باکو

وکیپیڈیا توں
جاؤ: پاندھ, کھوج
باکو
Baku seal.PNG
>نشان
دیس: آذربائیجان
رقبہ: 260 مربع کلومیٹر
لوک گنتی: 2,036,000

باکو آذربائیجان دا راجگھر تے سب توں وڈا شہر اے ، ایہہ کیسپیئن سمندر دے ساحل تے آباد اے ۔ سنہ2003ء دی مردم شماری دے مطابق اسدی لوک گنتی 20،74،300 اے ۔ باکو جگ چ تیل دے وڈے ذخيرے دے علاقے چ واقع اے ایس لئی ایہہ تیل دیاں صنعتاں دا مرکز اے ۔ شہر 11 ضلعاں تے 48 ٹاؤناں چ ونڈیئا ہوئیا اے ۔ باکو دا گھبلا حصہ پرانا شہر اے جس دے دوالے فصیل اے ۔ دسمبر 2000ء چ اقوام متحدہ دے ادارے یونسکو نے اسنوں عالمی ثقافتی ورثہ قرار دتا ۔ شطرنج دے جگ چ منے پرمنے کھیڈاری گیری کیسپاروف دا تعلق وی باکو نال اے ۔ ( اوداں گیری کیسپاروف روسی اے تے رہندا آذربائیجان چ اے)

تریخ[لکھو]

باکو دا ناں فارسی دے لفظ بادکوبہ ( ہواواں دا ماریئا ہوئیا) توں نکلیئا اے تے اس دے ساحل سمندر تے واقع ہون دی وجہ توں ایہہ ناں اس شہر دی صحیح ترجمانی کردا اے ۔ گھبلے زمانے دے مورخ اسنوں باکویہ ، بلاکوہ تے باکہ وی لکھدے رہے تریخ چ اسدا ناں تیجی صدی عیسوی دے بعد توں برابر آ رہیا اے ۔ باکو لمبے چر تک شیروان شاہاں دے کول رہیا ۔ 1550ء چ صفوی سلطنت دے سلطان طہماسپ اول نے اس تے مل مار لئیا ۔ 1583ء توں 1660ء تک ایہہ شہر سلطنت عثمانیہ دے ہیٹھ رہیا ۔ 1806ء چ روسی سلطنت نے اسنوں ایرانیاں توں کھو لئیا ۔ جزیرہ نما آبشاران توں پہلی وار مشیناں نال 1842ء چ تیل کڈیئا گئیا ۔ 1877ء چ ایتھے ریلوے لین بچھائی گئي ۔ 1907ء چ باکو توں باتومی (کالا سمندر) تک تیل دی پائپ لین مکمل ہوگئی تے برآمد ہون لگا ۔ انقلاب روس دے بعد 31 جولائی 1918ء توں 28 اپریل 1920ء تک باکو آزاد دیس آذربائیجان دا راجگھر رہئیا تے فیر لال فوج نے اس تے مل مار لئیا ۔ دسمبر 1991ء چ روس ٹٹن دے بعد باکو آزاد جمہوریہ آذربائیجان دا صدر مقام بن گئیا ۔ باکو دے نیڑے پارسیاں دا آتش کدہ اج وی قائم اے ، مجوسی مذہب دے بانی زرتشت دا تعلق وی آذربائیجان نال سی ۔


ایشیائی دیساں دے راجگڑھ
چڑھدا ایشیا
دکھنی ایشیا
وشکارلا ایشیا
دکھن چڑھدا ایشیا
لہندا ایشیا
۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار نیں:: ۞:: ۲:فلسطین دا وقتی راجگڑھ اے ،اصل راجگڑھ یروشلم اے ۔


یورپی دیساں دے راجگڑھ
یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال
چڑھدا یورپ

روس دا جھنڈاماسکو  • بیلاروس دا جھنڈامنسک  • یوکرین دا جھنڈاکیف  • قازقستان دا جھنڈاآستانہ۲  • مالدووا دا جھنڈاکشینیف  • پولینڈ دا جھنڈاوارسا  • چیک لوکراج دا جھنڈاپراگ  • ہنگری دا جھنڈابوداپست  • سلواکیا دا جھنڈابراتسلاوا  • رومانیہ دا جھنڈابخارسٹ  • آذربائیجان دا جھنڈاباکو۱  • آرمینیا دا جھنڈایریوان۱  • جارجیا دا جھنڈاتبلیسی۱

چڑھدا دکھن یورپ

البانیا دا جھنڈاتیرانا  • کوسووا دا جھنڈاپریسٹینا  • بوسنیا تے ہرزیگووینا دا جھنڈاساراجیوو  • شمالی قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • سربیا دا جھنڈابلغراد  • یونان دا جھنڈاایتھنز  • مقدونیہ دا جھنڈاسکوپیے  • مونٹی نیگرو دا جھنڈاپودگورتسا  • ترکی دا جھنڈاانکرہ۲  • قبرص دا جھنڈانیکوسیا  • کروشیا دا جھنڈازاغرب  • بلغاریہ دا جھنڈاصوفیہ

لہندا یورپ

برطانیہ دا جھنڈالندن  • فرانس دا جھنڈاپیرس  • جرمنی دا جھنڈابرلن  • نیدرلینڈز دا جھنڈاایمسٹرڈیم  • بیلجیئم دا جھنڈابرسلز  • آسٹریا دا جھنڈاویآنا  • سویٹزرلینڈ دا جھنڈابرن  • لکسمبرگ دا جھنڈالکسمبرگ (شہر)  • لیختنشٹاین دا جھنڈاوادوس

اتلا یورپ

فنلینڈ دا جھنڈاہیلسنکی  • ناروے دا جھنڈااوسلو  • سویڈن دا جھنڈاسٹاکہوم  • ڈنمارک دا جھنڈاکوپن ہیگن  • لٹویا دا جھنڈا ریگا  • لتھوانیا دا جھنڈاویلنیوس  • اسٹونیا دا جھنڈاٹالن  • آئس لینڈ دا جھنڈا ریکجاوک

دکھن یورپ

اٹلی دا جھنڈاروم  • انڈورا دا جھنڈا انڈورا لا ویلا  • سلوینیا دا جھنڈالیوبلیانا  • مالٹا دا جھنڈاولیٹا  • سپین دا جھنڈامیڈرڈ  • پرتگال دا جھنڈالزبن  • سان مرینو دا جھنڈاسان مرینو شہر  • مناکو دا جھنڈامناکو

۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار دیس:: ۞:: ۲:دیس ایشیا چ تے کجھ حصہ یورپ چ
وڈے شہر:استمبول • سینٹ پیٹرزبرگ • بون • ہامبرگ • میلان • بارسلونا • روستوو نا دانو • میونخ • خارکیف • نیژنی نووگورد • سمارا • قازان • برمنگھم • اوفا • وولگوگراد • کولون • دنیپروپترووسک • اودیسا