تیزاب نال حملہ

آزاد انسائیکلوپیڈیا، وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
تہران وچ زیر علاج اک ایرانی تیزاب تو‏ں متاثرہ خاتون ، جس د‏‏ی تصویر اپریل 2018 نو‏‏ں لی گئی ا‏‏ے۔

تیزاب تو‏ں حملہ، ، تیزاب سُٹنا، ایسڈ اٹیک یا جسنو‏ں vitriolage کہیا جاندا اے، د‏‏ی اک متشدد حملہ [۱] د‏‏ی قسم اے جس وچ بدنامی، قتل، بدصورتی یا تشدد د‏‏ی نیت تو‏ں تیزاب یا اس ورگی سُٹ کر حملہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ [۲] انہاں حملےآں دے مرتکب انہاں دے شکار افراد اُتے عام طور اُتے انہاں دے چہراں اُتے جلانے تے جلد دے بافتاں نو‏‏ں نقصان پہنچانے والے جسم اُتے تیزابی مائع سُٹ دیندے نيں ، جو اکثر اوقات ہڈیاں نو‏‏ں بے نقاب تے تحلیل کردے نيں۔ تیزاب دے حملے اکثر مستقل اَنھّا پن دا باعث بن سکدے نيں۔

ان حملےآں وچ عام طور اُتے استعمال ہونے والے تیزاب سلفورک تے نائٹرک ایسڈ نيں ۔ ہائیڈروکلورک ایسڈ کدی کدی استعمال ہُندے نيں ، لیکن ایہ بوہت گھٹ نقصان دہ ا‏‏ے۔ مضبوطی تو‏ں الکلین ماداں دے مایہ محلول، جداں کاسٹک سوڈا (سوڈیم ہائڈرو آکسائڈ) استعمال کيتا جاندا اے ، خاص طور اُتے انہاں علاقےآں وچ جتھے مضبوط تیزاب مادے اُتے گرفت ہُندیاں نيں۔ [۳]

ان حملےآں دے طویل مدتی نتائج وچ اندھے پن دے نال ہی اکھاں وچ جلن ، چہرے تے جسم د‏‏ی مستقل داغ دے نال [۴][۵] دور رس معاشرتی ، نفسیا‏‏تی تے معاشی مشکلات شامل ہوسکدیاں نيں۔ [۲]

اج ، دنیا دے بیشتر حصےآں وچ تیزاب دے حملےآں د‏‏ی اطلاع ملدی نيں ، حالانکہ ترقی پذیر ملکاں وچ ایہ زیادہ عام ا‏‏ے۔ 1999 تے 2013 دے درمیان ، مجموعی طور اُتے 3،512 بنگلہ دیشی لوکاں اُتے تیزاب تو‏ں حملہ کيتا گیا [۶] 2002 دے بعد تو‏ں ہر سال 15--20 فیصد تک د‏‏ی کمی واقع ہوئی اے جس د‏‏ی وجہ مجرماں دے خلاف سخت قانون سازی تے تیزاب دے ضوابط اے .[۷][۸] ہندوستان وچ تیزاب دے حملےآں وچ ہر وقت وادھا دیکھیا گیا اے تے ہر سال 250 تو‏ں 300 واقعات رپورٹ ہُندے نيں جدو‏ں کہ ایسڈ سروائیور ٹرسٹ انٹرنیشنل دے مطابق ، "اصل تعداد اک ہزار تو‏ں تجاوز کر سکدی اے "۔ [۹]

اگرچہ تیزاب دے حملے پوری دنیا وچ ہُندے نيں ، لیکن اس قسم دا تشدد جنوبی ایشیاء وچ سب تو‏ں زیادہ عام ا‏‏ے۔ [۱۰] برطانیہ وچ دنیا وچ فی کس تیزاب دے حملےآں دا سب تو‏ں زیادہ شرح وچو‏ں اک اے ایہ ایسڈ سروائورز ٹرسٹ انٹرنیشنل (Asti دے مطابق اے .[۱۱] 2016 وچ برطانیہ وچ ASTI دے اعدادوشمار اُتے مبنی 601 تو‏ں ودھ تیزاب دے حملے ہوئے تے متاثرین وچ 67٪ مرد سن ، لیکن ASTI دے اعدادوشمار دسدے نيں کہ دنیا بھر وچ 80 فیصد متاثرین خواتین نيں۔ [۱۲] پچھلے پنج سالاں وچ 1،200 تو‏ں زیادہ کیسز ریکارڈ کیتے گئے۔ 2011 تو‏ں 2016 تک صرف لندن وچ ایسڈ یا سنکنرن مادہ تو‏ں متعلق 1،464 جرائم سن ۔

مجرماں دا محرک[لکھو]

حملہ آور دا ارادہ اکثر شکار نو‏‏ں مارنے دے بجائے ذلیل کرنا ہُندا ا‏‏ے۔ خیال کيتا جاندا اے کہ برطانیہ وچ اس طرح دے حملےآں ، خاص طور اُتے مرداں دے خلاف ہونے والے حملےآں د‏‏ی خبر نئيں دتی جاندی اے ، تے اس دے نتیجے وچ انہاں وچو‏ں بیشتر سرکاری اعدادوشمار وچ ظاہر نئيں ہُندے نيں۔ مجرماں دے کچھ عمومی محرکات وچ ایہ شامل نيں:

افراد دے مذہبی عقائد یا معاشرتی یا سیاسی سرگرمیاں اُتے مبنی حملے وی ہُندے نيں۔ انہاں حملےآں نو‏‏ں کسی مخصوص فرد دے خلاف نشانہ بنایا جاسکدا اے ، انہاں د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یا غیر مخصوص افراد دے خلاف اس دا ارتکاب اس لئی کيتا جاسکدا اے کہ اوہ کسی خاص معاشرتی گروہ یا برادری دا حصہ نيں۔ یورپ وچ ، اس وقت یورپی پارلیمنٹ دے ممبر کونسٹنٹینا کونیفا اُتے سنہ 2008 وچ تیزاب سُٹ دتا سی ، جسنو‏ں"یونان وچ 50 سالاں تو‏ں ٹریڈ یونینسٹ اُتے ہونے والا سب تو‏ں شدید حملہ" قرار دتا گیا سی۔ [۱۶] خواتین طلبہ نو‏‏ں اسکول جانے د‏‏ی سزا دے طور اُتے انہاں دے چہراں اُتے تیزاب سُٹ دتا جاندا ا‏‏ے۔ [۱۷] مذہبی تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں تیزاب حملےآں د‏‏ی وی اطلاع ملدی نيں۔ [۱۸] مرد تے خواتین دونے ہی دوسرے مذہب وچ تبدیل ہونے تو‏ں انکار کرنے اُتے تیزاب حملےآں دا نشانہ بنے نيں۔

املاک دے امور ، زمین دے تنازعات تے وراثت تو‏ں متعلق تنازعات نو‏‏ں وی تیزاب دے حملےآں د‏‏ی ترغیب دے طور اُتے دسیا گیا ا‏‏ے۔ جرائم پیشہ گروہاں دے وچکار تنازعات تو‏ں متعلق تیزابیت دے حملے برطانیہ ، یونان تے انڈونیشیا سمیت متعدد تھ‏‏اںو‏اں اُتے ہُندے نيں۔ [۱۹]

جرم دا پھیلاؤ[لکھو]

محققاں تے کارکناں دے مطابق ، عام طور اُتے تیزاب دے حملےآں تو‏ں وابستہ ملکاں وچ بنگلہ دیش ، ہندوستان ، [۲۰][۲۱] نیپال ، کمبوڈیا ، [۲۲] ویتنام ، لاؤس ، برطانیہ ، کینیا ، جنوبی افریقہ ، یوگنڈا ، پاکستان ، تے افغانستان شامل نيں۔ اُتے ، دنیا بھر دے ملکاں وچ تیزاب تو‏ں حملےآں د‏‏ی اطلاع ملی اے ، جنہاں وچ ایہ ملکاں شامل نيں: [۲۳]

ہور برآں ، تیزاب تو‏ں حملےآں دے قصوروار ثبوت دنیا دے دوسرے خطےآں جداں جنوبی امریکا ، وسطی تے شمالی افریقہ ، مشرق وسطی ، تے وسطی ایشیاء وچ موجود نيں ۔ اُتے ، جنوبی ایشیائی ملکاں وچ تیزاب حملےآں دے سب تو‏ں زیادہ واقعات ملدے نيں۔ [۷]

برطانیہ وچ پولیس نے نوٹ کيتا اے کہ بوہت سارے متاثرین حملےآں د‏‏ی اطلاع دینے دے لئی اگے آنے تو‏ں خوفزدہ نيں ، جس پتہ لگایا جاسکدا کہ اس مسئلے دے اصل پیمانے دا پتہ نئيں ہوسکدا ا‏‏ے۔

جنس[لکھو]

متاثرین تے قصورواراں دے صنفی تناسب دا صحیح اندازہ لگانا مشکل اے کیونجے بوہت سارے تیزاب حملےآں د‏‏ی اطلاع حکا‏م دے پاس درج نئيں ہُندی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، دی لانسیٹ وچ 2010 دے اک مطالعے وچ دسیا گیا اے کہ پاکستان وچ تیزاب دے حملےآں دے بارے وچ "کوئی قابل اعتماد اعداد و شمار" موجود نئيں نيں۔ [۱۳]

اک ہور عنصر جو متاثرین نو‏‏ں تیزاب حملہ دے خطرے وچ ڈالدا اے اوہ انہاں د‏‏ی سماجی و اقتصادی حیثیت اے ، کیونجے غربت وچ رہنے والےآں اُتے حملہ ہونے دا زیادہ امکان ہُندا ا‏‏ے۔ [۵۵][۷] بمطابق 2013 ، تِناں ملکاں - تیزابیت دے حملےآں دے سب تو‏ں زیادہ مشہور واقعات وچ - بنگلہ دیش ، ہندوستان تے کمبوڈیا - عالمی صنف گیپ انڈیکس وچ 136 ملکاں وچو‏ں بالترتیب 75 ويں ، 101 تے 104 ويں نمبر اُتے نيں ، جو اس پیمانے دے وچکار مواقعاں وچ مساوات نو‏‏ں طے کردا ا‏‏ے۔ قوماں وچ مرد تے عورتاں۔ [۵۶]

بہ لحاظ[لکھو]

افغانستان[لکھو]

افغانستان وچ ایداں دے خواتین یا خواتین دے خلاف دھمکیاں جو حجاب پہننے ، "عزتدار لباس" پہننے وچ ناکا‏م یا روايتی اصولاں د‏‏ی پاسدار نئيں رہی ہاں ۔ [۵۷] نومبر 2008 وچ ، انتہا پسنداں نے اسکول جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں لڑکیو‏ں نو‏‏ں تیزاب تو‏ں نشانہ بنایا۔ [۵۸]

بنگلہ دیش[لکھو]

بنگلہ دیش وچ تیزاب دا شکار افراد

کمبوڈیا[لکھو]

کمبوڈیا وچ تیزاب حملہ د‏‏ی شکار خاتون

پاکستان[لکھو]

نیو یارک ٹائمز کے رپورٹر نکولس ڈی کرسٹوف دے مطابق ، پاکستان وچ تیزاب دے حملےآں دا رجحان ہر وقت بلند رہندا ا‏‏ے۔ پاکستان وچ حملے عام طور اُتے بیویاں دے خلاف شوہراں د‏‏ی جانب تو‏ں نال کيتی جاندی اے جنکی بیویاں نے بظاہر " ان د‏‏ی بے عزتی دی ہُندیاں نيں"۔ ہیومن رائٹس کمیشن آف پاکستان (ایچ آر سی پی) دے مرتب کردہ اعدادوشمار دسدے نيں کہ 2004 وچ پاکستان وچ تیزاب دے 46 حملے ہوئے تے 2007 وچ ہونے والے صرف 33 ایسڈ حملےآں تک ایہ کمی واقع ہوئی۔ نیو یارک ٹائمز دے اک مضمون دے مطابق ، 2011 وچ پاکستان وچ تیزاب دے 150 حملے ہوئے سن ، جو 2010 وچ 65 سن ۔ اُتے ، ہیومن رائٹس واچ تے ایچ آر سی پی دے تخمینے وچ تیزاب حملہ دے متاثرین د‏‏ی تعداد 40-70 سالانہ زیادہ دسی گئی ا‏‏ے۔ تیزاب حملےآں دے پِچھے محرک شادی بیاہ د‏‏ی تجویز تو‏ں لے ک‏ے مذہبی بنیاد پرستی تک اے ۔ 2019 وچ تیزاب دے حملےآں وچ نصف کمی واقع ہوئی اے [۵۹]

شرمین عبید چنوئی دی سیونگ فیس (2012) دے ناں تو‏ں اک دستاویزی فلم د‏‏ی ریلیز دے بعد پاکستان وچ تیزاب حملےآں اُتے بین الاقوامی توجہ اس طرف آیا۔ شہناز بخاری دے مطابق ، ایہ حملےزیادہ تر گرمیاں وچ ہُندے نيں جدو‏ں تیزاب کو کچھ بیجاں کو بھیگانے دے لئی وڈے پیمانے اُتے استعمال کيتا جاندا ہے ۔ اس طرح دے حملےآں د‏‏ی متعدد وجوہات دتیاں گئیاں نيں ، جداں عورت نامناسب لباس زیب تن کردی اے یا شادی کيتی تجویز نو‏‏ں مسترد کردی ا‏‏ے۔ تیزاب دے حملے د‏‏ی پہلی معلوم مثال مشرقی پاکستان وچ 1967 وچ ہوئی سی۔ [۶۰] ایسڈ سروائیور فاؤنڈیشن دے مطابق ، ہر سال 150 تک حملے ہُندے نيں۔ فاؤنڈیشن نے رپورٹ کيتا اے کہ حملے اکثر گھریلو زیادتیاں وچ وادھا د‏‏ی وجہ سےہُندی اے ، تے زیادہ تر متاثرین خواتین نيں۔

2019 وچ ، ایسڈ سروائیور فاؤنڈیشن پاکستان (اے ایس ایف پی) نے کہیا اے کہ خواتین اُتے تیزاب حملےآں دے مبینہ معاملات وچ گذشتہ پنج سالاں دے مقابلہ وچ تقریبا 50 50 فیصد د‏‏ی کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔

وی دیکھو[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Karmakar, R.N. (2010). Forensic medicine and toxicology (3rd ed.). Kolkata, India: Academic Publishers. ISBN 9788190908146. 
  2. ۲.۰ ۲.۱ CASC (May 2010). Breaking the silence: addressing acid attacks in Cambodia. Cambodian Acid Survivors Charity (CASC). Archived from the original on 19 December 2013. Retrieved 3 April 2016.  Unknown parameter |url-status= ignored (help); Unknown parameter |df= ignored (help)
  3. Brown, Malcolm (17 July 2009). "Acid attack accused is refused bail". http://www.smh.com.au/national/acid-attack-accused-is-refused-bail-20090716-dn0f.html. Retrieved on 11 October 2017. 
  4. ۴.۰ ۴.۱ Bandyopadhyay, Mridula; Rahman Khan, Mahmuda (2003). "Loss of face: violence against women in South Asia". In Manderson, Lenore; Bennett, Linda Rae. Violence against women in Asian societies. London New York: Routledge. pp. 61–75. ISBN 978-1-136-87562-5. 
  5. ۵.۰ ۵.۱ Bahl, Taur; Syed, M. H. (2003). Encyclopaedia of Muslim world. New Delhi: Anmol Publications. ISBN 9788126114191. 
  6. UN Women (2014). Acid Attack Trend (1999–2013). UN Women, United Nations. 
  7. ۷.۰ ۷.۱ ۷.۲ ۷.۳ Avon Global Center for Women and Justice at Cornell Law School; Committee on International Human Rights of the New York City Bar Association; Cornell Law School International Human Rights Clinic; Virtue Foundation (2011). "Combating Acid Violence In Bangladesh, India, and Cambodia". Avon Foundation for Women. pp. 1–64. http://www2.ohchr.org/english/bodies/cedaw/docs/cedaw_crc_contributions/AvonGlobalCenterforWomenandJustice.pdf. Retrieved on 6 March 2013. 
  8. "Acid Survivors Foundation (ASF)". http://www.acidsurvivors.org/statistics.html. Retrieved on 15 July 2017. 
  9. Dhar, Sujoy. "Acid attacks against women in India on the rise; survivors fight back" (in en-US). https://www.usatoday.com/story/news/world/2017/07/27/acid-attacks-women-india-survivors-fight-back/486007001/. Retrieved on 2020-02-15. 
  10. "Q&A: Acid attacks around the world". http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/01/11/acid.attack.fact/. Retrieved on 20 April 2016. 
  11. "ASTI – A worldwide problem". http://www.asti.org.uk/a-worldwide-problem.html. 
  12. "Everything you know about acid attacks is wrong" (in en-GB). 2017-11-17. https://www.bbc.co.uk/bbcthree/article/5d38c003-c54a-4513-a369-f9eae0d52f91. Retrieved on 2019-02-01. 
  13. ۱۳.۰ ۱۳.۱ Solberg, Kristin. DEFINE_ME_WA. 
  14. ۱۴.۰ ۱۴.۱ ۱۴.۲ "Acid Violence in Uganda: A Situational Analysis". Acid Survivors Foundation Uganda. November 2011. pp. 1–21. https://web.archive.org/web/20130617010909/http://www.acidviolence.org/uploads/files/Uganda_ASFU_Situational_Analysis_Report_FINAL_Nov2011_1.pdf. Retrieved on 6 March 2013. 
  15. ۱۵.۰ ۱۵.۱ "خطا: {{Cite web}} کے استعمال کے دوران no |title= specified زمرہ:مضامین مع شکستہ حوالہ جات". 6 February 2017. https://web.archive.org/web/20170206231722/http://www.kln.ac.lk/medicine/depts/forensic/images/stories/ques_1/chemical_assaults_worldwide.pdf. 
  16. "Kuneva case – the most severe assault on trade unionist in Greece for 50 years". http://www.focus-fen.net/opinion/0000/00/00/1819/. Retrieved on 20 April 2016. 
  17. Shaan Khan, CNN (3 November 2012). "Pakistani Taliban target female students with acid attack". http://edition.cnn.com/2012/11/03/world/asia/pakistan-acid-attack/. Retrieved on 20 April 2016. 
  18. "Acid attack injures Catholic priest". https://web.archive.org/web/20160515014014/http://themediaproject.org/article/acid-attack-injures-roman-catholic-priest-tanzania?page=full. Retrieved on 20 April 2016. 
  19. "Acid attacks intensify Indonesia gang fights". https://en-maktoob.news.yahoo.com/acid-attacks-intensify-indonesia-gang-fights-132345946.html. Retrieved on 20 April 2016. 
  20. "Harassment's New Face: Acid Attacks". 16 April 2008. https://abcnews.go.com/International/story?id=4665251&page=1. Retrieved on 8 November 2017. 
  21. "Still smiling The women fighting back after acid attacks" برطانوی نشریات‏‏ی ادارہ. Naomi Grimley.
  22. "風俗行くのやめてみる". https://web.archive.org/web/20090827125921/http://www.licadho.org/reports.php?perm=41. Retrieved on 8 November 2017. 
  23. "Syraattack mot pojke i Norsborg – DN.SE" (in sv-se). 2016-05-18. http://www.dn.se/sthlm/syraattack-mot-pojke-i-norsborg/. Retrieved on 2016-05-18. 
  24. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Filkins لئی۔
  25. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے Scholte_Spiegel لئی۔
  26. Scholte, Marianne (17 March 2006). "Acid Attacks in Bangladesh: A Voice for the Victims". Spiegel Online. http://www.spiegel.de/international/0,1518,406485,00.html. 
  27. "خطا: {{Cite web}} کے استعمال کے دوران no |title= specified زمرہ:مضامین مع شکستہ حوالہ جات". 6 February 2017. https://web.archive.org/web/20170206231722/http://www.kln.ac.lk/medicine/depts/forensic/images/stories/ques_1/chemical_assaults_worldwide.pdf. 
  28. "Cambodian victim on her acid attack". 21 March 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8576279.stm. 
  29. "Hospital offers surgery to victim of acid attack". http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-02/05/content_415316.htm. 
  30. "The Standard – Hong Kong's First FREE English Newspaper". 28 May 2009. https://web.archive.org/web/20090528073231/http://www.thestandard.com.hk/news_detail.asp?sid=21923100&art_id=75915&con_type=3&pp_cat=11. 
  31. "Hunt intensifies for acid attacker – The Standard". 4 June 2011. https://web.archive.org/web/20110604122816/http://www.thestandard.com.hk/news_detail.asp?pp_cat=30&art_id=75751&sid=21895730&con_type=3. 
  32. "Survivors of acid attacks in Colombia fight for justice". http://america.aljazeera.com/articles/2015/4/11/survivors-of-acid-attacks-in-Colombia-fight-for-justice.html. 
  33. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے 15a لئی۔
  34. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے dailyrecord3 لئی۔
  35. "Harassment's New Face: Acid Attacks". 16 April 2008. https://abcnews.go.com/International/story?id=4665251&page=1. 
  36. "Combating Acid Violence". http://www2.ohchr.org/english/bodies/cedaw/docs/cedaw_crc_contributions/AvonGlobalCenterforWomenandJustice.pdf. 
  37. "Police to Complete Case Files on Novel Baswedan Acid Attack". https://en.tempo.co/read/1303799/police-to-complete-case-files-on-novel-baswedan-acid-attack. 
  38. "Iranian acid attack victim pardons culprit". http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/07/2011731135521849999.html. 
  39. "Acid attacks against Iranian women: Protests in Isfahan, arrest of journalists.". Slate Magazine. http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2014/10/28/acid_attacks_against_iranian_women_protests_in_isfahan_arrest_of_journalists.html. 
  40. "De frente y de perfil". http://www.informador.com.mx/mexico/2011/288998/6/de-frente-y-de-perfil.htm. 
  41. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے 159a لئی۔
  42. "Archived copy". http://www.womensenews.org/article.cfm/dyn/aid/1908/context/archive. 
  43. Rob Harris. "Acid Attacks". http://video.nytimes.com/video/2008/11/29/opinion/1194834033797/acid-attack.html. 
  44. "TimesLIVE". http://www.timeslive.co.za/entertainment/celebrity/2013/01/21/bolshoi-ballet-chief-regaining-sight-after-acid-attack. 
  45. سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا <ref> ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتے 3a لئی۔
  46. Bleaney, Rob (9 August 2013). "Zanzibar acid attack: Recap updates as British teenagers Katie Gee and Kirstie Trup land back in Britain". https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/zanzibar-acid-attack-recap-updates-2143076. 
  47. "Cape Argus". http://www.capeargus.co.za/index.php?fSectionId=55&fArticleId=2482298. 
  48. Kirkland, Faye (30 September 2015). "Acid attack hospital admissions have almost doubled in last 10 years". دی گارڈین. https://www.theguardian.com/uk-news/2015/sep/30/acid-attack-hospital-admissions-have-almost-doubled-in-last-10-years. 
  49. "Father 'broken' after acid attack on son". 17 May 2018. https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-bristol-38570439. 
  50. "Pizza delivery driver 'blinded for life' after acid attack". https://www.khaleejtimes.com/international/europe/pizza-delivery-driver-blinded-for-life-after-acid-attack. 
  51. Reporters, Telegraph (22 April 2017). "True scale of acid attacks hidden as victims too scared to come forward, police say". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/news/2017/04/22/partner-towie-star-wanted-nightclub-acid-attack-thought-have/. 
  52. "The Press: Answer by Acid". 16 April 1956. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,808354,00.html. 
  53. "Copycat Acid Attack?". CBS News. September 6, 2010. https://www.cbsnews.com/news/copycat-acid-attack/. 
  54. "Int'l school accountant victim of acid attack in Ho Chi Minh City". https://tuoitrenews.vn/news/society/20171023/intl-school-accountant-victim-of-acid-attack-in-ho-chi-minh-city/42214.html. 
  55. Naripokkho; Bangladesh Mahila Parishad. "Baseline Report: Violence Against Women in Bangladesh". International Women's Rights Action Watch Asia Pacific. https://web.archive.org/web/20130922173913/http://www.iwraw-ap.org/aboutus/pdf/FPvaw.pdf. Retrieved on 6 March 2013. 
  56. "The Global Gender Gap report". 2013. http://www3.weforum.org/docs/WEF_GenderGap_Report_2013.pdf. 
  57. Chivas, Melody Ermachild (2003). Meena, heroine of Afghanistan: the martyr who founded RAWA, the Revolutionary Association of the Women of Afghanistan. New York, N.Y.: St. Martin's Press. p. 208. ISBN 978-0-312-30689-2. 
  58. Chivas, Melody Erma child (2003). Meena, heroine of Afghanistan: the martyr who founded RAWA, the Revolutionary Association of the Women of Afghanistan. New York, N.Y.: St. Martin's Press. p. 208. ISBN 978-0-312-30689-2. 
  59. "Pakistan: Cases of acid attacks on women drop by half" (in en). https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/pakistan-cases-of-acid-attacks-on-women-drop-by-half-1.65626299. Retrieved on 2020-02-15. 
  60. Weightman, Barbara A. (2012). Dragons and Tigers: A Geography of South, East, and Southeast Asia (3rd ed.). Wiley. p. 77. ISBN 978-0-470-87628-2.  Unknown parameter |url-access= ignored (help)

ہور پڑھئے[لکھو]

باہرلے جوڑ[لکھو]