوویت یونین دا وارث منیا گیا اے تے اوہدے وعدیاں دا پابند۔ یونائیثڈ نیشنز دی سیکورٹی کونسل دی سوویت یونین والی سیٹ ایدے کول۔ ایدے 191 دیساں نال سفارتی ساک نیں تے 144 دیساں وچ سفارتخانے۔ روس دا صدر بارلے دیساں نال ساکاں نال ملن دی پالیسی بناندا اے تے ایس کم والا محکمہ ایہونں جلاندا اے۔
دیس دی ونڈ [لکھو]
روس 83 انگاں وج ونڈیا ہویا اے۔ فیڈریشن کونسل وچ ایہناں دی اک جنی سنگ ت ہوندی اے، ہر انگ وچوں 2 سنگی جنے جاندے نیں۔ پر ایہناں دے راج کرن دے ول تے اختیار وچ فرق اے۔
- 46 اوبلاسٹ نیں۔
- 21 لوکراج نیں۔
- 9 کرائیاں نیں۔
- 9 اوکروگ نیں۔
- 1 ازاد اوبلاسٹ
- دو شہر
فوج [لکھو]
روسی فوج تن جصیاں زمینی ہوائی تے سمندری حصیاں وچ ونڈی ہوئی اے۔ ایہناں توں وکھ وی تن ہور فوجی جتھے نیں: سٹریٹیجک میزائل فوجی، روسی خلائی فوجی تے پیراشوٹ فوجی۔2006 وچ فوج وچ 1.037 ملین فوجی سن[1]۔ 18–27 سال دے ہر بندے لئی لازم اے جے اک سال لئی فوجی سکھلائی کرے[2]۔
روس کول دنیا وچ سب توں زیادہ ایٹم بمب نیں تے اوہدے کول دنیا دی دوجی وڈی دورمار میزائلاں والی سمندری فوج تے بیڑھ اے تے امریکہ مگروں ایدے کول وڈے ناپ دے بمبار ہوائی جہاز نیں[3][4]۔ روس کول دنیا دی سب توں وڈی ٹینکاں دی فوج اے تے ایدیاں سمندری تے ہوائی فوج دنیا دیاں وڈیاں فوجاں وچوں نیں۔
روس کول اسلحہ بنان دے اپنے کارخانے نیں جتھے ہر ونڈ دا اسلحہ بندا تے کج ای ہتھیار ایسے نیں جیہڑے باہر توں مگواۓ جان۔ 2001 توں روس اسلحہ ویچن والا سب توں وڈا دیس اے تے پوری دنیا وچ اسلحے دی جنی وکری ہوندی اوہدے وچ 30٪ حصہ روس دا اے[5]۔ ایہ دنیا دے 80 دیساں نوں اسلحہ ویچدا اے[6]۔ 2008 وچ سرکاری ول نال فوج تے خرچہ $58 ارب سی جیہڑا دنیا دا 5واں وڈا خرچہ بندا اے۔ 2006 تے 2015 دے وشکار 200$ ارب دے خرچے نال فوج نوں نواں بنان دا پروگرام چل ریا اے۔
جغرافیہ [لکھو]
روس 17,075,400 مربع کلومیٹر (6,592,800 مربع میل) تھاں نال دنیا دا ےب توں وڈا دیس اے۔ ایتھے 23 یونیسکو تھانواں تے 40 یونیسکو جیون بچاؤ تھانواں نیں۔ ایتھے 40 نیشنل پارک نیں تے 101 فطرت بچاؤ تھانواں نیں۔ روس کول وڈے ناپ تے لکڑ، پٹرول، گیس، کولا تے کچیاں دھاتاں نیں۔
اک سدھائی وچ روس وچ سب توں دور دو تھاں اک دوجے توں 8,000 کلومیٹر (4,971 میل) دور نیں۔ ایہ تھاں لیندے وچ پولینڈ دے ولگن یا بارڈر تے وسٹولا سپٹ تے چڑھدے ول کورائل جزیرے نیں۔ روس وچ 9 ویلے تھاں نیں۔ چوکھے سارے روس وچ دکھن ول سٹیپ دے کھلے ویہڑے نیں تے اتر ول جنگل نیں تے اتلے سمندری کنڈیاں تے ٹنڈرا اے۔ روس کول وائی بیجی والا دنیا 10٪ تھاں اے۔
دکھن دے پہاڑی سلسلیاں وچ قفقاز اے جیدا سب توں اچا پہاڑ البرز 5,642 میٹر (18,510 فٹ) اے جیہڑا یورپ تے روس دی سب توں اچی تھاں اے۔ الطائی چڑھدے وچلے ایشیاء دا اک پہاڑی سلسلہ اے بیلوخا 4,506 میٹر (14,783 ft) نال ایدی سب توں اچی تھاں اے۔ ورخویانسک پہاڑی سلسلہ چڑھدے سائبیریا دا اک پہاڑی سلسلہ اے۔ روس دے چڑھدے پاسے کمچٹکا جزیریورگا وچ اگپہاڑ نیں تے کلایوچوسکایا سکوپا 4,750 میٹر (15,584 فٹ) نال ایدا سب توں اچا پہاڑ اے۔یورال اتر توں دکھن ول اک پہاڑی سلسلہ اے جیہڑا ایشیاء تے یورپ نوں وکھرا کردا اے۔
روس کول اک لماں 37,000 کلومیٹر (22,991 میل) سمندری کنڈا اے جیہڑا ارکٹک سمندر، بحرالکاہل، بالٹک سمندر بحیرہ ازوف کالا سمندر تے کیسپین سمندر نال اے۔ بیرنٹس سمندر، چٹا سمندر، کارا سمندر، لیپٹف سمندر، چڑھدا سائبیریائی سمندر، چکچی سمندر، بیرنگ سمندر، اکھوٹسک دا سمندر تے جپان دا سمندر ارکٹک تے کاہل ولوں روس نال جڑے ہوۓ نیں۔ روس دے وڈے جزیرے تے جزیرہ جٹ نووایا زیملیا، فرانز جوزف جزیرہ، سیورنایا زیملیا، نویں سائبیریائی جزیرے، رینگل جزیرہ، کورائل جزیرے تے سکھالین نیں۔ ڈایومیڈ جزیرے (جناں چوں اک روس تے اک امریکہ کول اے) اک دوجے توں 3 کلومیٹر (1.9 میل) دور نیں۔ کناشیر جزیرہ ہوکیڈو جپان توں 20 کلومیٹر (12.4 میل) دے پینڈے تے اے۔
روس وچ ہزاراں دریا نیں تے ایتھے زم؛ن؛ پدھر تے سب توں چوکھے سجرے پانی دے کٹھ نیں۔جھیل بیکال سائبیریا چ دنیا دی سب توں ڈونگی تے مٹھے پانیاں دیاں وڈیاں جھیلاں چوں اک اے ۔ 31494 مربع کلومیٹر دے تھاں تے پھیلی ہوئی اے تے دنیا دے سجرے پانی دا 5واں حصہ ایدے وچ اے۔ لور وڈیاں چھیلاں وچ جھیل لاڈوگا تے جھیل اونیگا یورپ دیاں وڈیاں جھیلاں نیں۔ روس دے اک لکھ دریاواں وچوں دریائے وولگا روس دا مشہور تریخی تے یورپ دا سب توں وڈا دریا اے۔ سائبیریا دے دریا دریاۓ اوب، دریاۓ لینا تے دریاۓ امر دنیا لمے دویاواں وچوں نیں۔
وائی بیجی [لکھو]
سن 2005 وچ روس وچ 1,237,294 مربع کلومیٹر تھاں تے وائی بیجی کیتی گی جیہڑا دنیا دا چوتھا وڈا بندا اے۔ 1999–2009 دے وریاں وچ روس دی وائی بیجی دی پیداوار وددی گئی تے اوہ دیس جیہڑا دانے باہروں منکواندا سی امریکہ تے یورپی یونین مگروں دانے باہر پیجن والا تیجا دیس بن گیا۔ گوشت دی پیداوار وی وددی جارئی اے۔ وائی بیجی وچ ایہ وادا سرکاری ہھ ونڈائی نال ہویا اے۔ روسی سرکار نے وڈے فرماں نے نکے زمینداراں دا ہتھ پھڑیا۔ وڈے فارماں دے دانیدار تے نکے زمیندار آلو سبزیاں تے فروٹ اگا رۓ نیں۔ وڈے سمندراں تک پونچ ہون باجوں روس مچھیاں پھڑن والے وڈے دیساں وچوں اک اے۔
روسی لوک [لکھو]
روس دی لوک گنتی دے 81% لوک روسی نسل دے نیں 3.7% تاتاری; 1.4% یوکرنی; 1.1% بشکیر; 1% چوواشز; 11.8% دوجے[7]۔ ایدے باڈر اندر 160 نسلاں تے ٹولیاں دے لوک وسدے نیں[8]۔ روس وچ چوکھے لوک وسدے نیں پر ایہ دیس ایناں وڈا اے کے لوک گنتی کنی نئیں۔ یورپی روس، کوہ یورال تے لیندے دکھنی سائبیریا وج زیادہ لوک نیں۔ 73% لوک شہراں وچ ریندے نیں۔ 2010 دی گنتی وچ 142,856,536 لوک روس وچ وسدے نیں[9]۔ا۔ک کروڑ دے نیڑے غیرقنونی لوک پرانے سوویت دیساں وچوں روس آۓ نیں۔ نیانے دے ہونے تے $55 دا وظیفہ لگدا اے۔
سائینس تے ٹیکنالوجی [لکھو]
روسی زار پیٹر نے 18ویں صدی وچ سینٹ پیٹرزبگ سٹیٹ یونیورسٹی تے روسی سائینس اکیڈمی دی نیو رکھ کے روس وچ سائینس دی پڑھائی دا مڈ رکھیا۔ میخائل لومونوسوف نے ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی دا مڈ رکھیا۔ اینج روس وچ دیسی پدھر تے پڑھائی تے نویاں سوچاں ول پیر ٹرے۔
پرھائی [لکھو]
روسی قنون ہر شہری نوں مفت پڑھائی دی ضمانت دیندا اے پر اتلی پدھر تے مقابلہ سخت ہوندا اے۔پڑھائی وچ سائینس تے ٹیکنالوجی بہت زور دین ایہ نتارا نکلیا اے جے روس سائینس دے سارے انگاں وچ کسے توں پچھے نئیں۔ 2004 وچ روس پڑھائی تے اپنے جی ڈی پی دا 3.6% خرچ کر ریا سی۔
بولیاں [لکھو]
روس ج 160 دے نیڑے نسلی ٹولیاں 100 دے نیڑے بولیاں بولدے نیں[10]۔ روسی بولن والے گنتی ج سب توں چوکھے نیں۔ اینان دی گنتی 142.6 ملین توں ود اے۔ ایناں دے مگروں 5.3 ملین تاتاری، 1.8 ملین یوکرینی بولن والے نیں۔روسی سرکاری بولی اے پر قنون روسی جٹ وچ رلے دوجے دیساں نوں اپنی بولی سرکاری بنان دیندا اے[11]۔ اک وڈے تھاں تے پھیلے ہون دے باوجود روسی بولی وچ ایکتا اے۔ روسی جغرافیائی ناپ نال سب توں چوکھے تھاں تے بولی جان والی سلاوی بولی اے۔ ایدا جوڑ ہند یورپی بولیاں نال اے تے چڑھدی سلاوی بولیاں دے جیوندے سنگیاں وجوں اے۔
روسی یونائیٹڈ نیشنز دیاں 6 سرکاری بولیاں وچوں اک اے[12]۔
مذہب [لکھو]
انقلاب توں پہلے آرتھوڈوکس چرچ روس دا سرکاری مذہب سی۔ 100 ملین دے نیڑے روسی ہن اپنے آپ نوں آرتھوڈوکس سائی اکھواندے نیں۔ ایسٹر دیس دا سب توں وڈ تہوار اے۔نکے سائی فرقے وی ہیگے نیں۔ روس وچ مسلماناں دی گنتی روسی ناپ نال 7–9 ملین جد کے بار دے لوکاں دے ناپ باجوں ایہ 15–20 ملین اے[13]۔ چڑھدے پاسے والے روس وچ بدھ مت نوں منن والے ہے نیں۔ روس وچ کسے وی مذہب نوں ناں منن والیاں دی کافی وڈی گنتی وی ہیگی اے۔
کھیڈاں [لکھو]
گرمیاں تے پالے دیاں اولمپک کھیڈاں وچ سوویت یونین تے روس دے جتے ہووۓ سونے دے ٹکیاں/میڈلاں نوں رلایا جاۓ تے ایہ دنیا تے دوجے نمبر تے اندا اے۔ گرمیاں دیاں کھیڈاں وچ سوویت روسی کھڈاری سونے دے ٹکے لین وچ پہلے تن نمبراں تے ای ر نیں۔ جمناسٹک، دوڑاں, کشتی باکسنگ، تیر ماری، برف تے تلکنا، باسکٹ بال ہینڈ بال والی بال تے برف ہاکی: ایہناں کھیڈاں وچ روسی سب توں اگے ہولدے نیں۔ 1980 دیاں اولمپک کھیڈاں ماسکو وچ ہویاں نیں تے 2014 دیاں پالے دیاں اولمپک کھیڈاں ےوچی روس وج ہون گیاں۔
لاریسا لیٹینینا نے اولمپک کھیڈاں وچ 9 سونے دے تے کل 18 ٹکے جتے اینے اج تک کوئی ہور نئیں جت سکیا۔
شطرنج وچ روسی 1927 توں نیڑے نیڑے لگاتار جتدے آرۓ نیں۔
 |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: روس |
بارلے جوڑ [لکھو]
مورت نگری [لکھو]
آئس لینڈ · جرمنی · البانیا · اندورہ · آرمینیا · آسٹریا · آذربائیجان · بیلارس · بیلجیم · بوسنیا تے ہرزیگوونا · بلغاریہ · کروشیا · قبرص · چیک · ڈنمارک · اسٹونیا · فنلینڈ · فرانس · یونان · ھنگری · اٹلی · آئرلینڈ · قازقستان · کوسوو · لیٹویا · لیختنشٹاین · لیتھوینیا · لکسمبرگ · مقدونیہ · مالٹا · مولڈوا · موناکو · مونٹی نیگرو · نیدرلینڈز · ناروے · پولینڈ · پرتگال · رومانیہ · روس · سان مرینو · سربیا · سلویکیا · سلوینیا · سپین · سویڈن · ترکی · سویٹزرلینڈ · برطانیہ · یوکرین · ویٹیکن · گرجستان
· چلیابنسک · چیٹا · ارکٹسک · ایوانوو · آمور · ارخانجلسک · استراخان · بیلگوروڈ · بریانسک · کالنگراڈ · کالوگا · کمیروو · کوستروما · کیروو · کرگان · کرسک · لیننگراڈ · لپٹسک · ماگادن · ماسکو اوبلاست · مرمانسک · نزنی نوواگراڈ · نوواگراڈ · نووسیبرسک · اومسک · اورنبرگ · اوریول · پینزا · پسکوو · روستوو · ریازن · سہالن · سمارا · ساراتوو · سمولنسک · سوردلووسک · تمبوو · تومسک · توور · تولا · تیومن · الیانوسک · ولاڈمر · ولگراڈ · ولوگدا · ورونزخ · یاروسلاول ·
· کمچٹکا · التائی کرائی · خبارووسک · کراسنودار · پرم · پریمورسکی · زبیکالسکی · سٹاوروپل · کراسنویارسک ·
اتہ پتہ [لکھو]
- ↑ "Overview of the major Asian Powers". International Institute for Strategic Studies: 31. Retrieved 27 January 2008.
- ↑ The World Factbook. "CIA". Central Intelligence Agency. Retrieved 26 December 2007
- ↑ Russia pilots proud of flights to foreign shores by David Nowak. The Associated Press, 15 September 2008
- ↑ "Status of Nuclear Powers and Their Nuclear Capabilities". Federation of American Scientists. Retrieved 27 December 2007.
- ↑ "US drives world military spending to record high". Australian Broadcasting Corporation. Retrieved 27 December 2007
- ↑ "Russia arms exports could exceed $7 bln in 2007 – Ivanov". RIA Novosti. Retrieved 27 January 2008
- ↑ http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt
- ↑ Ethnic groups in Russia, 2002 census, Demoscope Weekly. Retrieved 5 February 2009.
- ↑ Федеральная служба государственной статистики (Federal State Statistics Service) (2011). "Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 (2010 All-Russian Population Census, vol. 1)" (in Russian). Всероссийская перепись населения 2010 года (2010 All-Russia Population Census). Federal State Statistics Service. Retrieved June 29, 2012.
- ↑ "Russia". Encyclopædia Britannica. Retrieved 31 January 2008.
- ↑ "The Constitution of the Russian Federation". (Article 68, §2). Retrieved 27 December 2007.
- ↑ Poser, Bill (5 May 2004). "The languages of the UN". Itre.cis.upenn.edu. Retrieved 29 October 2010.
- ↑ "20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths—expert". Interfax. Retrieved 1 April 2008.
