کھمیر لپی
| براہمی |
|---|
| براہمی تے اس توں نکلیاں لپیاں |
کھمیر لپی (អក្ខរក្រមខេមរភាសា; اکھرکرم خمیر پھیاسا، ان اپچارک روپ نال، اکثر خمیر؛ អក្សរខ្មែរ) کمبوڈیا دی کھمیر بولی نوں لکھن والی لپی ہے ۔ اجیہا یعقین کیتا جاندا ہے کہ کھمیر لپی دا ویکاس بھارت دی پلو لپی ( گرنتھ لپی ) توں ہویا ۔
کھمیر لپی دنیا دی سبھ توں ودھ اکھراں والی لپی ہے ( گنیز بکّ آف ورلڈ رکارڈز ، 1995 ) . اس وچّ ٣٣ صحیح حروف، ٢٣ واول تے ١٢ آزاد واول ہن ۔ جو ٢٣ مکھیا صحیح حرف ہن اوہناں نوں دو گروہاں وچّ ونڈھیاں جا سکدا ہے ، اتے رکّ کیٹیگری( لگھو دھونی ) تے دوتیا کیٹیگری( دیرگھ دھونی ) اسدے علاوہ اسدے صحیح حرفاں دے دو روپ ہے - پہلا ، عام روپ اتے دوجا ، اکھر دے ہیٹھاں والا روپ ۔ اسدے علاوہ اسدے بوہتے ورتے جان والے ١٠ صحیح حرفاں دا اک 'اپچارک روپ' وی ہے جو شیرشک ، وگیاپن ، مندر دیاں کندھاں وغیرہ تے لکھن دے لئی اتے استعمال ہندا ہے ۔ اس پرکار کہو ١٠١ وکھ وکھ پرتیک ہن ۔
| وئنجن | تھلے والا روپ (Subscript form) |
UN romanization | IPA |
|---|---|---|---|
| ក | ្ក | kâ | kɑ |
| ខ | ្ខ | khâ | kʰɑ |
| គ | ្គ | kô | kɔ |
| ឃ | ្ឃ | khô | kʰɔ |
| ង | ្ង | ngô | ŋɔ |
| ច | ្ច | châ | cɑ |
| ឆ | ្ឆ | chhâ | cʰɑ |
| ជ | ្ជ | chô | cɔ |
| ឈ | ្ឈ | chhô | cʰɔ |
| ញ | ្ញ | nhô | ɲɔ |
| ដ | ្ដ | dâ | ɗɑ |
| ឋ | ្ឋ | thâ | tʰɑ |
| ឌ | ្ឌ | dô | ɗɔ |
| ឍ | ្ឍ | thô | tʰɔ |
| ណ | ្ណ | nâ | nɑ |
| ត | ្ត | tâ | tɑ |
| ថ | ្ថ | thâ | tʰɑ |
| ទ | ្ទ | tô | tɔ |
| ធ | ្ធ | thô | tʰɔ |
| ន | ្ន | nô | nɔ |
| ប | ្ប | bâ | ɓɑ |
| ផ | ្ផ | phâ | pʰɑ |
| ព | ្ព | pô | pɔ |
| ភ | ្ភ | phô | pʰɔ |
| ម | ្ម | mô | mɔ |
| យ | ្យ | yô | jɔ |
| រ | ្រ | rô | rɔ |
| ល | ្ល | lô | lɔ |
| វ | ្វ | vô | ʋɔ |
| ឝ | ្ឝ | shâ | - |
| ឞ | ្ឞ | ssô | - |
| ស | ្ស | sâ | sɑ |
| ហ | ្ហ | hâ | hɑ |
| ឡ | ្ឡ* | lâ | lɑ |
| អ | ្អ | qâ | ʔɑ |
ماتراواں (Dependent vowels)
[سودھو]| Dependent vowels |
UN romanization | IPA | ||
|---|---|---|---|---|
| a-series | o-series | a-series | o-series | |
| អា | a | éa | aː | iːə |
| អិ | ĕ | ĭ | e | i |
| អី | ei | i | əj | iː |
| អឹ | œ̆ | ə | ɨ | |
| អឺ | œ | əːɨ | ɨː | |
| អុ | ŏ | ŭ | o | u |
| អូ | o | u | oːu | uː |
| អួ | uŏ | uːə | ||
| អើ | aeu | eu | aːə | əː |
| អឿ | eua | ɨːə | ||
| អៀ | iĕ | iːə | ||
| អេ | é | eːi | eː | |
| អែ | ê | aːe | ɛː | |
| អៃ | ai | ey | aj | ɨj |
| អោ | aô | oŭ | aːo | oː |
| អៅ | au | ŏu | aw | ɨw |
| អុំ | om | ŭm | om | um |
| អំ | âm | um | ɑm | um |
| អាំ | ăm | ŏâm | am | oəm |
| អះ | ăh | eăh | aʰ | eəʰ |
| អុះ | ŏh | uh | oʰ | uʰ |
| អេះ | éh | eiʰ | eʰ | |
| អោះ | aŏh | uŏh | ɑʰ | ʊəʰ |
| Independent vowels |
UN romanization | IPA |
|---|---|---|
| ឥ | ĕ | ʔe |
| ឦ | ei | ʔəj |
| ឧ | ŏ | ʔ |
| ឨ | ||
| ឩ | ŭ | ʔu |
| ឪ | ŏu | ʔɨw |
| ឫ | rœ̆ | ʔrɨ |
| ឬ | rœ | ʔrɨː |
| ឭ | lœ̆ | ʔlɨ |
| ឮ | lœ | ʔlɨː |
| ឯ | é | ʔae; ʔɛː,ʔeː |
| ឰ | ai | ʔaj |
| ឱ, ឲ | aô, aôy | ʔaːo |
| ឳ | âu | ʔaw |
شاہمکھی دیوناگری تے میانمار لپیاں نال موازنہ
[سودھو]|
شاہمکھی تے برمی نال
|
دیوناگری تے برمی نال
|
کجھ بھارتی شبد کھمیر اتے برمی لپی وچّ اس اتے کار لکھے جاندے ہن
- شو [Shi-va] > សិវា [Se-va] > သေဝါ [θe-va]
- برہما [Brah-ma] > ព្រហ្ម [Prah-m] > ဗြဝါ [Brah-ma]
- وشنو [Vi-shnu] > វិស្ណុ [Vi-sno] > ဗိဿနိး [Vi-θno]
- شیو[Shi-va] > សិវា [Se-va] > သေဝါ [θe-va]
- برہما[Brah-ma] > ព្រហ្ម [Prah-m] > ဗြဝါ [Brah-ma]
- وشنو [Vi-shnu] > វិស្ណុ [Vi-sno] > ဗိဿနိး [Vi-θno]
کھمیر دا یونکوڈ
[سودھو]| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
| 1780 | ក | ខ | គ | ឃ | ង | ច | ឆ | ជ | ឈ | ញ | ដ | ឋ | ឌ | ឍ | ណ | ត |
| 1790 | ថ | ទ | ធ | ន | ប | ផ | ព | ភ | ម | យ | រ | ល | វ | ឝ | ឞ | ស |
| 17A0 | ហ | ឡ | អ | ឣ | ឤ | ឥ | ឦ | ឧ | ឨ | ឩ | ឪ | ឫ | ឬ | ឭ | ឮ | ឯ |
| 17B0 | ឰ | ឱ | ឲ | ឳ | ឴ | ឵ | ា | ិ | ី | ឹ | ឺ | ុ | ូ | ួ | ើ | ឿ |
| 17C0 | ៀ | េ | ែ | ៃ | ោ | ៅ | ំ | ះ | ៈ | ៉ | ៊ | ់ | ៌ | ៍ | ៎ | ៏ |
| 17D0 | ័ | ៑ | ្ | ៓ | ។ | ៕ | ៖ | ៗ | ៘ | ៙ | ៚ | ៛ | ៜ | ៝ | ||
| 17E0 | ០ | ១ | ២ | ៣ | ៤ | ៥ | ៦ | ៧ | ៨ | ៩ | ||||||
| 17F0 | ៰ | ៱ | ៲ | ៳ | ៴ | ៵ | ៶ | ៷ | ៸ | ៹ |