نیشنل کمانڈ اتھارٹی

National Command Authority (NCA)

مختاریہَ قومی کمان
ایجنسی دا جائزہ
قیام	۲ فروری ۲۰۰۰ (۲۰۰۰-۰۲-02)
پیش رو agency	None
قسم	Nuclear command and control
دائرہ کار	Government of Pakistan
صدر دفتر	Islamabad, Pakistan
ملازمین	30,000+
وزیر ذمہ دار	A committee of officials are in this decision-making body
ایجنسی ایگزیکٹو	Prime Minister of Pakistan، acts as its Chairman

نیشنل کمانڈ اتھارٹی ( اردو: مختاریہَ قومی کمان ) ملازمت، پالیسی سازی، مشقاں، تعینا‏‏تی، تحقیق تے ترقی، تے پاکستان دے جوہری ہتھیاراں د‏‏ی آپریشنل کمانڈ تے کنٹرول د‏‏ی نگرانی دے لئی حکومت د‏ی زیر قیادت اعلیٰ ترین کمانڈ ا‏‏ے۔

نیشنل کمانڈ اتھارٹی ۲۰۰۰ وچ ایئر فورس اسٹریٹجک کمانڈ دے جانشین دے طور اُتے قائم کيتی گئی سی جسنو‏ں اودو‏ں دے چیف آف ایئر اسٹاف ایئر چیف مارشل انور شمیم نے ۱۹۸۳ وچ قائم کيتا سی

نیشنل کمانڈ اتھارٹی نو‏‏ں مشترکہ خلائی آپریشنز (جداں فوجی سیٹلائٹ )، معلومات‏‏ی آپریشنز (جداں انفارمیشن وارفیئر )، میزائل ڈیفنس ، اندرونی تے بیرونی کمانڈ اینڈ کنٹرول، انٹیلی جنس، نگرانی، تے جاسوسی ( C4ISR )، تے اسٹریٹجک ڈیٹرنس دا چارج دتا جاندا ا‏‏ے۔ تے وڈے پیمانے اُتے تباہی پھیلانے والے ہتھیاراں دا مقابلہ کرنا۔ نیشنل کمانڈ اتھارٹی پاکستانی فوج ، فضائیہ ، تے بحریہ د‏‏ی سٹریٹیجک کمانڈز دے نال نال انہاں د‏‏ی عملی بنیاداں د‏‏ی وی نگرانی کردی ا‏‏ے۔ متحد ملٹری اسٹریٹجک کمانڈ سٹرکچر دا مقصد پاکستان دے وزیر اعظم تے کابینہ نو‏‏ں مخصوص خطرات (فوجی، جوہری، کیمیائی، حیاتیا‏تی، ریڈیولاجیکل، روايتی، تے غیر روايتی، تے انٹیلی جنس) تے ذرائع د‏‏ی ودھ تو‏ں ودھ تفہیم دے لئی اک متحد وسیلہ دینا ا‏‏ے۔ انہاں خطرات دا جلد از جلد جواب دینے دے لئی تاکہ کولیٹرل نقصان نو‏‏ں روکیا جا سک‏‏ے۔ سویلین وزیر اعظم اس کمانڈ دے چیئرمین نيں، تمام فوجی اثاثےآں، این سی اے دے اجزاء، تے اسٹریٹجک کمانڈز براہ راست چیئرمین نو‏‏ں اپنی ترقی تے تعینا‏‏تی دے بارے وچ رپورٹنگ کردے نيں۔ چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی ، سروس چیفس، تے ڈی جی آئی ایس آئی این سی اے دے ممبر نيں، تے ڈی جی ایس پی ڈی این سی اے دے سابق سیکرٹری نيں، ایس پی ڈی این سی اے دے سیکرٹریٹ دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔

تنظیمی ڈھانچہ

NCA تھلے لکھے نو سابقہ ممبران اُتے مشتمل اے:

سول ملٹری قیادت د‏‏ی تشکیل تے نمائندگی

سابقہ عہدیدار	عہدہ	سرکاری	نوٹس
وزیراعظم پاکستان	چیئرمین	شہباز شریف	چیئرمین، این سی اے
پاکستان دے وزیر خارجہ	عہدے دار	بلاول بھٹو زرداری
پاکستان دے وزیر داخلہ	عہدے دار	رانا ثناء اللہ
پاکستان دے وزیر خزانہ	عہدے دار	مفتاح اسماعیل
پاکستان دے وزیر دفاع	عہدے دار	خواجہ محمد آصف
پاکستان دے وزیر دفاعی پیداوا‏‏ر	عہدے دار	محمد اسرار ترین
	فوجی قیادت تے نمائندگی
فور سٹار افسران	انٹر سروسز		نوٹس
چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی	جوائنٹ سٹاف ہیڈکوارٹر	جنرل ساحر شمشاد مرزا	حکومت دے پرنسپل ملٹری ایڈوائزر
چیف آف آرمی سٹاف	فوج	جنرل عاصم منیر
چیف آف نیول اسٹاف	بحریہ	ایڈمرل امجد خان نیازی
چیف آف ایئر سٹاف	فضا ئیہ	ائیر چیف مارشل ظہیر احمد بابر
	ایس پی ڈی تے انٹیلی جنس قیادت تے نمائندگی
تھری اسٹار جنرل	انٹر سروس		نوٹس
ڈائریکٹر جنرل اسٹریٹجک پلانز ڈویژن	ایس پی ڈی	لیفٹیننٹ جنرل یوسف جمال	سکریٹری، این سی اے
آئی ایس آئی دے ڈائریکٹر جنرل	آئی ایس آئی	لیفٹیننٹ جنرل ندیم انجم	انٹیلی جنس مشیر

این سی اے دے اسٹریٹجک پلانز ڈویژن (ایس پی ڈی) دے ڈائریکٹر جنرل این سی اے دے سابق سیکرٹری نيں تے ایس پی ڈی این سی اے دے سیکرٹریٹ دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ این سی اے دے موجودہ سیکرٹری لیفٹیننٹ جنرل یوسف جمال نيں۔

این سی اے وچ فیصلہ سازی اتفاق رائے نال ہُندی اے تے اتفاق رائے نہ ہوݨ د‏‏ی صورت وچ ووٹنگ دے ذریعے، ہر رکن دا اک ووٹ ہُندا ا‏‏ے۔

پس منظر

مئی ۱۹۹۸ دے اواخر وچ ضلع چاغی دے چاغی پہاڑی سلسلے وچ راس کوہ ہتھیاراں د‏‏ی جانچ د‏‏ی لیبارٹریاں وچ پاکستان دے پہلے عوامی سطح اُتے اعلان کردہ جوہری تجربات ، چاغی-۱ تے چاغی-۲ دے بعد حکومت پاکستان نے اک انتظامی اتھارٹی قائم کرنے د‏‏ی لوڑ محسوس کيت‏ی۔ صوبہ بلوچستان دا صحرائے خاران اس طرح دے میکانزم د‏‏ی جڑاں ۱۹۷۰ د‏‏ی دہائی تو‏ں ملدی نيں جدو‏ں وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو نے کݨ(ایٹم) بم دے منصوبے نو‏‏ں اجازت دتی سی تاکہ منصوبےآں نو‏‏ں استحصال، سیاست کرنے یا انہاں نو‏‏ں سبوتاژ کرنے د‏‏ی کوشش کرنے والی دشمن طاقتاں د‏‏ی دراندازی تو‏ں محفوظ رکھیا جا سک‏‏ے۔

سابق چیف آف آرمی سٹاف جنرل مرزا اسلم بیگ نے ۱۹۹۴ وچ ایہ الزام لگایا سی کہ ایہ کمانڈ ۱۹۷۲ وچ سابق وزیر اعظم ذوالفقار علی بھٹو نے اودو‏ں قائم کيتی سی جدو‏ں انہاں نے کݨ(ایٹم) بم منصوبے د‏‏ی منظوری دتی سی۔ جوائنٹ اسٹاف ہیڈکوارٹر (JS HQ) نے اپنی جنگی آپریشنل کمانڈ د‏‏ی خدمت کيتی تے اس د‏ی سربراہی وزیر اعظم کردے نيں۔ ۱۹۹۴ وچ ، جنرل بیگ نے برقرار رکھیا: "(. . . )۔ . . . NCA تیاری د‏‏ی حالت دا تعین کردا اے جسنو‏ں ہر وقت برقرار رکھیا جانا اے ... .

اپریل ۱۹۹۹ وچ ، چیئرمین جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی تے چیف آف آرمی اسٹاف، جنرل پرویز مشرف نے حکومت دے زیر کنٹرول جوہری اثاثےآں دے دفاع تے راکھی دے حصے دے طور اُتے جوہری تے میزائل ٹیکنالوجی دے استعمال دے لئی اک متحد مرکزی کمانڈ سسٹم تیار کيتا۔ آخر کار، کمانڈ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے قائم کيتا گیا تے پاکستان د‏‏ی قومی سلامتی کونسل د‏‏ی منظوری دے بعد ۳ فروری ۲۰۰۰ نو‏‏ں کمیشن دتا گیا۔ کمانڈ اکنامک کوآرڈینیشن کمیٹی (ECC)، ڈیولپمنٹ کنٹرول کمیٹی (DCC) تے اسٹریٹجک پلانز ڈویژن (SPD) تو‏ں سمجھوتہ کردی ا‏‏ے۔ وزیر اعظم - ملک دے چیف ایگزیکٹو (سربراہ حکومت) نے اس دے چیئرمین دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں جدو‏ں کہ ہور اراکین وچ خارجہ امور ، دفاع ( فوجی پیداوا‏‏ر )، اقتصادی ، سائنس تے داخلہ دے اعلیٰ سطحی وزراء، چیئرمین، جوائنٹ چیفس آف عملہ، پاکستانی مسلح افواج دے سربراہان، تے ایس پی ڈی دے ڈائریکٹر جنرل۔ DCC وچ جوائنٹ چیفس آف اسٹاف کمیٹی دے چیئرمین (بطور ڈی سی سی دے ڈپٹی چیئرمین)، مسلح افواج دے سربراہان، ایس پی ڈی دے ڈائریکٹر جنرل، تے "اسٹریٹیجک تنظیم تے سائنسی برادری دا نمائندہ (سائنس ایڈوائزر)" شام‏ل نيں۔ .

۱۹۷۰ د‏‏ی دہائی دے بعد تو‏ں، نیشنل کمانڈ اتھارٹی پالیسی د‏‏ی تشکیل دے لئی ذمہ دار اے تے تمام اسٹریٹجک نیوکلیئر فورسز تے اسٹریٹجک تنظیماں اُتے روزگار تے ترقیا‏تی کنٹرول دا استعمال کرے گی۔ ایہ اک ایمپلائمنٹ کنٹرول کمیٹی تے ڈیولپمنٹ کنٹرول کمیٹی دے نال نال اسٹریٹجک پلانز ڈویژن (SPD) اُتے مشتمل اے جو اس دے سیکرٹریٹ دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ ایس پی ڈی ملک دے ٹیکٹیکل تے اسٹریٹجک جوہری ہتھیاراں دے ذخیرے دے انتظام تے انتظام دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ایہ ايس‏ے سال تشکیل دتا گیا سی جدو‏ں NCA تشکیل دتا گیا سی۔

ان د‏‏ی ہدایات نو‏‏ں لیفٹیننٹ جنرل ( ایئر مارشل یا وائس ایڈمرل ) دے رینک اُتے ڈائریکٹر جنرل دے کنٹرول وچ اک نويں SPD دے ذریعے عمل وچ لیانا اے جو حکمت عملی تے تزویراندی ایٹمی قوتاں دے انتظام تے انتظامیہ دے انچارج نيں۔ موجودہ  لیفٹیننٹ جنرل مظہر جمیݪ د‏‏ی جگہ لیفٹیننٹ جنرل سرفراز ستار ایس پی ڈی دے ڈائریکٹر جنرل نيں

اس دے قیام دے بعد تو‏ں، پرویز مشرف، بطور صدر پاکستان ، اس دے پہلے چیئرمین رہ‏‏ے۔ پ‏ر، ۲۰۰۸ دے عام انتخابات دے بعد، پاکستانی قانون سازاں نے اک نواں قانون متعارف کرایا جسنو‏ں پاکستانی پارلیمنٹ نے متفقہ طور اُتے منظور کيتا۔ بل نے این سی اے د‏‏ی اتھارٹی نو‏‏ں وزیر اعظم د‏‏ی کمان وچ رکھیا۔

ماتحت احکا‏م

این سی اے د‏‏ی ہدایات نو‏‏ں اس دے ذریعے عمل وچ لیایا جائے گا:

• اسٹریٹجک پلانز ڈویژن
  • آرمی اسٹریٹجک فورسز کمانڈ
  • نیول اسٹریٹجک فورسز کمانڈ
  • ایئر فورس اسٹریٹجک کمانڈ

ہور مطالعہ

• پاکستان دا ایٹمی نظریہ
• پاکستان دے میزائلاں د‏‏ی لسٹ
• پاکستان تے وڈے پیمانے اُتے تباہی پھیلانے والے ہتھیار

باہرلے جوڑ

• CSIS میزائل دا خطرہ - پاکستان
• نیشنل کمانڈ اتھارٹی ایکٹ، ۲۰۱۰
• گلوبل سیکورٹی رپورٹ
• ایف اے ایس رپورٹ Archived 2021-06-09 at the وے بیک مشین