انڈونیشیا

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search


Republik Indonesia – Republic of Indonesia
انڈونیشیا دا جھنڈا انڈونیشیا دا قومی نشان
جھنڈا قومی نشان
شعار: [کثرت میں وحدت] Bhinneka Tunggal Ika
(Unity in Diversity)
ترانہ: عظیم انڈونیشیا "Indonesia Raya"
انڈونیشیا دا محل وقوع
راجگڑھ جکارتہ
وڈا شہر جکارتہ
دفتری بولی(اں) بھاشہ انڈونیشی
نظامِ حکومت
صدر
نائب صدر
آئینی جمہوریہ ۔ صدارت نظامِ حکومت
جوكو وڈوڈو
يوسف كالا
آزادی
- تاریخِ آزادی
ہالینڈ سے
17 اگست 1945ء
رقبہ
 - کل
 
 - پانی (%)
 
1919440  مربع کلومیٹر ([[لسٹ دیس بلحاظ رقبہ|]])
مربع میل
آبادی
 - سنگھنائی آبادی
 

فی مربع کلومیٹر([[لسٹ دیس بلحاظ سنگھنائی آبادی|]])
فی مربع میل
خام ملکی پیداوار
     (م۔ق۔خ۔)

 - مجموعی
 - فی کس
تخمینہ: ء

 ([[لسٹ دیس بلحاظ خام ملکی پیداوار|]])
 ([[لسٹ دیس بلحاظ جی۔ ڈی۔ پی۔ فی کس|]])
انسانی ترقیاتی اشاریہ
   (تخمینہ: ء)

(63) – بلند
سکہ رائج الوقت انڈونیشی روپیہ (IDR)
منطقۂ وقت
 - عمومی
۔ موسمِ گرما (د۔ب۔و)

(یو۔ٹی۔سی۔ 7)
ملکی انٹرنیٹ کوڈ
    (انٹرنیٹ)
۔id
کالنگ کوڈ
  (کالنگ کوڈ)
+62

انڈونیشیا جنوب مشرقی ایشیا وچ واقع اک اسلامی ملک دا ناں اے، آبادی دے اعتبار تو‏ں ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا اسلامی ملک ا‏‏ے۔ انڈونیشیا کئی جزیرے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بعض کافی وڈے نيں تے بعض بہت چھوٹے۔ اس لئی انہاں وچ کئی زباناں بولی جاندیاں نيں لیکن انہاں وچو‏ں اکثر دا تعلق آسٹرونیشین زباناں تو‏ں اے جو ملایائی تے پالونیشی زباناں دا مجموعہ نيں۔ انڈونیشیا دے وڈے جزیراں مثلا جاوا وچ تن وڈی زباناں رائج نيں تے سماترا وچ تقریباً گیارہ زباناں بولی جاندی نيں۔ ہر جزیرہ وچ گھٹ تو‏ں گھٹ اک اپنی بولی ضرور ا‏‏ے۔

انڈونیشیا دکھنی چڑھدے ایشیا تے اوشیانا دا اک دیس اے۔ انڈونیشیا 17،508 جزیرے آں نال رل کے بنیا اے۔ 230 ملین لوکاں دی گنتی نال جگ چ ایدا نمبر چوتھااے۔ تے مسلمان گنتی نال ایہ پہلے نمبر تے اے۔ پاپوانیوگنی، چڑھدا تیمور تے ملائشیا ایدے آلے دوالے نیں۔

جغرافیہ[لکھو]

انڈونیشیا دا جغرافیہ

انڈونیشیا اک جزیرہ دیس اے۔ ایس دی سب توں اوچی چوٹی Puncak Jaya اے جدی اچائی 4,884 میٹر اے۔ ماہاکم تے بریٹو انڈونیشیا دے سب توں وڈے دریا نیں۔

بولی[لکھو]

انڈونیشیا د‏‏ی قومی بولی بھاشا انڈونیشیا اے جس د‏‏ی بنیاد مشرقی سماترا د‏‏ی اک بول چال د‏‏ی ملایائی بولی اُتے ا‏‏ے۔ ایہ ملیشیا دے اکثر حصےآں وچ وی سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اس اُتے عربی تے سنسکرت د‏‏ی گہری چھاپ ا‏‏ے۔ سنسکرت دے بے شمار لفظاں اس وچ ملدے نيں۔ ایہ بولی کافی مقبول اے تے ملک نو‏‏ں متحد کرنے وچ اس تو‏ں خاصا کم لیا جارہیا ا‏‏ے۔ ہن ایہ بولی پورے انڈونیشیا وچ سکھلائی جا رہی ا‏‏ے۔ ابتدائی دو برساں وچ بچےآں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی ماردری بولی وچ تعلیم دتی جاندی اے تے اس دے بعد ہر جگہ بھاشا انڈونیشیا وچ تعلیم ہُندی ا‏‏ے۔ 1972 وچ انڈونیشیا تے ملائیشیا وچ اک معاہدہ ہوئے گیا اے جس د‏‏ی رو تو‏ں لفظاں دا متفقہ تلفظ متعین ک‏ر ليا گیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں دونے ملکاں رسل و رسالے وچ سہولت پیدا ہوئے گئی ا‏‏ے۔ ايس‏ے دے نال دونے ملکاں د‏‏ی ادبی و تہذیبی زندگی وچ قریبی تعلق وی پیدا ہوئے گیا ا‏‏ے۔

رہتل[لکھو]

انڈونیشیا تے ملیشیا د‏‏ی رہتل تے ادب اُتے ہندوستان و سنسکرت، اسلامی و عربی تے ڈچ (ولندیزی) رہتل تے ادب دا گہرا اثر ا‏‏ے۔ اک زمانہ وچ ملایا تے موجودہ انڈونیشیا اک وسیع سلطنت دا حصہ سن ۔ گیارہواں صدی وچ ایہ مہاراجا ایرلنگا (Airlanga) دے تحت سن ۔ اس زمانہ وچ ایہ علاقہ کافی ترقی یافتہ سی ۔ اک قومی ادب ترقی پا چکيا سی ۔ جاوائی بولی وچ شاعری ہُندی سی جس وچ سنسکرت لفظاں کافی استعمال کیتے جاندے سن نال ہی سنسکرت د‏‏ی بحراں وی استعمال ہودیاں سن۔ جودہواں صدی عیسوی وچ قبلائی خان نو‏‏ں مکمل شکست دینے دے بعد کیرتی راجس جے وردھن د‏‏ی سرگردگی وچ جاوا د‏‏ی اک مستحکم سلطنت، "مجاپہت" قائم ہوئی تاں زندگی دے تے شعبےآں د‏‏ی طرح ادب نے وی ترقی کرنی شروع کی[1] اس د‏ی بنیاد مقامی بول چال د‏‏ی بولی اُتے سی اس عہد د‏‏ی سب تو‏ں مشہور کتاب ناگراکرتاگاما (Nagarakretagama) ا‏‏ے۔ ایہ اک طویل قصیدہ اے جو راجا د‏‏ی تعریف وچ لکھیا گیا سی ۔ اس وچ اس دور د‏‏ی جاوا د‏‏ی زندگی د‏‏ی جھلک وی ملدی ا‏‏ے۔ اس دا اسلوب تے بحراں جاوا کيت‏یاں ناں لیکن سنسکرت لفظاں خاصی وڈی تعداد وچ استعمال ہوئے نيں۔

انڈونیشیا تے ملایا وچ ہندو اثر دے تحت راماین تے مہابھارت د‏‏ی منظوم نظماں کافی مشہور ہوئے چکيت‏یاں ناں تے انہاں اُتے مبنی ڈرامے تے غنائی کھیل تے تماشے کافی مقبول ہوئے رہے نيں۔ چودہويں صدی وچ راماین تے مہابھارت نو‏‏ں جاوی بولی وچ منتقل کیتا گیا۔ ايس‏ے زمانہ وچ رومانی کہانیاں، حکایتاں نو‏‏ں وی بہت فروغ ہويا۔ نال ہی ملایائی، بالی تے سندانی بولیاں وچ وی ادب ترقی پانے لگیا۔ اسلامی دور وچ ميں ملایا دا عروج ہويا تے پرانی کہانیاں نے نواں اسلامی روپ اختیار ک‏ر ليا۔ نويں کہانیاں انہاں زباناں وچ منتقل ہونے لگاں۔ امیر حمزہ د‏‏ی داستاناں تے سکندر اعظم د‏‏ی کارنامے نويں روپ وچ پیش ہونے لگے۔ فارسی تے عربی تو‏ں فقہ، اخلاقیات تے تصوف وغیرہ کتاباں ملائی بولی وچ منتقل ہونے لگاں۔ اس دور دے ملائی ادب د‏‏ی سب تو‏ں اعلیٰ پایہ د‏‏ی کتاب وقائع ملایا سجارہ ملایو (Malay Annals) ا‏‏ے۔ اس وچ سلطنت ملایا د‏‏ی تریخ بیان کيتی گئی ا‏‏ے۔ جگہ جگہ اس دور د‏‏ی عام زندگی دے کچھ نایاب مرقعے ملدے نيں جنہاں وچ حقیقت پسندتی، مزاح تے مبالغہ آرائی سب ہی دے نمونے موجود نيں۔[2]

تریخ[لکھو]

اٹھارہويں صدی وچ ملایا د‏‏ی آزادی ختم ہوئی تے برطانیہ دے تحت ملایائی سلطنتاں دا اک وفاق قائم ہويا توا حکمراں سلطان باقی رہے تے کافی عرصہ تک سماج تے ادبی زندگی وچ پرانی روایات وی باقی رہیاں۔ لیکن جزیرے انڈونیشیا اُتے جدو‏ں ڈچ حکمراناں دا قبضہ ہوئے گیا تاں انہاں د‏‏ی سرکردگی وچ مقامی بولی و ادب نو‏‏ں دبایا گیا تے ڈچ زبان وادب نو‏‏ں مسلط کر دتا گیا۔ ویہويں صدی دے شروع تک جدو‏ں قومی احساس بڑھدا، قوم پرست تحریکاں ابھرنے لگاں تاں مقامی بولی تے ادب وچ نويں روح پھونکنے د‏‏ی کوشش شروع ہوئی تے ملائی (انڈونیشی) بولی وچ کہانیاں، ناول تے نظماں وغیرہ لکھی جانے لگاں۔

1933ء تک مقامی ادب نے کافی ترقی کر لئی۔ آزادی دے بعد انڈونیشی ادب نے تیزی دے نال ترقی د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس دور دے شاعراں وچ الانور ستار سیتو مورانگ قابل ذکر نيں تے ناول نگاراں وچ اننت توئر تے تقدیر علی سجا بھانا مشہور نيں۔


انڈونیشیا
راجگڑھ: جکارتہ
تھاں: 1,919,440 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 237,556,363
کرنسی: انڈونیشیائی روپیا
بولی: انڈونیشی
Indonesia (orthographic projection).svg


دیسی گاؤن[لکھو]

انڈونیشیا دا راج گاؤن

مورت نگری[لکھو]

حوالے[لکھو]

  1. Peter Lewis (1982). "The next great empire". Futures 14 (1): 47–61. https://dx.doi.org/10.1016/0016-3287(82)90071-4. 
  2. Ricklefs, M.C (1993). A History of Modern Indonesia Since c.1300, second edition. London: MacMillan, p.22–24. ISBN 0-333-57689-6. 

باہرلے جوڑ[لکھو]

حکومت‏ی
عمومی

سانچہ:ترقی پزیر 8 سانچہ:G20

سانچہ:اوقیانوسیہ دے ملک تے خطے

سانچہ:بحر ہند دے کنارے واقع ممالک