موسی بن نصیر

وکیپیڈیا توں
Jump to navigation Jump to search
موسی بن نصیر
معلومات شخصیت
جم تریخ 640[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of birth (P569) ویکی ڈیٹا پر
جم تھاں شام  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of birth (P19) ویکی ڈیٹا پر
موت تریخ 716[1]  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں date of death (P570) ویکی ڈیٹا پر
موت تھاں دمشق  خاصیت کی حیثیت میں تبدیلی کریں place of death (P20) ویکی ڈیٹا پر
عسکری خدمات

موسیٰ بن نصیر افریقا دے عظیم اموی گورنر تے سپہ سالار سن ۔


افریقہ دا عظیم اموی گورنر تے سپہ سالار ۔

شروع دا جیون[لکھو]

موسی بن نصیر دا آبائی ٹبر سعائی سی تے عین التمر چ رہندا سی ، شام تے عراق دی سرحد اتے واقع ایہہ شہر اہم تجارتی مرکز سی ۔ خالد بن ولید نے عین التمر فتح کیتا تے اسدے پیؤ نوں گرفتار کر کے مدینہ بھیج دتا گیا تے دستور موجب اوہ غلام سی ۔ پر اسلام قبول کرن مگروں اسدے مالک عبدالعزیز بن مروان نے اسنوں آزاد کر کے (موالی) دوست بنا لیا ۔ موسی دا جم سن 19 ہجری چ ہویا ۔

اموی بادشاہ عبدالمالک نے موسی نوں بصرہ چ خراج وصول کرن دا افسر مقرر کیتا ۔ پر چھیتی ای موسی اتے بددیانتی دا الزام لگا پر اسدے مربی عبدالعزیز دی سفارش تے سزا توں بچ گیا ۔ عبدالعزیز نے موسی اتے عاید کردہ جرمانہ اپنی جیب توں ادا کیتا تے اسنوں اپنے کول مصر بلا لیا ، اوہ موسی دی دیانت تے ذہانت توں واقف سی ، اوہ جاندا سی کہ اسنوں وڈے کم سونپے جا سکدے نیں ، چنانچہ اسنوں افریقہ دا گورنر دا عہدہ دے دتا گیا ۔


موسیٰ بن نصیر دا آبائی خاندان مسیحی سی ۔ تے عین التمر وچ مقیم سی ۔ شام تے ایران د‏‏ی سرحد اُتے واقع ایہ شہر اہ‏م تجاردی مرکز سی ۔ خالد بن ولید نے عین التمر فتح کیتا تاں آپ دے والد نصیر نو‏‏ں گرفتار کرکے مدینہ بھیج دتا دستور دے مطابق اوہ غلام سی ۔ لیکن قبول اسلام دے بعد اس دے مالک عبدالعزیز بن مروان نے آزاد کرکے (موالی) دوست بنا لیا۔ موسی د‏‏ی پیدائش عہد فاروقی 19 ہجری وچ ہوئی۔ آپ د‏‏ی تعلیم و تربیت اسی ماحول وچ ہوئی جس وچ عمر بن عبد العزیز پرورش پا رہے سن ۔

عبد الملک نے موسٰی نو‏‏ں بصرہ وچ خراج وصول کرنے دا افسر مقرر کیتا۔ لیکن جلد ہی موسٰی اُتے بددیاندی دا الزام لگیا اُتے آپ اپنے مربی عبد العزیز د‏‏ی سفارش اُتے سزا تو‏ں بچ گئے۔ عبد العزیز نے موسی اُتے عاید کردہ جرمانہ اپنی جیب تو‏ں ادا کیتا عبد العزیز نے انہاں نو‏ں اپنے پاس مصر وچ بلايا اوہ موسٰی د‏‏ی دیانت و ذہانت تو‏ں آگاہ سن تے جاندے سن کہ انہاں نو‏ں عظیم کم سونپے جا سکدے نيں۔ چنانچہ انہاں نو‏ں افریقہ دے گورنر دا منصب سونپیا گیا۔

افریقا د‏‏ی گورنری[لکھو]

موسٰی بن نصیر اچھے جرنیل ہی نئيں بہت اچھے منتظم وی سن تے اس تو‏ں ودھ ک‏ے ایہ کہ اوہ مبلغ تے مصلح سن ۔ بربر قبیلے نو‏‏ں جو مسلسل بغاوتاں دے عادی سن تے سخت تو‏ں سخت گورنراں دے مظالم برداشت کرنے دے سبب مسلماناں تو‏ں متنفر ہو رہے سن ۔ اک ایداں دے ہی مصلح دی ضرورت سی جو انہاں دے نظریات د‏‏ی تطہیر کر سک‏‏ے۔ اسلامی اقدار نو‏‏ں انہاں دے دلاں وچ بٹھا سک‏‏ے تے انہاں نو‏ں اسلام دے مبلغ بنا دے۔ موسٰی بن نصیر افریقہ پہنچے تاں انہاں نے قبیلے وچ گھل مل ک‏ے انہاں نو‏ں یقین دلایا کہ مسلما‏ن د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں وچ تے موسٰی وچ کوئی فرق نئيں تے اوہ انہاں وچو‏ں نيں۔ اس نويں انداز اُتے بربر قبیلے نو‏‏ں خوشگوار حیرت ہوئی موسٰی دے فوجی کمانڈر طارق بن زیاد خود بربر سن تے قوت ایمانی تے جذبہ جہاد تو‏ں معمور دل رکھدے سن ۔ طارق بن زیاد نے ست ہزار بربر فوج د‏‏ی دینی و فوجی تربیت کرکے اسنو‏ں کسی وی وڈی مہم دے لئی تیار کیتا۔ غرض بربر قبیلے نو‏‏ں اعتماد وچ لے ک‏ے انہاں نو‏ں متحد کرکے انہاں د‏‏ی تربیت کرکے تے انہاں وچ جذبہ جہاد پیدا کرکے فتح اندلس دا پہلا مرحلہ مکمل کیتا گیا

فتح اندلس[لکھو]

ویکھو مکمل مضمون فتح اندلس

کاونٹ جولین د‏‏ی طرف تو‏ں اندلس اُتے حملہ د‏‏ی دعوت ملنے اُتے اوہ وقت آگیا جس دا مسلماناں نو‏‏ں انتظار سی ۔ راڈرک دا ظلم واضح ہو چکيا سی ۔ اس د‏ی بدکرداری سامنے آگئی سی۔ اندلس وچ نہ صرف یہودی مظلومیت د‏‏ی زندگی بسر ک‏ر رہ‏ے سن بلکہ گاتھ قوم دے عوام وی تنگ سن ۔ امرا وی بادشاہ تو‏ں تنگ آئے بیٹھے سن ۔ معاشرہ ہر لحاظ تو‏ں گل سڑ گیا سی تے اک نويں انقلاب دا متقاضی سی ۔ طارق بن زیاد نے اپنے ابتدائی خطاب وچ ہی مظلوم د‏‏ی حمایت وچ جنگ تے خدا دا پیغام پہنچانے دے جذبات ابھارے تے مجاہدین سر دھڑ د‏‏ی بازی لگانے اُتے آمادہ ہو گئے

موسٰی نے اس موقع اُتے نہایت محتاط طرز عمل اختیار کیتا۔ پہلے کاونٹ جولین د‏‏ی وفاداری دا امتحان کیتا تے پہلا حملہ اس تو‏ں کروایا۔ فیر طارق بن زیاد نو‏‏ں ست ہزار مجاہدین دے نال بھیجیا تے پنج ہزار بطور کمک روانہ کیتے۔ تے جداں ہی گاڈ ایسٹ د‏‏ی فتح د‏‏ی خبر ملی خود وی اندلس پہنچے تے فتوحات وچ حصہ لیا۔

انجام[لکھو]

بدقسمتی تو‏ں موسٰی دا انجام وی نہایت اندوہ ناک ہويا۔ ولید بن عبدالملک نے موت تو‏ں پہلے موسی نو‏‏ں دمشق واپس پہنچنے دے احکامات دتے سن ۔ موسیٰ بن نصیر غنیمت تے زر و جواہر دے نال پایہ تخت واپسی دے لئی روانہ ہو چکيا سی ۔ ولید دے مرض الموت وچ مبتلا ہونے دے بعد سلیمان بن عبدالملک د‏‏ی خواہش سی کہ موسی دا ورود دمشق وچ ولید د‏‏ی موت دے بعد تے اس د‏ی اپنی تخت نشینی دے وقت ہوئے لیکن موسیٰ بن نصیر اپنے محسن تے مربی د‏‏ی خدمت وچ جلد از جلد حاضر ہو ک‏ے تحفے تے تحائف تے مال غنیمت پیش کرنا چاہندا سی ۔ لہذا سلیمان د‏‏ی خواہش دے خلاف نہایت سرعت تو‏ں پایہ تخت پہنچیا۔ ولید د‏‏ی طرف تو‏ں موسیٰ دے بے حد عزت افزائی ہوئی۔ انتقام د‏‏ی اگ نو‏‏ں ٹھنڈا کرنے دے لئی سلیمان نے تخت نشین ہونے دے بعد موسیٰ دے تمام اعزازات تے مناصب تو‏ں یکسر محروم کر دتا تے اس د‏ی تمام جائداد ضبط کر لئی۔ ایہی نئيں بلکہ جدو‏ں کسی صاحب اثر شخصیت دے ایماء اُتے موسی نو‏‏ں قید تو‏ں کڈیا گیا تاں سلیمان نے اس اُتے کئی لکھ دا جرمانہ نافذ کر دتا۔ موسی اس قدر کثیر رقم بطور جرمانہ ادا کرنے دے قابل نہ سی ۔ کتھے فاتح سپین د‏‏ی حیثیت تو‏ں شاہانہ تزک و احتشام تے کتھے ہن اک تنگ دست انسان جو دو لقمےآں دا وی محتاج ہوئے۔ سلیمان بن عبد الملک نے نہ

بیٹے د‏‏ی موت[لکھو]

سلیمان نے انہاں دے بیٹے عبد العزیز بن موسٰی نو‏‏ں جسنو‏ں اوہ اپنا نائب بنا ک‏ے آئے سن، قتل کر دتا تے موسٰی نو‏‏ں کچھ دیر جیل وی کٹنی پئی تے اسی جیل وچ انہاں دے بیٹے دا سر انہاں نو‏ں دکھایا گیا۔ جس اُتے اسی سالہ بزرگ منتظم و جرنیل دا تبصرہ صرف ایہ سی کہ سلیمان تو نے اک ایداں دے جوان نو‏‏ں ماریا اے جو رات نو‏‏ں خدا د‏‏ی عبادت کردا سی تے دن نو‏‏ں روزہ رکھدا سی ۔ ایہ صدمہ بظاہر انہاں نے صبر نال برداشت کیتا لیکن پیرانہ سالی وچ اک نیک تے باصلاحیت بیٹے د‏‏ی موت انہاں دے لئی ناقابل برداشت ثابت ہوئی۔ تے قید تو‏ں آزاد ہونے دے بعد نہایت ہی غربت وچ انہاں دا انتقال ہويا۔

حوالے[لکھو]

  1. 1.0 1.1 FAST ID: http://id.worldcat.org/fast/292865 — named as: Mūsá ibn Nuṣayr — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017