برطانیہ

Wikipedia توں
جاو: مدد, کھوج


United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
متحدہ بادشاہت برطانیہ تے اتلا آئر لینڈ
برطانیہ کا جھنڈا برطانیہ کا دیسی نشان
جھنڈا دیسی نشان
ماٹو:Dieu et mon droit
( (شاہی:خدا تے میرا حق))
دیسی گؤن:خدا رانی دی راکھی کرے
"God Save the Queen"[1][nb 1]

برطانیہ دا محل وقوع
راجگڑھ لندن
سبتوں وڈا شہر لندن
دفتری بولی انگریزی
دوجیاں بولیاں ویلزی
آئری
سکاٹ گالی
نسلی ٹولیاں گورے87.1%
ایشیائی 7.0%
کالے3.0%
رلی ملی نسل2.0%
دوجے0.9%
حکومت دا نظام
ملکہ
وزیرِ اعظم
آئینی بادشاہت
الزبتھ II
ڈیویڈ کیمرون
تشکیل
- قوانینِ اتحاد پہلا
قوانینِ اتحاد دوجا
انگریز۔آئری معاہدہ

پہلی مئی 1707ء
پہلی جنوری 1801ء
12 اپریل 1922ء
یورپی یونین دی رکنیت پہلی جنوری 1973ء
رقبہ
 - کل
 
 - پانی (%)
 
242900  مربع کلومیٹر (79)
93784 مربع میل
1.34
لوک گنتی
 - تخمینہ:2006ء
 - 2001 مردم شماری
 - لوک سنگھنائی
 
60,587,300 (22)
58789194
246 فی مربع کلومیٹر(51)
637 فی مربع میل
کچی دیسی پیدار
 - مجموعی
 - فی کس
تخمینہ: 2007ء

2147 ارب ڈالر چھیواں
35300 ڈالر 21 واں
انسانی ترقیاتی اشاریہ
   (تخمینہ: 2007ء
0.946
16 – اچا
سکہ برطانوی پونڈ (GBP)
ویلہ زون
 - عمومی
۔ موسمِ گرما (د۔ب۔و)

(یو۔ٹی۔سی۔ 0)
مستعمل (یو۔ٹی۔سی۔ 1)
انٹرنیٹ کوڈ
   
.uk
کالنگ کوڈ +44

برطانیہ براعظم یورپ دے اتر لیندے وچ اک جزیرہ دیس اے۔ لندن اس دا راجگڑھ تے وڈا شہر اے۔ ایتھے 6 کروڑ 37 لکھ دے نیڑے لوک وسدے نیں۔ برطانیہ دے چارے پاسے وڈا سمندر اوقیانوس تے اسدے سمندر نیں جنہاں چ اتری سمندر، آئری سمندر، سیلٹی سمندر تے انگریزی آندے نیں۔ برطانیہ چینل سرنگ دے راہیں فرانس نال جڑیا ہوئیا اے جہڑی انگریزی چینل دے تھلیوں لنگدی اے جدوں کہ اتلا آئرلینڈ دا باڈر ای برطانہ دا اوہ باڈر اے جیہڑا کسے دیس نال ملدا اے تے ایہ لوکراج آئرلینڈ نال ملدا اے۔


برطانیہ اک قنونی بادشائی اے جیدے وج اک لوکراجی پربندھ ہے[2][3] تے لندن ایہدا راجگڑھ اے[4]۔ ملکہ الزبتھ II ایتھے 6 جنوری 1952 توں راج کر رئی اے۔ برطانیہ اک اکٹھ اے جہڑا انگلینڈ ، سکاٹ لینڈ ، ویلز تے اتلےآئرلینڈ نال مل کے بنیا اے[5]۔ انتویں تن دیساں نے اپنے پربندھ بناۓ نیں تے ایہناں دے راجگڑھ ایڈنبرا، کارڈف تے بیلفاسٹ نیں۔آئل آف مین، گرنزی، جرسی تاج دیس نیں تے ایہ برطانیہ دا انگ نہیں۔برطانیہ دیاں 14 سمندر پار تھانواں وی ہے نیں[6] تے ایہ مکی پئی سلطنت برطانیہ دا انگ سن جیہڑی کہ 19ویں صدی دے انت تے 20ویں صدی دے مڈھ تے دنیا دی سب توں وڈی سلطنت سی جیہنے دنیا دے اک چوتھائی تھاں نوں گھیریا ہویا سی۔ برطانیہ دا اسر بولی، رہتل تے قنون وچ ہجے وی اپنیاں پہلیاں مل ماریاں دیساں وج ویھکیا جاسکدا اے۔

برطانیہ جی 8 دا سنگی اے تے اگے ودھواں دیس اے ۔ اسدی ایکانومی دنیا دی 6ویں تے یورپ دی دوجی وڈی ایکانومی اے ۔ جس دا اندازہ 2.2 کھرب امریکی ڈالر اے ۔ برطانیہ لوک گنتی نال یورپی یونین دا تیجا وڈا دیس اے تے اسدی آبادی 6 کروڑ توں ودھ لوک وسدے نیں۔ برطانیہ دنیا دے سب توں وڈے فوجی جٹ {نیٹو} تے یونائیٹڈ نیشنز دا موڈی دیس اے تے بچاؤ پریہا دا پکا سنگی اے ۔ برطانیہ دنیا دیاں وڈیاں ایٹمی طاقتاں چوں اک اے۔ ایہ فوج اتے خرچے دے ناپ نال دنیا دا چوتھا وڈا دیس اے۔ ایہ پہلاں کمتھاں دیس سی۔ 1814 توں لے کے 1914 دی صدی برطانوی صدی اکھواندی اے جدوں ایہ دنیا دا سب توں تکڑا دیس سی تے ہن وی ایہدا اسر ہے۔ ایہدا سائینسی، بپاری، رہتلی، سیاسی تے فوجی اثر ساری دنیا تے رہیا اے تے ہجے وی ہے۔ ایہہ یورپی یونین دا وی سنگی اے۔

برطانیہ دی ملکہ الزبتھ II کامن ویلتھ دے 16 دیساں دی وی قنونی آگو اے۔

ناں[لکھو]

برطانیہ نوں یونائیٹڈ کنگڈم وی کیا جاندا اے۔ ناں وڈا برطانیہ جغرافیائی ول نال جزیرے وڈا برطانیہ نوں وی کیا جاندا اے یا سیاسی ول نال انگلینڈ، سکاٹلینڈ تے ویلز تے جٹ نوں وی برطانیہ کیا جاندا اے۔ نکے شبداں وچ ایہنوں یوکے وی کیا جاندا اے جیہڑا کیے یونائیٹڈ کنگڈم دے پہلے اکریاں نال رل کے بنیا اے۔

شبد برطانیہ خیال کیتا جاندا اے جے ایتھوں دے پرانے لوکاں برٹوس توں بنیا اے جیدا مطلب یونانی جغرافیہ لکھاریاں باہجوں ٹیٹو یا نشاناں والے لوک سی۔ گن ناں برطانوی کسے وی برطانوی شے نوں کیا جاندا اے۔

1707 دے ایکٹ آف یونین نے ہوکا دتا جے انگلینڈ تے سکاٹلینڈ دیاں شاہیاں 'گریٹ بریٹن' دے ناں تھلے اک شاہی نیں۔ ایس ایکٹ وچ ایس شاہی دا ناں یونائیثڈ کنگڈم آف گریٹ بریٹن وی سی۔ ایکٹ آف یونین 1800 نے 1801 وچ کنگڈم آف گریٹ بریٹن تے کنگڈم آف آئرلینڈ نوں اک کیتا تے ایہ کنگدم گریٹ بریٹن اینڈ آئرلینڈ بنی۔ ناں "کنگڈم آف گریٹ بریٹن اینڈ ناردرن آئرلینڈ" 1927 وچ شاہی ہوکے باہجوں چنیا گیا تے ایہ ناں آئرش فری سٹیٹ دے وکھ ہون نوں وی دسدا اے تے 1922 دی ونڈ جیہڑی اتلے آئرلینڈ نوں ای یوکے وچ دسدی اے۔

یونائیثڈ کنگڈم اک دیس اے اپنے آپ تے چلنوالا دیس پے اینج ای انگلینڈ، سکاٹلینڈ تے ویلز وی دیس منے جاندے نیں پر ازاد نہیں۔ برطانوی وزیراعظم دی ویب سائٹ وچ ایہناں نون دیس دے اندر دیس منیا اے۔

تریخ[لکھو]

سٹونہنج, ولٹشائروج 4500 ورے پرانی تھاں

ڈی این اے دی کھوجاں توں پتہ چلدا اے جے نواں انسان 25،000 ورے پہلے آخری برفانی ویلے دے مکن تے برطانیہ آیا سی۔ بہت سارا پانی برف وچ پھسیا سی تے ایس باہجوں سمندری پدھر ہن دی پدھر توں 127 میٹر نیویں سی۔ برطانیہ زمین نال آئرلینڈ نال جڑیا سی۔ ایہ جوڑ 14000 م پ وچ ٹٹیا۔ تھلویں سمندری پدھر نے برطانیہ نوں براعظمی یورپ نال وی جوڑیا ہویا سی تے ایس نوں ڈوگرلینڈ کیا گیا اے۔ 9600 وچ محول بدلن لگیا تے 4000 م پ وچ نیولتھک کلچر دے لوک وسن لگ پۓ۔ اوہناں دی کوئی لکھت سلامت نہیں ایس لئی رومن ویلے توں پہلے دے برطانیہ دے بارے وچ کوئی خاص پتہ نہیں۔ کانسی ویلہ دے نشان وکھریکں شیواں وج ایتھے 2500 م پ وں ملدے نیں۔ اسے ویلے وچ ای بیکر کلچر دا وکھالہ وی سامنے آندا۔ کانسی ویلے وچ لوکاں وچ اپنے کول شیواں رکھن دا شوق پیندا اے تے قبیلے دی سانجھ دی سوج ماڑی پیندی اے۔ نویاں بستیاں وسیاں تے لوک پکے اکو تھاں تے رہن لگے۔ لوک اپنے مردیاں نوں اچیچیاں قبراں وچ دبن لگ پۓ تے پتھراں دیاں یادگاراں جیویں سٹونہینج اے بنیاں۔ اٹلانٹک بپاری پربندھ لیندے یورپ نال برطانیہ نوں وی اپنی لپیٹ وج لے لیندا اے۔ ایسے پربندھ وج لوکاں دے ایدھر اودر جان نل سیلٹی بولیاں پھیلدیاں نیں۔

لویا ویلہ برطانیہ وچ 800 م پ دے دوالے پھیلدا اے۔ وشکارلی یورپی رہتل ہالسٹاٹ دے نشان اک دبن تھاں وچ برطانیہ وج وی دسدے نیں۔ 6ویں صدی م پ وچ پہلی واری کسے لکھت مسالیوٹ پیریپلس وچ ایس تھاں دی گل ہوندی اے۔ پائیتھیاس آف مسالہ نے 325 م پ وچ ای جزیرے تک پاندھ کیتی تے ایہدے بارے لکھیا۔ ایہ دونویں لکھتاں ہن کوئی نہیں پر ایہناں مگروں لکھیاں جانوالیاں لکھتاں وچ ایہناں دی گل کیتی گئی اے۔ لوۓ ویلے وچ برطانیہ دے ساک کانسی ویلے نالوں گھٹ سن پر فیر وی یورپ ولوں سمان ایتھے اپڑدا ای ریا۔ 55 تے 54 م پ وچ جولیس سیزر جدوں گال وچ لڑائی لئی آیا سی اوہنے برطانیہ تے وی جڑھائی کیتی سی اوہنے کئی جتاں دا دعوا کیتا پر اوہ ہرٹفورڈشائر توں اگے ناں ودھیا۔ ناں ای اوہنے ایہنوں صوبہ بنایا۔ ایس ہلے نے برطانیہ نوں روم دے نیڑے لے آندا تے بّپار ٹر پیا۔ ہن برطانیہ دا وکھ ہونا اوکھا سی تے اوہ کدے وی ہن روم دا انگ بن سکدا سی۔ روم دے برطانوی صوبے دی ولگن اتے سکاٹلینڈ نال لگدی سی تے سکاٹ رومن تھاں تے ہلے بولدے ریندے سن۔ ایس توں بچن لئی ہیڈرین کند 138 دے نیڑے بنائی گئی۔ چوتھی صدی وج رومی سلطنت ماڑی پین لگ پئی تے دوالے دے جرمن قبیلیاں نے ایہدے تے ہلہ بول دتا۔ جرمنی دے اتر تے ڈنمارک دے واسی سیکسن جیوٹ تے اینگل قبیلیاں نے 450-55 دے ویلے وچ برطانیہ تے چڑھائی کردتی۔ ہولی ہولی اوہناں دکھنی تے چڑھدے پاسے تے مل مارلیا۔

ایہناں لوکاں نے ایتھے 7 بادشائیاں بنائیاں۔ 6ویں صدی وچ ایہناں لوکاں نوں آئرلینڈ توں سائی پادریاں آکے سائی بنانا شروع کیتا۔ 597 وچ آکسٹیش کینٹربری دا پہلا بشپ سی۔ 8ویں صدی وج برطانیہ تے وائکنگ نے ہلہ بولیا۔ 793 وچ لنڈسفارنے دی ساغی حانقاہ تے اوہناں دے ہلہ بولن بارے اینگلو سیکس کرانیکل وچ لکھیا اے۔ ڈین ہلے جاری رۓ تے اوہناں چوکھی تھاں تے مل مار لیا۔ ویسیکس انت تک کھڑا ریا تے اوہدے بادشاہ ایلفریڈ نے 878 وچ ایڈنگٹن دی تھاں تے ڈیناں نوں ہرایا۔ اگلے کئی سالاں وچ اوہناں پچھے دھک دتا گیا۔ 10ویں صدی دے انت تے انگلینڈ تے سکینڈینیویا ولوں نویں ہلے بولے گۓ۔ ایتھلریڈ کولوں اوہدی شاہی ڈیناں نے کھوہ لئی۔ 1042 وچ ایڈورڈ کول راج پرانا انگریزی راج واپس آیا۔ ایڈورڈ دا پر کوئی نیانا نہیں سی۔ اوہدے 1066 وچ مرن تے اوہدے راج تے مل مارن تے لڑائی پے گئی۔ ہیرلڈ نواں بادشاہ بندا اے۔ اوہنوں ایڈورڈ نے بادشاہ بنایا سی تے وائٹان نے وی اوہدی منظوری دیدتی سی۔نارمنڈی دے ولیم نے راج گدی تے اپنا حق جتایا جد کے ڈنمارک دے سوائن نے وی انگریزی راج گدی تے بیٹھن دا ہوکا دتا۔

ستمبر 1066 نوں ناروے دا ہیرلڈ تیجا اتری انگلینڈ وچ 15000 فوجاں 300 وڈیاں کشتیاں نال اتردا اے۔ انگریز ہیرلڈ ناروے دے ہیرلڈ نوں لڑئی وچ قتل کردندا اے۔ 28 ستمبر 1066 نوں نارمنڈی دا ولیم نارمناں دی فوج نال انگلینڈ تے چڑھائی کردندا اے۔ ہیرلڈ دی تھکی فوج یارکشائر تو چلدی دکھن وال آندی اے۔ اوہ جتی سی پر تھکی ہوئی سی۔ ہیسٹنگز دی لڑائی وچ انگریزی فوج نوں ہار ہوندی اے۔ ہیرلڈ لڑائی وچ ماریا جاندا اے۔ ولیم نوں ہن انگلینڈ وچ روکن والک کوئی نہیں سی۔ کرسمس دیہاڑے 1066 نوں ولیم انگلینڈ دے راج گدی اتے بیٹھدا اے۔ اگلے 5 وریاں وچ اوہنوں انگلینڈ دیاں وکھریاں تھانواں توں بغاوت نال نبڑنا پیا۔ اوہ پر جت گیا تے اوہنے اک لمے چر تک چلن والی سرکار دی نیو رکھی۔

  • نارمن جت نے انگریزی تریخ نوں گوڑھے رنگ چاڑھے۔ ولیم نے ڈومزڈے بک لکھوائی جیدے وچ انگلینڈ دی جیداد، زمین تے بپار دا حال سی۔ ایہ پوتھی دسدی اے جے نارمن جت دے 20 وریاں مگروں ای انگلینڈ دی زمیندار انگریزاں دی تھاں نارمن ہوگۓ سن تے اوہ سرکار تے گرجے وچ ساریاں اچیاں تھانواں تے مل مارچکے سن۔

ولیم تے اوہدے درباری انگلینڈ تے نارمنڈی وچ دربار لگاندے. نارمن انگریزی بولی بولی جارئی سی تے ایہنے اگلے ویلیاں وچ انگریزي بول تے گوڑھے نقش چھڈے۔

1100 وچ ہنری 1 جیہڑا ولیم تے چوتھا پتر سی بادشاہ بنیا۔ اوہنے دیس دے دو وڈیاں لوک ٹولیاں پرانے انگریزاں تے نارمناں نوں نیڑے لیان لئی کئی کم کیتے۔ 1120 وچ اوہدے پتر ولیم ایڈلن دے سمندری جہاز مرن باہجوں اوہدا کم مٹھا پے گیا تے اگے بننوالے بادشاہواں دا چننا اوکھا ہوگیا۔ سٹیفن دے راج ویلے آپسی چگڑے ودھے تے برطانوی جگیرداران دی طاقت بادشاہ نالوں وی ودھ گئی۔ گھری دی لڑائی تے قنون دا ماڑا پینا راج نوں مینگا پیا تے کئی تھاں سکٹ تے ویلزی لڑاکیاں نون دینے پۓ۔اہودی چاچے ولوںساک میٹلڈا نال لڑائی چھڑ گئی جیہڑی 1139 توں 1153 تک چلی۔ ہنری 1 دے بادشاہ بنن تے 1153 نوں انگلینڈ انگویں سلطنت دا اک انگ سی۔ ہنری توں اگلا رچرڈ شینہہ دل اک دلیر بادشاہ سی جیدھا جوکھا ویلہ فرانس وچ اپنی سلطنت نوں بچان تے فیر تیجی کروسیڈ لڑن وچ لنگھیا۔ رچرڈ تک انگینڈ اک ازاد سرکار سی پر اوہنے ایہنوں 1194 وچ مقدس رومی سلطنت دے تھلے لادتا۔ تیجی کروسیڈ توں مڑدیاں ہویاں اوہنوں آسٹریا وچ پھڑیا گیا سی تے اپنی ازادی لئی پیسیاں دے نال اوہنوں ایہ مل وی دینا پیا۔ رچرڈ مگروں اوہدا نکا بھرا جان بادشاہ بنیا پر اوہ ایڈا کرماں والا نہیں سی بوائن دی لڑائی وچ اوہ نارمنڈی تے ہور فرنچ تھاں کھوآ بیٹھا۔ اندرلے رپھڑاں توں تنگ پے کے 1212 وچ جان نے انگلینڈ نوں پوتر کرسی دا تھلے لکواں دیس بنادتا جیہڑا پوپ نوں پیسے پیجدا سی۔ 14ویں صدی وج جاکے ایہ کم مکیا۔ جان دے پوپ نال گوڑھے ساک ہون دی اک وجہ ایہ وی سی جے جان پوپ ہتھیں میگنا کارٹا نوں مکانا چاہندا سی۔

جان نوں اپنے راج ویلے وچ ٹیکساں، ہاریاں لڑائیاں تے پوپ نال رپھڑاں اپنے دیس وج پیڑا بنا دتا تے لوک اوہدے توں تنگ پے گۓ۔ اوہدے جگیرداراں وچ جیہڑے بؤتے تکڑے سن رل کے اوہدے توں جان چھڑان لئی بغاوت تے اتر آۓ۔ جان ایہناں تے ایہناں دے سکاٹ تے فرنچ سنگیاں نال رنی میڈ دی تھاں تے جیہڑی لندن توں باہر اک تھاں تے ملیا۔ جان دے ویریاں نے 15 جون 1215 نوں بادشاہ توں میگنا کارٹا تے لکھوایا جے اوہ قنون توں ودھ نئیں تے اوہدے تے روکاں لادتیاں۔ بادشاہ نے ایہ کم جگیرداراں دے انگوٹھے تھلے کرنا پیا سی تے اوہنے پوپ کولوں آسرا منگیا جے اوہ ایس نوں غلط آکھے۔ پوپ نے اوہنوں آکھیا جے جدوں لوک ھنڈے پے جان تے اوہ میگنا کارٹا توں منکر جاوے۔ جان پر جدوں ایہ کم کیتا تے ایس تے ای پہلی بیرن لڑائی دا مڈھ پے گیا۔ باغیاں نے فرانس دے بادشاہ نوں اپنے نال رلا لیا تے اوہنوں انگلینڈ دا بادشاہ بنان دا لارا لایا۔ فرانس دے لوئی نے جدوں چوکھے سارے انکریز جگیردار اپنے ول ویکھے تے اوہ وی انگلینڈ ٹر آیا تے اوہنوں مئی 1216 وچ بادشاہ بنا لیا گیا۔ پر جان نے وی دل نہ ہاریا تے پورے دیس وچ پھر کے لوک اپنے ول کیتے تے لڑدا ریا۔

جان مگروں اوہدا پتر ہنری تیجا راج گدی سمبھالدا اے جدوں اوہ ہجے 9 ورے دا ای سی (1216–1272). اوہدا لامت ویلہ اپنے جگیراداران نال لردیاں ای لنگھیا تے اپنے شاہی حقاں لئی اوہ اکے اکے ریا تے 1264 وچ اوہنے پارلیمنٹ بلالئی۔ اوہ یورپ وج کج نہ کرسکیا جے اوہ کھواۓ گے تھان واپس نہ لے سکیا۔ اوہدا ویلہ لڑائیاں وج ای کھنج گیا۔

1315-1317 وج اتلے یورپ وج اک وڈا قحط آیا جیدے وج لکھاں لوک مارے گۓ تے جیہڑی خوشحالی 11ویں تے 12ویں صدی وچ یورپ نے ویکھی سی اوہ ساری مٹ گئی۔ ایس قحط نے انگلینڈے دے 10٪ یا 500,000 لوک ماردتے۔ ایڈورڈ دوجے نوں اوہدی ملکہ چھڈ کے فرانس جاندی اے تے اپنے عاشق نال انگلیںڈے تے ہلہ بولدی اے تے اپنے جنے نوں راج تو لاہ دیندی اے۔ 1327 نوں اوہدا پتر ایڈورڈ تیجا راج تے مل ماردا اے تے اوہدا راج 1327–1377 چوکھا لما سی جیہدے وچ انگلینڈ اک وڈی یورپی طاقت بنیا۔ اوہدے راج وچ پارلیمنٹ دی طاقت ودھی۔ سکاٹلینڈ نوں ہران پر اوہنون تھلے لاۓ بنا ای اوہنے فرانس تے اپنے راج دا دعوا کیتا۔ ایس گل تے انگلینڈ تے فرانس دے وشکار لڑائی چھڑ گئی جیہڑی سو سالہ لڑائی اخوائی۔ ایہدے وچ یورپ دے ہور دیس وی رلے۔ انگلینڈ نے سرسی تے پوائٹرز دیاں تھانواں تے فرانس نون ہرایا تے 1360 دی بریتانی ٹریٹی وچ انگلینڈ نوں فرانس وج کئی تھاں مل گۓ۔

1707 توں پہلے[لکھو]

دکھنی برطانیہ 43 وچ رومی سلطنت دا اک صوبہ بندا اے۔ اگلے 400 ورے تک ایہ رومی سلطنت دا انگ ریا۔ 450 توں 455 دے وشکار برطانیہ تے تن جرمن قبیلیاں اینگل سیکسن تے جیوٹ نے ہلہ بولیا تے ایتھے آکے رہن لگ گۓ۔


برطانیہ دی بادشاہت انگلینڈ سکاٹلینڈ تے آئرلینڈ دیاں بادشايیاں نوں رلا کے بنی۔ 17ویں تے 19ویں صدی دے وشکارلے ویلے چ سیاسی کماں نے ایناں اک جٹ چ پرو دتا۔ انگلینڈ سکاٹلینڈ تے آئرلینڈ دا اوس ویلے اک جٹ بنیا جدوں سکاٹلینڈ دے بادشاہ جیمز چوتھے نوں انگلینڈ تے آئرلینڈ اپنے ماپیاں توں لبے تے اونے اپنا دربار ایڈنبرا توں لندن لے آندا۔ 1707 چ انگلینڈ تے سکاٹلینڈ دیاں بادشاہیاں دا سیاسی جٹ بن گیا۔ 1800 چ ایناں نال آئرلینڈ دی بادشاہی وی رلگئی۔ 1921، 1922 چ آئرلینڈ دا اک پاسہ ایس جٹ توں وکھرا ہوگیا تے فیر ہن والا نواں ناں برطانیہ دا رکھیا گیا۔ پہلی صدی دے برطانوی جٹ نے پارلیمانی پربندھ نوں دنیا چ اگے ودایا تے نالے سائینس ساہت تے آرٹ چ وڈے کم کیتے۔ صنعتی انقلاب ایتھوں ٹریا تے اینے سارے جک نون بدل دتا۔

سیاست[لکھو]

برطانیہ اک قنونی بادشائی راج اے ملکہ الزبتھ II برطانیہ دی تے نال ہور 15 کامن ویلتھ دیساں دی آگو اے۔ برطانوی بادشاہ کول،" صلا کرن، دل ودھان تے خبردار کرن" دا حق ہے۔ برطانیہ دا قنون انلکھیا اے تے ایہوجے قنون والے دنیا وچ تن ہور دیس نیں۔ برطانیہ دی پارلیمنٹ ویسٹ منسٹر پیلس وج بیٹھدی اے تے دو انگاں ہاشس آف کامنز تے ہاؤس آف لارڈز نال رل کے بنی اے۔

برطانیہ دا وزیراعظم ہاؤس آف کامنز چوں چنیا جاندا اے تے اوہ ہاؤس دی سب توں وڈی پارٹی دے وجوں ہوندا اے۔ وزیراعظم اپنے وزیر چندا اے تے ملکہ منظوری دیندی اے۔ برطانیہ وچ ہر 5 ورے مگروں چوناں ہوندیاں نیں تے ہاؤس آف کامنز دے 650 سنگی چنے جاندے نیں۔ برطانیہ دیاں تن وڈیاں سیاسی پارٹیاں نیں: کنزرویٹو پارٹی، لیبر پارٹی تے سوشل ڈیموکریٹ۔

جغرافیہ[لکھو]

Uk topo en.jpg

برطانیہ دا کل تھاں 243,610 مربع کلومیٹر اے۔ اے اتلے بحر اوقیانوس تے اتلا سمندر دے وشکار وسدا اے تے ایدا لیندا دکھنی کنڈا اتلے فرانس توں 35 کلومیٹر دور اے۔ ایدے 10٪ تھاں تے جنگل، 46٪ گاواں پعیڈاں ل‏ی، تے 25٪ وائی بیجی لئی اے۔ ایدا 360 کلومیٹر بارڈر آئرلینڈ نال جڑدا اے۔ ایدے کںڈے 17820 کلومیٹر لمے نیں۔ چینل سرنگ رائیں ایہ یورپ نال ملیا اے۔ چینل سرنگ 50 کلومیٹر لمبائی نال دنیا دی سب توں لمی سرنگ اے۔ بن نیوس برطانیہ دا سب توں اچا پعاڑ اے۔

انگلینڈ دیس دے ادھ تون ودھ تھاں 130,395 مربع کلومیٹر (50,350 مربع میل) تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہدا چوکھا سارا تھاں نیواں اے تے پہاڑی تھاں اتلے لیندے ول نیں۔ لیک ڈسٹرکٹ, پینائینز, ایکسمور, ڈارٹمور تے پیک ڈسٹرکٹ دے پہاڑ انگلینڈ دیاں پھرن ترن دیاں سوہنیاں تے اچیاں تھانواں نیں۔ دریائے تھیمز انگلینڈ دا وڈا دریا تے سکیفل پائیک (978 میٹر(3,209 فٹ)) ایہدی سب توں اچی چوٹی اے۔

سکاٹلینڈ دیس دے تیجے حصے توں کج تھوڑا اے جیہڑا 78,772 مربع کلومیٹر یا 30,410 مربع میل تے پھیلیا ہویا اے۔ ایہدے اتر تے لیندے ول اٹھ سو دے نیڑے جزیرے نیں تے ہیبرڈز، اورکنے، شٹلینڈ زیادھ مانتا والے نیں۔ ہائیلینڈ تریڑ ایہدے وچوں اران تے سٹونہیون تک ہے تے ایہنوں دو انگاں وج ونڈدی اے۔ بن نیوس 1,343 میٹر نال برطانوی جزیریاں وچ سب توں اچی تھاں اے۔ پدھری تھاں تے وسدا گلاسگو سب توں وسدا شہر اے تے ایڈنبرا ایہدا سیاسی تے راجگڑھ اے۔

ویلز برطانیہ دے کل تھاں دا دسویں حصے توں وی گھٹ اے ایہ 20,779 مربع کلومیٹر یا 8,020 مربع میل تھاں تے اے تے ایہدا اتلا تے وشکارلہ تھاں پہاڑی اے جد کے دکھنی ول کج پدھرا اے۔ کارڈف سوانسی تے نیوپورٹ وڈے شہر نیں۔ سنوڈن 3,000 میٹر نال سب تون اجا پہاڑ اے۔ ویلز دا سمندری کنڈا 1,200 لما اے تے انگلسی سب توں وڈا جزیرہ اے۔

اتلا آئرلینڈ 14,160 مربع کلومیٹر (5,470 مربع میل) تے پھیلیا اے تے چوکھا سارا تھاں پہاڑی اے۔ لوف نیگھ 388 مربع کلومیٹر نال برطانیہ دی سب توں وڈی جھیل اے۔ سلیو ڈونرڈ 2,795 میٹر نال سب توں مورن پہاڑاں وچ اتلے آئرلینڈ دی سب توں اچی چوٹی اے۔


برطانیہ اک گرم گلی تھان اے جتھے سارا سال مین ورسدا اے تے گرمی ناپ کدے وی −11 °C توں تھلے تے 35 °C توں اپر نہیں جاندا۔ ہواواں دکھن چڑھدے توں چلدیاں نیں اوقیانوس وڈے سمندر ولوں گلف سٹریم دی گرمی نال۔ انگلینڈ دا چڑھدا دکھن سب توں گرم تے یورپ نال رلدا اے۔

باہرلے ساک

برطانیہ سلامتی کونسل دا پکا سنگی اے۔ ایہ نیٹو، یورپی یونین کونسل آف یورپ برطانوی کامن ویلتھ دا سنگی اے۔ امریکہ نال ایہدے اچیچے ساک نیں تے فرانس نال گوڑے ساک نیں جنہاں وچ ایٹمی ہتھیاراں بارے جانکاری اک دوجے نوں دسنا وی ہیگا اے۔ برطانیہ آئر لوکراج دے وی نیڑے اے۔ ایس دے نال برطانیہ دے ساری دنیا وچ بپاری تے دوجے ساک نیں۔

برطانوی فوج نوں ملکہ دی یا شاہی فوج وی کیا جاندا اے۔ ایہ شاہی سمندری فوج، شاہی فوج تے شاہی ہوائی فوج نال رل کے بندی اے۔ آکو ملکہ برطانیہ اے جیہنوں ایہ فوج وفادیاری دی قسم کھاندی اے۔ برطانیہ اپنی فوج تے چوتھا سب توں زیادھ خرچہ کرنوالا دیس اے۔ ایہدیاں فوجاں دا کم برطانیہ تے ایہدیاں بدیسی تھاںواں دی راکھی تے دنیا تے امن رکھن چ آسرا دینا اے۔ برطانوی سمندری فوج دنیا دیاں تن وڈیاں سمندری فوجاں وچوں اک اے دوجیاں دو امیکہ تے فرانس نیں۔ برطانوی فوجاں بیلیز، برونائی، جرمنی، جبرالٹر، قطر تے فاکلینڈ جزیرے وچ وی ریندیاں نیں۔

برطانوی فوج نے برطانوی سلطنت نون بنان وج وڈا کم کیتا اے۔ برطانوی فوج ست سالہ لڑائی، نپولنی لڑائیاں، کریمیا دی لڑائی، پہلی وڈی لڑائی تے دوجی وڈی لڑائی وچ حصہ لیا۔ 1982 وچ فاک لینڈ دی لڑائی آخری لڑائی سی جیدے وچ اوہ کلا لڑیا سی۔

سائینس تے ٹیکنالوجی[لکھو]

Charles Darwin 01.jpg

17ویں صدی توں انگلینڈ تے سکاٹلینڈ سائینیس انقلاب دے اگے ودھویں گڑھ سن تے 18ویں صدی وچ انڈسٹریل انقلاب دا موڈھی تے آگو ریا تے ہجے وی اتلی پدھر دے اینے مستریاں تے سینسداناں جم ریا اے جیہڑے نویاں تے اگے ودھویاں چیزاں بنارۓ نیں۔ 17ویں تے 18ویں صدی دے سوجھواناں جیویں نیوٹن دے ٹرن دے قنون تے کھج بارے کاہڈ سائینس دی نیو منے جاندے نیں توں لے کے 19ویں صدی دے چارلس ڈارون جیہنے بیالوجی تے انسانی سوچاں وج اپنی ایوولوشن دی کاہڈ نال اک نویں دنیا بنائی، جیمز کلارک میکسویل نے الیکٹرومقناطیسی قنون دتے تے ہور نیڑے دے ویلے وچ سٹیفن ہاکنگ نے کائنات بارے نویاں گلاں دسیاں۔ وڈیاں سائینسی کھوجاں وچ 18ویں صدی دی ہنری کیونڈش دی ہائیڈروجن دی لبھ، 20ویں صدی وچ الیگزنڈر فلیمنگ دی پنسلین تے فرینسس کرک نے ہوراں دی ڈی این اے دی کھوج آندیاں نیں۔ انجینرنگ تے وڈے سائینسی کماں وچ 18ویں صدی دا پافوالا انجن رچرڈ ٹریویتھک تے اینڈریو ویوین، 19ویں صدی وج بجلی دی موٹر مائیکل فراڈے تے الیگزنڈر گراہم بیل ٹیلیفون تے 20ویں صدی وچ جان لوئی بیارڈ ٹیلیوین، فرینک وٹل جیٹ انجن، ایلن ٹیورنگ کمپیوٹر تے ٹم برنرز لی ورلڈ وائڈ ویب بناندے نیں۔ برطانوی یونیورسٹیاں پڑھائی تے کھوج وچ اپنی مانتا رکھدیاں نیں۔

لوک[لکھو]

نسلی ٹولیاں لوک کل دا %
برطانوی گورے 50,366,497 85.67%
دوجے گورے 3,096,169 5.27%
برطانوی ہندستانی 1,053,411 1.8%
برطانوی پاکستانی 977,285 1.6%
آئری 691,232 1.2%
رلی ملی نسل 677,117 1.2%
برطانوی کالے کریبیئن 565876 1.0%
کالےافریقی برطانوی 485,277 0.8%
برطانوی بنگلہ دیشی 283,063 0.5%
دوجے ایشیائی برطانوی 247,644 0.4%
برطانوی چینی 247,403 0.4%
دوجے 230,615 0.4%
برطانوی کالے 97,585 0.2%
2001 دے حساب کتاب

برطانیہ وچ ہر دس ورے مگروں لوکاں دی گنتی کیتی جاندی اے تے 2011 دی گنتی وچ 63,181,775 لوک ایتھے دے وسنیک سن۔ ایہ یورپی یونین دا تیجا وڈا تے دنیا دا 21واں وڈا دیس اے۔ 2001 تے 2011 دے وشکار لوک گنتی 0.7٪ نال ودھی۔ جد کہ 2001 تے 1991 دے وشکار ایہ 0.3٪ سی تے 1991 توں 1981 دے وشکار 0.2٪ سی۔ 2011 دی گنتی وچ ایہ وی پتہ چلیا جے 0–14 دی عمر دے لوک لوکائی دا ادھ نیں تے 65 تے ایس توں اپر دے لوک 16٪ بندے نیں۔ ایہ وی حساب لگایا گیا جے 2080 تک دیس وچ 100 یا ودھ عمر دے لوک 626,000 ہونگے۔

2011 دی گنتی وچ انگلینڈ دی گنتی 53 ملین سی تے اک کلومیٹر وچ 383 لوکاں دے ہون باہجوں ایہ دنیا دے سب توں گھنے دیساں وچ گنیا جاندا اے تے لندن تے دوالے دے علاقے اچیچے۔ 2011 دی گنتی وج سکاٹلینڈ دی گنتی 5.3 ملین سی۔ ویلز دی 3.06 ملین تے اتلے آئرلینڈ دی 1.81 ملین سی۔ ہر سوانی دے 1.94 نیانے نیں۔ گورمنٹ دے اک حساب وچ 3.6 ملین یا 6٪ لوک گے نیں۔


سیلٹ، رومی، ویلش، اینگلوسیکسن، نارمن نوں برطانیہ دیاں سب توں پرانیاں نسلی ٹولیاں سمجھیا جاندا اے۔ جرمن نسل دے لوک بس توں چوکھے نیں تے سب توں پہلے لوک ایتھے 6,200 ورے پہلے آۓ۔ ایہناں دا جوڑ باسک لوکاں نال وی جڑدا اے۔ کوریاں نوں چھد کے دوجی نسل دیاں لوکاں وجون کالے ایتھوں دے سب توں پرانے وسنیک نیں تے سب توں پہلے لورپول وچ 1770 نوں چینی ایتھے 19ویں صدی وج آۓ۔ رنجیت سنگھ دا پتر دلیپ سنگھ 1860 وج آنوالا پہلا پنجابی سی۔ 1945 مگروں ایتھے افریقہ، کریبین تے دکھنی ایشیاء توں لوک برطانوی سلطنت دے انگ ہون باہجوں آن لگے۔ 2004 توں ایتھے چڑھدے یورپ توں وی لوک آن لگے۔

ٹرانسپورٹ[لکھو]

برطانیہ دا سڑکاں دا پربندھ وچ 29,145 میل(46,904 کلومیٹر) دیاں سڑکاں نیں، 2,173 میل(3,497 کلومیٹر) موٹروے تے 213,750 میل(344,000 کلومیٹر) دیاں پکیاں سڑکاں ںیں۔ 2009 وچ برطانیہ وچ 34 ملین لسنس والیاں گڈیاں سن۔ برطانیہ دا ریل پربندھ 10,261 میل 16،419 کلومیٹر تے پھیلیا ہویا اے۔ سرکاری ریل نال 20 دے نیڑے پرائیویٹ کمپنیاں وی ریلاں چلا رئیاں نیں۔ 18,000 پاندھی ٹریناں ہر دن تے 1000 بپاری ٹریناں سمان لے ہر دن چلدیاں نیں۔ برطانوی سرکار 30 بلین پاؤنڈ دے اک نویں پربندھ تے ریل نوں نواں تے تیز 2025 تک بنان لئی کم کر رئی اے۔

اکتوبر 2009 توں ستمبر 2010 تک برطانوی ہوائی اڈیاں نوں 211.4 ملین لوکاں نے ورتیا۔ لندن ہیتھرو ہوائی اڈہ دنیا دا سب توں چوکھا ورتیا جانوالا اڈہ اے۔ 69 ملین لوکاں نیں 2011 وج ایس ہوائی اڈے نوںورتیا۔ ایہ برطانوی راجگڑھ لندن توں 15 میل(24 کلومیٹر) لیندے ول اے تے ایہ ای برطانوی ایئر ویز دا وی گڑھ اے۔

مت[لکھو]

سآئیاں دے وکھرے انگ پچھلے 1400 وریاں توں برطانوی جیون تے چھاۓ ہوۓ نیں پر 20ویں صدی دے مڈھ توں گرجے جانوالیاں تے مت نال چمڑے رہنوالیاں دی گنتی تھوڑی ہوئی اے۔ برطانوی سماج ہن کئی متاں تے چلنوالہ تے سیکولر ہوچکیا اے۔

2001 دی گنتی وچ 71.6% نے اپنے آپنوں سآئی منیا، دوجے نمبر تے اسلام(2.8%), ہندومت (1.0%), سکھ مت (0.6%), یہودیت(0.5%), بدھ مت (0.3%) تے ریندے (0.3%) سن۔ 15% نے کسے مت نوں نہ منیا جد کے ٪7 کسے اچیچے مت نوں اپنا ناں آکھیا۔ 2007 دی اک کھوج نے ایہ دسیا جے صرف 10٪ لوک گرجے جاندے نیں۔ سآئیاں وچون اک حساب باہجوں 62% اینگلیکن، 13.5% رومن کیتھولک، 6٪ پریسبائٹیرین تے 3.4% میتھوڈسٹ نیں۔

پڑھائی[لکھو]

برطانیہ وچ پڑھائی ہر صوبے دا اپنا کم اے۔ 5 توں 15 تک دی عمر دے ہر نیانے لئی پڑھانا لازمی اے۔ چوکھے نیانے سرکاری سکولاں وچ ای پڑھدے نیں۔ آکسفورڈ تے کیمبرج دیاں وڈیاں تے اگے ودھیاں یونیورسٹیاں دے ادھ توں چوکھے پڑھاکو سرکاری سکولاں توں ای آندے نیں. 2010 وچ آکسفورڈ یونیورسٹی دے 45٪ پڑھاکو تے کیمبرج یونیورسٹی دے 40٪ پڑھاکو پرائیویٹ سکولاں توں آے سن جد کے پرائیویٹ سکولاں وچ کل پڑھاکواں چوں 7٪ ای پڑھدے نیں۔ آکسفورڈ یونیورسٹی, کیمبرج یونیورسٹی, یونیورسٹی کالج لندن تے امپیریل کالج لندن، کیو ایس ورلڈ یونیورسٹی دی 2010 دی رینکنگ وچ پہلیاں دس یونیورسٹیاں وچ آئیاں تے کیمبرج یونیورسٹی پہلے نمبر تے سی۔

کھیڈاں[لکھو]

وڈیاں کھیڈاں جنہاں وچ رگبی، گالف، فٹ بال، ٹینس، باکسنگ، کرکٹ، کشتیاں آندے نیں ایس دی‎س وچ اپنی ہن ول پدھر تے بنائیاں گیاں۔ اجکل دیاں کھیڈاں دے قنون تے ول 19ویں صدی دے انت تے وکٹوریائی انگلینڈ وچ بنے۔ انٹرنیشنل اولمپک کمیٹی دے صدر جیکس روگ نے 2012 وچ آکھیا،" ایس وڈے تے کھیڈاں نال پیار کرنوالے دیس نوں ای اک دنیا اجکل دیاں کھیڈان دی جمن تھاں مندی اے۔ ایتھے ای کھیڈ دے چنگے جذبے تے صاف ستھری کھیڈ دے اصول بناۓ گۓ۔ ایتھے ای کھیڈاں نوں سکول دے سلیبس وچ پڑھائی دے اک اوزار لئی رلایا گیا۔

بہت سارے دیسی بدیسی میچاں وچ انگلینڈ، ویلز، سکاٹلینڈ، اتلا آئرلینڈ تے لوکراج آئرلینڈ اپنی اپنیاں ٹیماں پیجدے نیں۔ کامن ویلتھ تے فٹ بال ایس تون وکھ نیں۔ کچھ کیھڈاں ایسیاں نیں جتھے پورے برطانیہ توں اکو ای ٹیم حصہ لیندی اے۔ ایہناں وچ اولمپک وی ہے۔ لندن نون ایہ مانتا ہے جے ایتھے 1908، 1948 تے فیر 2012 وچ اولمپک کھیڈاں ایتھے ہویاں۔ 2003 دی اک پچھ پرتیت وچ ایہ گل سامنے آئی جے فٹ بال برطانیہ وچ پسند کیتی جانوالی سب توں وڈی کھیڈ اے۔

برطانیہ دیاں آپسی ٹیماں دے میچ بڑے چآ نال ویکھے جاندے نیں۔ فٹ بال دا پہلا دیسی بدیسی میچ 30 نومبر 1872 نون سکاٹلینڈ تے انگلینڈ دے وشکار ہویا سی۔ دیسی بدیسی میچاں وج انگلینڈ، سکاٹلینڈ، ویلز تے اتلے آئرلینڈ دیاں وکھریاں وکھریاں ٹیماں حصہ لیندیاں نیں۔ 2012 دیاں اولمپک کھیڈاں وچ پہلی واری اک برطانوی فٹ بال ٹیم بنائی گئی پر سکاٹ، ویلزی تے اتلے آئرلینڈ دیاں ٹمیاں نے ایہھے وج رلتی ناں دتی جے اوہناں نوں اپنی ازادی دا ڈر پے گیا سی۔

کرکٹ انگلینڈ وچ بنی۔ انگریزی کرکٹ ٹیم جیہنوں انگلینڈ تے ویلز کرکٹ بورڈ چلاندا اے اکلی کرکٹ ٹیم اے جیہڑی ٹیسٹ میج کھیڈ سکدی اے۔ ایس ٹیم ے کھڈاری کاؤنٹیاں وجوں جن ےجاندے نیں تے ایہدے وچ انگلینڈ تے ویلز دے کھڈاری ہوندے نیں۔ کرکٹ وکھری فٹبال تے رکبی نالوں جے ایہناں وچ ویلز تے انگلینڈ اپنیاں اپنیاں ٹمیاں پاندے نیں۔ کاؤنٹی کرکٹ وچ 17 انگلینڈ دیاں تے اک ویلز دی ٹیم کھیڈدی اے۔

رگبی لیگ انگلینڈ دے کج تھانواں تے پسند کیتی جاندی اے۔ ایس کھیڈ دا مڈھ ہڈرزفیلڈ تون پیا تے اتلے انگلینڈ وچ ایہ کھیڈی جاندی اے۔ پہلے رگبی لیگ ورلڈ کپ وچ اک برطانوی ٹیم کھیڈ دی سی پر 2008 توں ایہ بدلیا جدوں انگلینڈ، سکاٹلینڈ تے آئرلینڈ وکھریاں ٹیماں نال کھیڈے۔ سپر لیگ برطانیہ تے یورپ وچ رگبی دی سب توں اتلی پدھر دے میچ نیں۔ رگبی لیگ وچ 11 ٹیماں اتلے انگلینڈ توں، اک لندن توں، اک ویلز توں تے اک فرانس توں نیں۔

رگبی یونین وچ انگلینڈ، ویلز، آئرلینڈ، فرانس، سکاٹلینڈ تے اٹلی چھ دیسی میچاں وچ کھیڈدے نیں۔ گھوڑیاں دی دوڑ چارلس ویلے ٹری تے شاہی کھیڈ سمجھی جاندی اے۔ ایہ پورے دیس وچ پسند کیتی جاندی اے تے ایھدیاں وڈیاں دوڑاں ہوندیاں نیں جیویں گرانڈ نیشنل، ایپسم ڈربی، رائل ایسکورٹ تے چیلٹنہام نیشنل ہنٹ فیسٹیول نیں۔

گڈی کھیڈاں نال برطانیہ دا جڑواں ساک اے۔ بہت ساریاں فارمولا 1 ٹیماں برطانیہ دیاں نیں۔ کسے ہور دیس دے ڈریوراں نے اینے ٹکے نہیں جتے جنے برطانیہ دیاں نیں۔ حصہ لین دے حساب نال گالف چھیویں وڈی کھیڈ اے۔ ایہ سکاٹلینڈ توں ٹری تے دی رائل اینڈ انشینٹ گالف کلب آف سینٹ اینڈریوز سکاٹلینڈ ایس کھیڈ دا گھر اے۔ سنوکر وی برطانیہ دیاں چوکھیاں کھیڈیاں جانوالیاں کھیڈاں چوں اک اے۔ شیفیلڈ وچ ایہدے سلانہ میچ ہوندے نیں۔ ٹینس دا مڈھ برطانیہ دے شہر برمنگھم وچ 1859 تے 1865 دے وشکار پیا۔ایس کھیڈ دا وڈا میچ ومبلڈن چمپیئن شپ لندن نال ومبلڈن وچ ہوندا اے۔ شنٹی ہاکی ورگی کھیڈ اے جیہڑی سکاٹلینڈ وچ ای کھیڈی جاندی اے۔

کلچر[لکھو]

برطانوی کلچر برطانیہ دے جغرافیۓ ایہدے ای جزیرہ دیس ہون، ایہدی تریخ تے ایہدیاں 4 صوبیاں دے ملن تے اوہناں دے اپنے اپنے وکھالے، رواجاں ریتاں تون بنیا اے۔ برطانوی سلطنت باہجوں ایہ کلچر اپنی بولی، رواج تے قنون نال اوہنان دیساں وج جیہڑے کدے ایہدا حصہ رۓ جیوین کینیڈا آسٹریلیا نیوزیلینڈ ہندستان نیں گوڑھے رنک نال اپنا آپ دسدا اے۔ ایس تکڑے کلجر باہجوں ایہنوں اک کلچرل سپرپاور وی کیا جاندا اے۔

لکھتاں

برطانوی لکھتاں اوہ نیں جیہریان برطانیہ وچ تے اچیچا انگریزی وچ لکھیاں گیاں۔ 2005 وچ ایتھے 206,000 کتاباں چھپیاں تے 2006 وچ ایہ کتاباں چھاپن وال سب توں وڈا دیس سی۔ انگریز ڈرامہ لکھاری تے شاعر ولیم شیکسپیر نوں دنیا دا منیا پرمنیا ڈرامہ لکھاری منیا گیا اے۔ اوہدے ویلے دے کرسٹوفر مارلو تے بن جانسن نوں وی اتلی پدھر وچ گنیا جاندا اے۔ اجکل ہیرلڈ پنٹر دا ناں لیا جاندا اے۔

پرانے وڈے لکھاریاں وجوں جیفری چاسر (14ویں صدی)، تھامس میلوری (15ویں صدی)، سر تھامس مور (16ویں صدی)، جان بنیان (17ویں صدی)، جان ملٹن (17ویں صدی) ورگے ناں آندے نیں۔ 18ویں صدی وچ ڈینیل ڈیفو (رابنسن کروسو) تے سیموئل رچرڈسن انگریزی وچ ناول دا مڈھ رکھدے نیں تے 19ویں صدی وج جین آسٹن ایہدے وج اک نویں بسنت سی، میری شیلی ایہدے وچ گاتھک رنک پاندی اے، لیوس کیرل نیانیاں لئی لکھدا اے، فیر برونتی پیناں، سماجی کمی چارلس ڈکنز، فطرتی تھامس ہارڈی، رئیلسٹ جارج ایلیئٹ، رومانوی شاعر ولیم ورڈزورتھ آندے نیں۔ 20ویں صدی وچ ایچ جی ویلز، رڈیارڈ کپلنگ، ڈی ایچ لارنس، ورجینیا وولف، جارج اوورول، سمرسٹ ماہم، اگاتھا کرسٹی، این فلیمنگ تے جے کے رولنگ آندے نیں۔

دوجے دیساں دے لکھاری جیہڑے ایتھے آوسے اوہناں وی ایہدیاں لکھتاں وچ اپنا حصہ پایا۔ ایہناں وچ جوناتھن سوفٹ، جارج برنارڈ شا، جوزف کونراڈ، ٹی ایس ایلیٹ، ازرا پاؤنڈ ورگے ناں آندے نیں۔

مورتاں

پرطانوی پینٹنگ تے یورپ دے کم دا رنک دسدا اے۔ رومانوی پینٹراں وچوں ولیم بلیک جان کانسٹیبل تے ولیم ٹرنر مانتا والے ناں نیں۔ نیشنل گیلری، ٹیٹ برٹین تے ٹیٹ ودیا آرٹ گیلریاں نیں۔

فلاسفی

برطانوی فلاسفی دا اک اپنا ای روپ اے ایہ برطانوی ایمپیریسزم اخواندی اے۔ ایہ ایس سوچ تے چلدی اے جے کسے شے بارے دس اودوں ای ٹھیک ہوویگی جدوں اوس بارے کج کرکے سمجھاں گے۔ سکاٹ فلاسفی عام مت نوں مندی اے۔ جان لاک، جارج برکلے تے ڈیوڈ ہیوم ایس فلاسفی دے وڈے آگو نیں۔ جرمی بینتھم تے جان سٹورٹ مل نے ایس سوچ نوں اگے کیتا جے اخلاقی ول نال سب توں ودھیا کم اوہو ای اے جیدے نال دوجیاں نوں چوکھا فیدا تے خوشی ہووے۔ برٹرنڈ رسل نے کم نوں تے خوشی نوں آپس وچ رلا دتا۔

میڈیا بی بی سی دا مڈھ 1922 وج رکھیا گیا سی تے ایہ ریڈیو، ٹی وی، انٹرنیٹ چلان دا دنیا دا سب توں وڈا تے پرانا ادارہ اے۔ ایہ برطانیہ تے بدیساں وچ کئی ریڈیو سٹیشن چلاندا اے۔ دی سن تے دی ٹائمز برطانیہ دے وڈے اخبار نیں۔ برطانیہ وچ لندن اخباراں تے میڈیا دا گڑھ اے۔ایس مگروں گلاسگو، کارڈف تے ایڈنبرا اندے نیں جیہڑے سکاٹلینڈ تے ویلز وچ میڈیا دے گڑھ نیں۔برطانیہ دے چھپائی والے انگ وچ کتاباں، میگزین،اخباری ایجنسیاں آندیاں نیں جنہاں وچ 167,000 لوک کم کردے نیں تے جیدی کمائی 20 ارب پونڈ دے برابر اے۔2009 وچ ایہ حساب لگایا گیا جے ہر بندھ ہر دن 3.75 کینٹے ٹی وی ویکھدا تے 2.81 کینٹے ریڈیو سندا اے۔ ایہدے وچ بی بی سی دا حصہ 28.4% سی۔ اخباراں دی وکائی 1970 توں گھٹ رئی اے تے 2009 وچ 42% لوک روز اخبار پڑھدے سن۔ 2010 وچ 82.5% لوک برطانیہ وج انٹرنیٹ ورتدے سن۔ ایہ دنیا دے 20 وڈے انٹرنیٹ ورتن والے دیساں وچ اے۔

بارلے جوڑ[لکھو]

اتہ پتہ[لکھو]

  1. No law was passed making "God Save the Queen" the official anthem. In the English tradition, such laws are not necessary; proclamation and usage are sufficient to make it the national anthem. "God Save the Queen" also serves as the Royal anthem for several other countries, namely certain Commonwealth realms.