سنہل لپی
| براہمی |
|---|
| براہمی تے اس توں نکلیاں لپیاں |
'سنہل جاں سنہالی لپی براہمی لپی توں نکلی ہوئی لپی ہے ۔ ایہہ سنہل بولی جو سری لنکا دی سرکاری بولی ہے ۔ اسدے علاوہ ایہہ لپی پالی اتے سنسکرت لکھن لئی استعمال ہندی ہے ۔
کئی بھارتی بولیاں دیاں لپیاں دی طرحاں سنہل بولی دی لپی وی براہمی لپی دا ہی بدلیا ترقی یافتہ روپ اے ۔ جس طرحاں اردو دے حروف تہجی دے علاوہ دیوناگری ساریاں بھارتی بولیاں دی ورنمالا(حروف تہجی) ہے ، اسی پرکار دیوناگری ہی سنہل بولی دی وی ورنمالا ہے ۔
سنہل لپی دے دو روپ ہن -
- ( 1 ) خالص سنہل ( جاں ایلُو سنہل ) , اتے
- ( 2 ) مرکب سنہل
خالص سنہل راہیں سارے مقامی فونیٹک ادا کیتے جا سکدے ہن ۔ اس ورنمالا وچّ صرف بتی اکھر ہن -
| අ | ආ | ඇ | ඈ | ඉ | ඊ | උ | ඌ | ඔ | ඕ | එ | ඒ | ||||||||
| ء | آ | اے | ء | ای | ء | ؤ | ا | و | ا | اے | |||||||||
| ක | ග | (ච) | ජ | ට | ඩ | ණ | ත | ද | න | ප | බ | ම | ය | ර | ල | ව | ස | ළ | අං |
| ک | گ | (چ) | ج | ٹ | ڈ | ن | ت | د | نہ | پہ | بہ | م | یہ | ر | ل | و | س | ل | اں |
مرکب سنہل ، خالص سنہل دا ودھایا ہویا روپ ہے ۔ ایہہ پالی اتے سنسکرت لکھن لئی ضروری ہے ۔ موجودہ مرکب سنہل نے اپنی ورنمالا نوں نہیں صرف پالی ورنمالا دے اکھراں نال قبول کر لیا ہے ، سگوں سنسکرت ورنمالا وچّ وی جو اتے جنے اکھر زیادہ سن ، اوہناں سبھ نوں وی اپنا لیا ہے ۔ اس پرکار موجودہ مرکب سنہل وچّ اکھراں دی گنتی چرنجا(54) ہے ۔ اٹھارہ اکھر آواز(واول) اتے باقی چھتی(36) اکھر وئنجن(صحیح حروف) منے جاندے ہن ۔ حالص سنہل ، مرکب سنہل دا اک حصہ ہے ۔
حروف تہجی
صحیح اکھر
| ක | ඛ | ග | ඝ | ඞ | ඟ |
| ک /ka/ | کھ /ka/ | گ /ga/ | گھ /ga/ | ن /ŋa/ | نگ /ⁿga/ |
| ච | ඡ | ජ | ඣ | ඤ | |
| چ /ʧa/ | چھ /ʧa/ | ج /ʤa/ | جھ /ʤa/ | نج /ɲa/ | |
| ට | ඨ | ඩ | ඪ | ණ | ඬ |
| ٹ /ʈa/ | ٹھ /ʈa/ | ڈ /ɖa/ | ڈھ /ɖa/ | ن /ɳa/ | نڈ /ⁿḍa/ |
| ත | ථ | ද | ධ | න | ඳ |
| ت /ta/ | تھ /ta/ | د /da/ | دھ /da/ | نہ /na/ | ند /ⁿda/ |
| ප | ඵ | බ | භ | ම | ඹ |
| پہ /pa/ | ف /pa/ | بہ /ba/ | بھ /ba/ | م /ma/ | مب /mba/ |
| ය | ර | ල | ව | ළ | |
| یہ /ja/ | ر /ra/ | ل /la/ | و /ʋa/ | ل /la/ | |
| ශ | ෂ | ස | හ | ෆ | |
| ش /sa/ | ش /sa/ | س /sa/ | ہ /ha/ | fa /fa/ |
سوَر(واول)
| අ | ء /a/, /ə/ | ක | ک |
| ආ | آ /a:/ | කා | کا |
| ඇ | /ɛ/ | කැ | ک |
| ඈ | ǣ /ɛ:/ | කෑ | kǣ |
| ඉ | ء /i/ | කි | کہ |
| ඊ | ای /i:/ | කී | کی |
| උ | ء /u/ | කු | کو |
| ඌ | ؤ /u:/ | කූ | کو |
| ඍ | ر /ru/, /ur/ | කෘ | کر |
| ඎ | /ruː/, /uːr/ | කෲ | ک |
| ඏ | لر /li/ | කෟ | kḷ |
| ඐ | ل /liː/ | කඐ | kḹ |
| එ | ا /e/ | කෙ | ک |
| ඒ | اے /e:/ | කේ | کے |
| ඓ | اے /ai/ | කෛ | قے |
| ඔ | ا /o/ | කො | ک |
| ඕ | و /o:/ | කෝ | کو |
| ඖ | ؤ /au/ | කෞ | کو |
سنہل یونکوڈ
سنہل یونکوڈ نوں U+0D80 سے U+0DFF تک دا تھاں دتا گیا ہے۔
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| D80 | | ඁ | ං | ඃ | | අ | ආ | ඇ | ඈ | ඉ | ඊ | උ | ඌ | ඍ | ඎ | ඏ |
| D90 | ඐ | එ | ඒ | ඓ | ඔ | ඕ | ඖ | | | | ක | ඛ | ග | ඝ | ඞ | ඟ |
| DA0 | ච | ඡ | ජ | ඣ | ඤ | ඥ | ඦ | ට | ඨ | ඩ | ඪ | ණ | ඬ | ත | ථ | ද |
| DB0 | ධ | න | | ඳ | ප | ඵ | බ | භ | ම | ඹ | ය | ර | | ල | | |
| DC0 | ව | ශ | ෂ | ස | හ | ළ | ෆ | | | | ් | | | | | ා |
| DD0 | ැ | ෑ | ි | ී | ු | | ූ | | ෘ | ෙ | ේ | ෛ | ො | ෝ | ෞ | ෟ |
| DE0 | | | | | | | ෦ | ෧ | ෨ | ෩ | ෪ | ෫ | ෬ | ෭ | ෮ | ෯ |
| DF0 | | | ෲ | ෳ | ෴ | | | | | | | | | | | |
ایہ وی دیکھو
حوالے
باہری کڑیاں
- Sinhala Script to Devanagari Converter ( سنہل لپی توں دیوناگری لپی وچّ تبدیلی کرن والا آنلائن پروگرام )